Interpelacja w sprawie branżowych centrów umiejętności (BCU)
Data wpływu: 2024-07-22
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł kwestionuje celowość i efektywność wydatkowania środków na Branżowe Centra Umiejętności (BCU), szczególnie w kontekście alokacji funduszy dla niszowych branż w porównaniu do tych o strategicznym znaczeniu dla gospodarki oraz niejasnych celów i roli BCU w systemie edukacji. Pyta o konkretny cel powołania BCU i ich rolę w systemie edukacji.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie branżowych centrów umiejętności (BCU) Interpelacja nr 3975 do ministra edukacji w sprawie branżowych centrów umiejętności (BCU) Zgłaszający: Jarosław Urbaniak, Krzysztof Gadowski, Maria Małgorzata Janyska, Katarzyna Kierzek-Koperska, Marek Krząkała, Alicja Łuczak, Izabela Katarzyna Mrzygłocka, Karolina Pawliczak, Krystyna Sibińska, Bartosz Zawieja Data wpływu: 22-07-2024 Szanowna Pani Minister, przedstawiciele sektora gospodarki stawiają szereg pytań odnośnie do branżowych centrów umiejętności (BCU), w szczególności koncepcji wydatkowania środków na 120 centrów w kwotach w przedziale między 9 a 16 mln PLN dofinansowania na kształcenie zawodowe i zamierzonych efektów wobec m.in.: 1.
Celowości analogicznego traktowania w ramach zaplanowanych funduszy niszowych branż pod względem znaczenia gospodarczego oraz liczby uczniów, jak: otwierająca listę zaplanowanych centrów branża „Budowa i strojenie fortepianów i pianin” (1 zawód w tej branży: „Technik budowy i strojenia fortepianów”. W 2023 r. odnotowano 17 absolwentów jedynej szkoły o tym profilu w kraju /3 szkoły na świecie/ - alokacja środków 11 mln PLN), „Wikliniarstwo” alokacja środków 10 mln PLN lub „Agroturystyka” alokacja środków 10 mln PLN, oraz tak istotnych w gospodarce branż, jak „Diagnostyka i naprawa pojazdów” (8 zawodów w tej branży.
W całej branży motoryzacyjnej ok. 75 tys. uczniów, w tym w zawodzie „Mechanik pojazdów samochodowych” w szkołach branżowych I stopnia ok. 35 tys. uczniów w skali kraju, alokacja środków 11,5 mln PLN), czy też „Przemysł meblarski”, alokacja środków 14 mln PLN. 2. Umiejscowienia bez względu na skalę działalności danej branży tylko jednego centrum w kraju dla danej branży - np. branża meblarska, mająca strategiczne znaczenie dla polskiej gospodarki - BCU zlokalizowane jest w miejscowości Różanystok na Podlasiu, stąd stawiane są pytania o celowość tego rodzaju działań z perspektywy silnych, ogólnokrajowych dziedzin gospodarki.
Uzasadnienia dla lokalizacji BCU są bowiem, jak się wydaje, niekonsekwentne - Ministerstwo Edukacji Narodowej wskazuje, że wsparcie miało być skierowane do branż niszowych, a następnie, że do strategicznych. Zarazem BCU miały być, zgodnie z ówczesną deklaracją Ministerstwa Edukacji „zwieńczeniem reformy kształcenia zawodowego”. BCU są zatem ilustracją, jak się wydaje, problemów z zarządzaniem strategicznym w obszarze kształcenia zawodowego.
Problemy z określeniem celów BCU potwierdza również projekt rozporządzenia Rady Ministrów zmieniającego rozporządzenie w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania, w którym czytamy: „Nowelizacja przedmiotowego rozporządzenia ma na celu uzupełnienie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania, o wprowadzony do systemu oświaty nowy rodzaj placówki, tj. branżowe centrum umiejętności (BCU), do którego pracodawca będzie mógł kierować młodocianych zatrudnionych w celu przygotowania zawodowego.
Jednym z zadań BCU jest realizacja turnusów dokształcania teoretycznego młodocianych pracowników (art. 117 ust. 2c pkt 3 ustawy – Prawo oświatowe), które jako wyspecjalizowane w danej dziedzinie jednostki systemu oświaty uzupełnią liczbę podmiotów uprawnionych do prowadzenia turnusów dokształcania teoretycznego młodocianych pracowników szczególnie w zawodach niszowych, w których występują problemy związane z miejscem organizacji i realizacji turnusu.
Powyższe działania zwiększą dostęp młodocianym realizującym u pracodawców przygotowanie zawodowe w formie nauki zawodu do miejsc realizacji dokształcania teoretycznego w formie turnusu dokształcania teoretycznego młodocianych pracowników”. W przytoczonym uzasadnieniu wskazuje się na rolę BCU jako miejsca realizacji turnusów dokształcania teoretycznego młodocianych pracowników (art. 117 ust. 2c pkt 3 ustawy – Prawo oświatowe), ale z naciskiem na zawody niszowe.
Czyli BCU, jak też przytoczony projekt rozporządzenia, dla zawodów, w których kształci się wielu uczniów szkół branżowych I stopnia, z punktu widzenia ich dokształcania teoretycznego, nie mają żadnej roli. Trudno bowiem, aby kilka tysięcy uczniów z terenu całego kraju odbyło miesięczne kursy w zawodzie, dla którego BCU będzie dysponował 10 miejscami noclegowymi (jak choćby przywołany przykład konkretnego BCU). 3.
Interpelacja dotyczy braku powiązania tytułu honorowego profesora oświaty z systemem wynagradzania nauczycieli, co zdaniem posła jest demotywujące i nie odzwierciedla wysiłku uhonorowanych. Poseł pyta o analizy i plany włączenia tego tytułu do systemu płac oraz wprowadzenia stałego dodatku finansowego.
Poseł pyta o audyty przeprowadzone w Lubelskim Węglu "Bogdanka" SA po 2023 roku za lata 2016-2022, ich zakres, ewentualne nieprawidłowości oraz podjęte działania naprawcze i zgłoszenia do prokuratury. Celem jest uzyskanie informacji na temat zarządzania i kondycji finansowej kopalni.
Poseł pyta o audyty przeprowadzone w Polskiej Grupie Górniczej SA po 2023 roku za lata 2016-2022, ich zakres, wykryte nieprawidłowości oraz podjęte działania naprawcze i zgłoszenia do prokuratury. Poseł podkreśla znaczenie transparentności PGG SA, zwłaszcza w kontekście restrukturyzacji i ustawy o funkcjonowaniu górnictwa.
Posłowie interpelują w sprawie wyboru lokalizacji polskiego centrum Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) i pytają, czy Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia (GZM) jest brana pod uwagę, argumentując jej potencjałem naukowym i infrastrukturalnym. Wyrażają poparcie dla rozważenia GZM jako lokalizacji centrum ESA.
Posłowie interweniują w sprawie jednostronnego zamknięcia przez Czechy przejścia granicznego w Skrbeńsku dla ruchu samochodowego, co narusza zasady strefy Schengen i powoduje utrudnienia dla mieszkańców. Pytają o reakcję ministerstwa i planowane działania w celu przywrócenia swobodnego przepływu.
Dokument przedstawia sprawozdanie komisji w sprawie rządowej informacji o funkcjonowaniu spółdzielni socjalnych w latach 2022-2024. Nie wprowadza nowych regulacji, lecz służy ocenie stanu sektora ekonomii społecznej i działań publicznych wobec niego. To materiał monitoringowy, który może posłużyć do dalszych decyzji, ale sam ich nie kreuje.
Projekt ustawy wprowadza Wojewódzkie Zespoły Koordynacji do spraw polityki umiejętności (WZK), które mają pełnić funkcje opiniodawczo-doradcze dla zarządów województw w zakresie rozwoju umiejętności mieszkańców i promocji uczenia się przez całe życie. WZK będą monitorować, koordynować i ewaluować działania związane z polityką umiejętności na poziomie regionalnym, a także wydawać rekomendacje dotyczące kształcenia zawodowego i potrzeb rynku pracy. Ustawa określa również skład, zadania, organizację i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, polityce rozwoju oraz rynku pracy.
Projekt ustawy ma na celu powołanie Wojewódzkich Zespołów Koordynacji (WZK) do spraw polityki umiejętności. WZK mają wspierać województwa w realizacji zadań związanych z rozwojem umiejętności mieszkańców i promocją uczenia się przez całe życie, poprzez opiniowanie i rekomendowanie działań w zakresie strategii rozwoju województwa i polityk publicznych. Ustawa określa organizację, zadania, skład i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Wprowadzenie ustawy jest wymagane w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO).
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie o finansowaniu zadań oświatowych oraz w ustawie Prawo oświatowe. Zmiany dotyczą terminów stosowania warunków dotacji dla nowo powstałych placówek oświatowych oraz zasad dotowania uczniów i słuchaczy, którzy rozpoczęli lub ukończyli pewne typy szkół przed 1 stycznia 2025 r. Dodatkowo, projekt reguluje finansowanie branżowych szkoleń zawodowych realizowanych przez branżowe centra umiejętności (BCU) w 2026 roku i zasady ich funkcjonowania. Celem jest doprecyzowanie i uregulowanie kwestii finansowania oświaty w specyficznych przypadkach, szczególnie w kontekście szkół dla dorosłych i centrów umiejętności.
Projekt ustawy nowelizuje przepisy dotyczące rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych oraz ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Wprowadza możliwość finansowania programów rehabilitacji społecznej i zawodowej osób niepełnosprawnych ze środków UE przez Fundusz, także na podstawie umów dłuższych niż rok. Zmienia również zapisy dotyczące minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych stosowanych w publicznych służbach zatrudnienia, w tym standaryzację bezpieczeństwa, wydajności i komunikacji systemów.