Interpelacja w sprawie wyrównania uprawnień emerytalnych osób represjonowanych za udział w działaniach opozycji w stanie wojennym zatrudnionych w górnictwie węgla kamiennego
Data wpływu: 2024-09-24
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Jerzy Polaczek pyta Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej o możliwość wyrównania uprawnień emerytalnych górników represjonowanych w stanie wojennym, którzy po zwolnieniu z więzienia nie mogli kontynuować pracy na wcześniejszych warunkach. Uważa on, że obecne przepisy emerytalne niesprawiedliwie traktują tę grupę osób.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie wyrównania uprawnień emerytalnych osób represjonowanych za udział w działaniach opozycji w stanie wojennym zatrudnionych w górnictwie węgla kamiennego Interpelacja nr 5025 do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie wyrównania uprawnień emerytalnych osób represjonowanych za udział w działaniach opozycji w stanie wojennym zatrudnionych w górnictwie węgla kamiennego Zgłaszający: Jerzy Polaczek Data wpływu: 24-09-2024 Szanowna Pani Minister, w związku z interwencją podjętą w moim biurze poselskim dotyczącą realizacji praw emerytalnych wobec więzionych i represjonowanych górników zwracam się do Pani Minister o podjęcie działań w przedmiotowej kwestii.
System emerytalny z uwagi na miejsce zatrudnienia w sektorze górniczym, ze względu na swoją specyfikę odrębnie reguluje świadczenia dla pracowników górnictwa poprzez kategorię tzw. emerytur górniczych. Sytuacja polityczna związana ze stanem wojennym spowodowała, iż do pracy w górnictwie nie przywracano internowanych i skazanych na więzienie za udział w działalności opozycyjnej i strajkach, zmuszając te osoby do poszukiwania pracy w innych gałęziach gospodarki z reguły za o wiele niższe wynagrodzenie.
Przypadek, który stał się inspiracją do niniejszej interpelacji faktograficznie przedstawia się następująco: pracownik kopalni pracujący pod ziemią przechodzi ścieżkę awansu właściwą dla swojego stanowiska, wiąże się to ze stopniowym podnoszeniem stawki zaszeregowania oraz kategorii Karty Górnika. W okresie poprzedzającym bezpośrednio oraz już w trakcie stanu wojennego angażuje się w działalność strajkową i opozycyjną. Aresztowany, po krótkim procesie, właściwym dla tego czasu, zostaje osadzony w więzieniu.
Zwolniony ze względu na sytuację rodzinną zostaje pozbawiony możliwości powrotu do pracy z wilczym biletem, poszukuje jakiegokolwiek zatrudnienia. Praca, którą podejmuje jest nisko płatna. Sytuacja trwa w zasadzie do zakończenia stanu wojennego, kiedy to może wrócić do pracy na kopalni, ale jako nowoprzyjęty, z najniższymi stawkami zaszeregowania, które z upływem czasu wzrastają - jednak nie trwa to długo, gdyż nadchodzi czas restrukturyzacji branży górniczej, co skutkuje praktycznie obligatoryjnym przejściem na tzw. urlop górniczy i dalszym funkcjonowaniem w systemie, który bardzo ogranicza możliwość zatrudnienia.
W terminie umożliwiającym przejście na emeryturę zostaje ona obliczona z posiadanych składek, w których okres pozostawania bez pracy oraz na mocy późniejszych przepisów zaliczony do pracy górniczej (która nie jest tożsama z okresem pracy górniczej pod ziemią zwłaszcza w kategorii składek na ubezpieczenie społeczne). Tym samym nie było możliwe odtworzenie kapitału emerytalnego w wysokości, jaka przysługiwała pracownikom kopalń nie objętych represjami. Oznacza to, iż osoby w tożsamej sytuacji, jak przedstawiona wyżej, są nadal niejako podwójnie szykanowane za udział w działalności opozycyjnej i strajkach okresu stanu wojennego.
Ostatnia nowelizacja przepisów dotyczących zabezpieczenia emerytalnego dotycząca działaczy opozycji antykomunistycznej oraz osób represjonowanych w powodów politycznych wprowadziła tzw. świadczenie wyrównawcze dla osób otrzymujących świadczenie emerytalne lub rentowe, nie ujmując odrębnie kwotowo wyżej opisanej kategorii osób, co byłoby uzasadnione obecnie stosowanymi odrębnymi przelicznikami dla emerytur górniczych. Sytuacja ta jest odbierana przez osoby represjonowane jako powtórna kara za zaangażowanie w stanie wojennym pomimo jego niekonstytucyjności.
W związku z powyższym proszę o odniesienie się do przedstawionych wyżej kwestii i udzielenie odpowiedzi na poniższe przedstawione zagadnienia: Proszę o określenie jak dużej grupy osób dotyczy opisany w niniejszym wystąpieniu problem. Czy Pani Minister w uzgodnieniu z Ministerstwem Przemysłu, któremu obecnie podlega górnictwo, podda analizie kwestię świadczeń wyrównawczych dla górników zwolnionych dyscyplinarnie i skazanych za działalność opozycyjną w trakcie stanu wojennego? W jakim terminie?
Interpelacja dotyczy ryzyka opóźnienia rewizji Krajowego Planu Odbudowy (KPO) i wynikającego z tego zagrożenia dla płynności finansowania inwestycji, szczególnie w kontekście usunięcia opłat od samochodów spalinowych. Posłowie pytają o konkretne działania rządu i procedury w celu uniknięcia opóźnień i zapewnienia ciągłości finansowania projektów z KPO.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie planowaną nowelizacją ustawy o pomocy społecznej, argumentując, że pod pozorem deinstytucjonalizacji może ona ograniczyć dostęp do opieki stacjonarnej, szczególnie dla dzieci z ciężkimi niepełnosprawnościami, dla których DPS-y są często jedynym stabilnym środowiskiem. Pytają, czy rząd rozważy wstrzymanie zmian ograniczających dostęp do DPS i zapewni realne usługi środowiskowe.
Posłowie pytają o reformę finansowania dyżurów aptek nocnych i świątecznych, wskazując na trudną sytuację w regionie sądeckim, gdzie brak dostępu do aptek zagraża bezpieczeństwu pacjentów. Domagają się przejęcia pełnej odpowiedzialności przez NFZ i wprowadzenia standardów finansowania oraz organizacji dyżurów aptecznych.
Interpelacja dotyczy nagłego zaprzestania pełnienia funkcji przez polskiego przedstawiciela w Radzie ICAO po zaledwie sześciu miesiącach od powołania, co kompromituje Polskę. Posłowie pytają o przyczyny rezygnacji, uzgodnienia z ministerstwami i krajami CERG oraz o koszty promocji kandydata i przyszłe reprezentowanie Polski w ICAO.
Interpelacja dotyczy nieefektywnych i biurokratycznych procedur przyznawania indywidualnego nauczania dzieciom przewlekle chorym, co prowadzi do przerw w edukacji. Posłowie pytają o plany ministerstwa dotyczące cyfryzacji procesu, zmiany przepisów dotyczących częstotliwości posiedzeń zespołów orzekających oraz scentralizowania obiegu orzeczeń.
Projekt ustawy ma na celu wygaszenie rozwiązań prawnych, które zostały wprowadzone w związku z pomocą obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym. Jednocześnie wprowadza zmiany w szeregu innych ustaw, regulujących m.in. system oświaty, udzielanie cudzoziemcom ochrony, świadczenia rodzinne i opiekę zdrowotną. Celem jest dostosowanie przepisów do zmieniającej się sytuacji oraz zakończenie stanu nadzwyczajnego wprowadzonego w związku z kryzysem uchodźczym. Nowe przepisy regulują m.in. zasady nadawania numeru PESEL, wygaszania ochrony czasowej oraz dostępu do usług cyfrowych dla beneficjentów ochrony czasowej.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zmiana polega na dodaniu do art. 50e ust. 2 pkt 2 kolejnego punktu (pkt 3), który uwzględnia zwolnienia od pracy i obowiązków służbowych wynikające z ustawy o publicznej służbie krwi przy ustalaniu prawa do świadczeń emerytalnych i rentowych. Celem jest uwzględnienie honorowych dawców krwi w systemie świadczeń. Ustawa ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Przedłożony dokument to informacja dla Marszałka Sejmu RP o emeryturach i rentach przyznanych na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2025 r. Informację składa Prezes Rady Ministrów, Donald Tusk, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 82 ust. 2 tej ustawy. Dokument ma charakter sprawozdawczy i dotyczy emerytur i rent przyznawanych przez Prezesa Rady Ministrów. Nie wprowadza zmian w prawie.
Przedstawiony dokument to "Informacja o sytuacji osób starszych w Polsce za 2024 r." przygotowana przez Sekretarz Stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, z upoważnienia Ministra do spraw Polityki Senioralnej. Dokument analizuje różne aspekty życia seniorów, takie jak sytuacja demograficzna, ekonomiczna, rodzinna, zdrowotna, sytuacja na rynku pracy oraz dostępność usług społecznych. Wykorzystano w tym celu najnowsze dane GUS, a celem jest diagnoza i opis warunków życia osób starszych. Zawiera również wnioski i rekomendacje dotyczące polityki senioralnej.
Projekt ustawy ma na celu zwiększenie limitów finansowania w latach 2026 i 2027 dla kilku podmiotów, w tym Spółki Restrukturyzacji Kopalń S.A. (szczególnie dla Pompowni Bolko), Kopalni Siarki „Machów” S.A. w likwidacji, Kopalni Soli Bochnia Sp. z o.o. i Agencji Rozwoju Przemysłu S.A. Podwyższenie limitów jest uzasadnione wzrostem kosztów energii, wynagrodzeń oraz potrzebą realizacji zaplanowanych prac likwidacyjnych i zabezpieczających, takich jak zmiana systemu odwadniania Pompowni Bolko i zabezpieczenie wyrobisk. Zmiany te mają zapobiec katastrofom ekologicznym i inżynierskim, utracie dziedzictwa kulturowego oraz zagrożeniu bezpieczeństwa mieszkańców. Finansowanie ma pochodzić z budżetu państwa w ramach istniejącego limitu wydatków Ministerstwa Energii.