Interpelacja nr 3494

Fragment treści interpelacji

HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript

Interpelacja w sprawie wpływu przyjęcia przepisów "lex China" na relacje Polski z Chińską Republiką Ludową Interpelacja nr 3494 do ministra cyfryzacji w sprawie wpływu przyjęcia przepisów "lex China" na relacje Polski z Chińską Republiką Ludową Zgłaszający: Ryszard Wilk Data wpływu: 20-06-2024 Szanowny Panie Premierze, przygotowany przez Ministerstwo Cyfryzacji projekt ustawy o zmianie ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa oraz niektórych innych ustaw zawiera m.in. regulacje dotyczące tzw. dostawców wysokiego ryzyka.

Przepisy te umożliwiają wykluczenie, w drodze decyzji ministra cyfryzacji, konkretnych producentów z możliwości dostarczania sprzętu elektronicznego, oprogramowania lub innych usług ICT dla podmiotów uznanych za kluczowe lub działających w 18 określonych w przepisach sektorach gospodarki. Aktualny projekt ustawy opublikowany w kwietniu br. stanowi kontynuację i rozszerzenie propozycji regulacji przygotowywanych w ciągu ostatnich kilku lat przez kolejnych ministrów cyfryzacji z rządów Prawa i Sprawiedliwości. Zmianie uległ wyłącznie katalog branż objętych nowymi obowiązkami i możliwością wykluczania dostawców wysokiego ryzyka.

Pierwotnie przepisy te miały dotyczyć wyłącznie sektora telekomunikacyjnego. W nowym projekcie zakres ten został rozciągnięty także na branże takie jak produkcja wyrobów medycznych, badania naukowe, produkcja żywności czy transport. O ile poprzednie wersje ustawy nazywane były powszechnie w mediach i przez ekspertów „lex Huawei”, o tyle przepisy przygotowane przez nowy rząd i nowe kierownictwo Ministerstwa Cyfryzacji zyskały w mediach miano „lex China”.

Oczywiście zarówno poprzednie kierownictwo Ministerstwa Cyfryzacji, jak i aktualne, w wypowiedziach dla prasy wskazywały i wskazują, że zawarte w kolejnych projektach ustaw przepisy o dostawcach wysokiego ryzyka nie są skierowane przeciwko podmiotom z określonego państwa, ale eksperci i politycy mają świadomość, że regulacje te mają dać możliwość wykluczenia z dostępu do polskiego rynku producentom sprzętu i oprogramowania z Chin. Niedawno mówił o tym także prawnik prof.

Marek Chmaj: „Zgodnie z projektem ustawy powstanie instytucja, która w drodze decyzji administracyjnej będzie mogła decydować o tym, czy dany dostawca produktów, usług, procesów spoza Unii Europejskiej (UE) i Stanów Zjednoczonych jest dostawcą wysokiego ryzyka. W ustawie nie wpisano wprost Chin, ale wszyscy wiedzą, że właśnie o nie chodzi.” 1) Oczywiste jest, że polski rząd powinien mieć dostęp do narzędzi umożliwiających ochronę bezpieczeństwa państwa w kluczowych obszarach.

Jednakże, wprowadzając regulacje w tak wrażliwym obszarze mającym wpływ nie tylko na swobodę działalności gospodarczej polskich przedsiębiorców, lecz także na stosunki handlowe i gospodarcze z innymi państwami, należy mieć na uwadze ogół interesów państwa. Tymczasem, obserwując zarówno działania poprzedniego, jak i obecnego rządu w zakresie przygotowywania „antychińskich” przepisów projektu ustawy o KSC, nie sposób nie stwierdzić, że sprawiają one wrażenie bezrefleksyjnego odgadywania i spełniania życzeń administracji amerykańskiej, która oczekuje od państw naszego regionu wypowiedzenia wojny handlowej Chinom.

Warto zauważyć, że nasz krajowy projekt przepisów o dostawcach wysokiego ryzyka zakłada objęcie tymi regulacjami pełnego katalogu sektorów gospodarki określonego w przepisach unijnych. Tymczasem większe państwa unijne, takie jak np. Niemcy czy Francja, postanowiły wdrożyć te regulacje w węższym zakresie. Polskie przepisy objąć mają ponad 38 tysięcy podmiotów, w Niemczech i Francji kolejno 35 i 15 tysięcy, przy czym gospodarki tych państw są dużo bardziej rozbudowane od polskiej.

W efekcie przepisy te nie tylko generują wysokokosztowe ryzyka po stronie tysięcy polskich przedsiębiorców (w przypadku uznania określonych producentów za dostawców wysokiego ryzyka będą mieli oni obowiązek wymiany wykorzystywanego sprzętu i oprogramowania tych producentów), lecz także mogą skutkować poważnymi reperkusjami w relacjach Polski z Chińską Republiką Ludową. Co więcej, nie znalazłem w przestrzeni publicznej informacji, by radykalne rozwiązania jak polski projekt forsowano w jakimkolwiek innym państwie europejskim. Na polską „nadgorliwość” wskazywał Jacek Bartosiak 2) w niedawnym wywiadzie dla portalu I.pl.