Interpelacja w sprawie waloryzacji stypendiów doktoranckich oraz wynagrodzeń w szkolnictwie wyższym
Data wpływu: 2024-09-11
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka Anna Schmidt wyraża zaniepokojenie brakiem waloryzacji stypendiów doktoranckich i wynagrodzeń w szkolnictwie wyższym w projekcie budżetu na 2025 rok, pytając o plany podwyżek i uwzględnienie wzrostu kosztów życia. Pyta również o przyczyny opóźnień we wprowadzaniu podwyżek i możliwość usprawnienia procesu decyzyjnego.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie waloryzacji stypendiów doktoranckich oraz wynagrodzeń w szkolnictwie wyższym Interpelacja nr 4767 do ministra finansów w sprawie waloryzacji stypendiów doktoranckich oraz wynagrodzeń w szkolnictwie wyższym Zgłaszający: Anna Schmidt Data wpływu: 11-09-2024 Panie Ministrze, chciałabym poruszyć istotny problem dotyczący waloryzacji stypendiów doktoranckich oraz wynagrodzeń w szkolnictwie wyższym w kontekście projektu budżetu na rok 2025.
Wstępne założenia budżetu na przyszły rok wskazują na brak zabezpieczonych środków na podwyżki wynagrodzeń i stypendiów, co wywołuje uzasadnione obawy w środowisku akademickim. Zaniepokojenie budzi informacja, że rozważane jest utrzymanie wynagrodzeń pracowników naukowych oraz stypendiów doktoranckich na niezmienionym poziomie od 1 stycznia 2025 roku, mimo dynamicznego wzrostu kosztów życia. Rosnące koszty energii elektrycznej, gazu, wody, wywozu śmieci, a także czynszu (o około 20-30%) znacząco obciążają budżety domowe pracowników i doktorantów, co wymaga odpowiednich działań ze strony państwa.
Wzrost kosztów życia ma również wpływ na opłaty za akademiki, wynajem mieszkań oraz korzystanie z transportu publicznego, co dodatkowo pogarsza sytuację finansową osób związanych z uczelniami. Brak waloryzacji stypendiów doktoranckich przynajmniej o wskaźnik inflacji może spowodować realne zmniejszenie ich wartości nabywczej. Taka sytuacja w rezultacie może doprowadzić do odpływu zdolnych młodych naukowców ze środowiska akademickiego oraz rezygnacji z kontynuacji rozpoczętych już doktoratów.
Należy również przypomnieć, że już w 2021 roku zgłaszano postulaty wprowadzenia mechanizmu automatycznej waloryzacji minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora, analogicznie do systemu waloryzacji emerytur. Taki mechanizm mógłby obejmować waloryzację o wskaźnik inflacji, powiększony o wskaźnik wzrostu płac realnych, dochodów budżetowych bądź PKB. Obecnie emeryci mają zagwarantowaną waloryzację swoich świadczeń, która jest przewidywalna i odbywa się automatycznie.
Wprowadzenie analogicznego rozwiązania w odniesieniu do wynagrodzeń w szkolnictwie wyższym i stypendiów doktoranckich zapobiegłoby corocznym apelom o podwyżki, które są upokarzające dla zainteresowanych środowisk. W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedzi na następujące pytania: 1. Czy mając na uwadze wysoką inflację na poziomie 3-4% oraz jeszcze wyższy wzrost kosztów życia (20-30%), przewiduje się podniesienie od 1 stycznia 2025 roku stawki stypendiów doktoranckich i płac w szkolnictwie wyższym poprzez odpowiedni wzrost wskaźnika minimalnego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora?
Jeśli tak, to o ile i kiedy planowane jest rozpoczęcie prac nad zmianą stosownego rozporządzenia? Jeśli nie, to dlaczego? 2. Czy w projekcie budżetu na przyszły rok uwzględniono wzrost subwencji i dotacji dla uczelni wyższych, który pozwalałby na pokrycie postulowanych podwyżek stypendiów doktoranckich i płac oraz rosnących kosztów związanych ze wzrostem opłat za energię, ogrzewanie, wodę, wywóz śmieci itp.? Jeśli tak, to w jakiej wysokości oraz czy zapewni on odpowiednią rezerwę pozwalającą na dokonanie podwyżek bez konieczności drastycznych cięć w innych wydatkach uczelni? 3.
Mimo że kalendarz budżetowy jest znany od lat i daje możliwość podejmowania decyzji z odpowiednim wyprzedzeniem, co roku powtarza się sytuacja, w której ewentualne podwyżki w szkolnictwie wyższym, w tym podwyżki stypendiów doktoranckich, są wprowadzane dopiero w trakcie trwania kolejnego roku budżetowego, z wyrównaniem od 1 stycznia. Z czego wynika ta opieszałość?
Czy istnieje możliwość wprowadzenia bardziej zdyscyplinowanych zasad zarządzania czasem, tak aby rozporządzenie o podwyżce minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora było przygotowane już we wrześniu, procedura konsultacji społecznych i międzyresortowych odbyła się we wrześniu-październiku, a w listopadzie rozporządzenie zostało podpisane z datą wejścia w życie od 1 stycznia?
Sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji dotyczy rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (druk nr 2291). Komisja po pierwszym czytaniu i rozpatrzeniu projektu na posiedzeniu wnioskuje o uchwalenie projektu ustawy przez Sejm bez poprawek. Projekt ten ma na celu deregulację w obszarze szkolnictwa wyższego i nauki, jednak szczegółowe zmiany nie są w tym sprawozdaniu wymienione.
Projekt ustawy ma na celu zmianę w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce, aby umożliwić uczelniom finansowanie wsparcia dla osób niepełnosprawnych uczestniczących w studiach podyplomowych z dotacji budżetowej przeznaczonej na ten cel. Obecnie dotacja ta obejmuje tylko studentów i doktorantów, a proponowane zmiany mają na celu rozszerzenie wsparcia na uczestników studiów podyplomowych. Zmiana ta ma zapewnić równy dostęp do kształcenia podyplomowego dla wszystkich zainteresowanych, niezależnie od niepełnosprawności. Ustawa ma charakter deregulacyjny i nie wiąże się ze zwiększeniem środków na dotacje, lecz umożliwia uczelniom elastyczne gospodarowanie środkami.
Projekt ustawy zmienia ustawę o finansach publicznych oraz inne ustawy, wprowadzając poprawki zgłoszone w drugim czytaniu. Poprawki dotyczą m.in. definicji zasobów własnych Unii Europejskiej, zasad realizacji inwestycji o wysokiej wartości kosztorysowej, przenoszenia wydatków majątkowych, upoważnień do zmian limitów zobowiązań oraz terminów przekazywania dochodów budżetowych przez jednostki samorządu terytorialnego. Celem zmian jest doprecyzowanie i uelastycznienie przepisów dotyczących finansów publicznych w kontekście realizacji inwestycji i współpracy z Unią Europejską. Dodatkowo doprecyzowuje kwestie związane z darowiznami na rzecz JST.
Projekt ustawy wprowadza zmianę w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce, umożliwiając doktorantom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej otrzymanie zapomogi. Zapomoga ta przysługuje wyłącznie obywatelom polskim. Warunki przyznawania zapomogi mają być określane przez rektora uczelni lub dyrektora odpowiedniej instytucji w uzgodnieniu z samorządem doktorantów. Celem ustawy jest wsparcie finansowe doktorantów w trudnych sytuacjach życiowych, co potencjalnie wpłynie na poprawę ich warunków studiowania i prowadzenia badań.
Projekt ustawy wprowadza możliwość przyznawania zapomóg doktorantom, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji życiowej. Dodaje on art. 209a do Ustawy Prawo o Szkolnictwie Wyższym i Nauce. Warunki przyznawania zapomogi mają być ustalone przez rektora uczelni lub dyrektora odpowiedniej jednostki naukowej w porozumieniu z samorządem doktorantów. Ustawa ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.