Interpelacja nr 5970

Fragment treści interpelacji

HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript

Interpelacja w sprawie przepisów prawnych normujących działalność branży funeralnej oraz zasad kremacji zmarłych uwzględniających konieczność ochrony środowiska Interpelacja nr 5970 do ministra rozwoju i technologii, ministra spraw wewnętrznych i administracji, ministra klimatu i środowiska w sprawie przepisów prawnych normujących działalność branży funeralnej oraz zasad kremacji zmarłych uwzględniających konieczność ochrony środowiska Zgłaszający: Bożena Lisowska Data wpływu: 04-11-2024 Polskie prawo dopuszcza kremację zwłok, ale obecnie obowiązujące przepisy prawa nie są dostosowane do współczesnych uwarunkowań gospodarczych oraz środowiskowych.

Kwestiami dotyczącymi nadzoru nad ilością i jakością spalin emitowanych w wyniku procesu kremacji kieruje w trybie z art. 13a ust. 1 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej minister klimatu i środowiska , kwestiami ewidencji zwłok i szczątków ludzkich przekazanych do spopielenia, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 9 ustawy kieruje minister spraw wewnętrznych i administracji, natomiast ochrona przed nienależytym wykonaniem usługi kremacji powiązana jest z działem „gospodarka” i zgodnie z art. 9 ust. 1 sprawa m.in. działalności gospodarczej należy do kompetencji ministra rozwoju i technologii.

Obecnie do pieców krematoryjnych razem ze zwłokami ludzkimi trafiają ubrania i buty zmarłych oraz różnego typu trumny. W polskim porządku prawnym nie jest zabronione spopielanie zwłok w trumnach kartonowych, które poddawane są chemicznej impregnacji, co pod wpływem spalania jest przekształcane w szkodliwe dla środowiska substancje. W wielu państwach używanie takich trumien jest zabronione, głównie ze względu na bezpieczeństwo i higienę, a także ochronę środowiska. Kremacja wymaga temperatur w zakresie od 582°C do 985°C, trwa przeciętnie dwie godziny, a źródłem energii do kremacji jest zazwyczaj gaz ziemny.

Podczas jednego procesu kremacji do atmosfery przedostaje się około 240 kg CO 2 oraz CO, NO i SO 2 . Inne szkodliwe substancje emitowane to drobna sadza i rtęć. Obecne normy prawne nie regulują zasad, na jakich powinny działać krematoria, w tym norm lokalizacyjnych oraz minimalnych odległości od zabudowań mieszkalnych. Liberalizacja przepisów, a przede wszystkim zniesienie obowiązku wykonywania operatu środowiskowego dla nowo powstających spopielarni, doprowadziły do „wysypu” nowych ośrodków kremacyjnych w Polsce.

Rozwiązanie tego problemu utrudnia również fakt, iż spopielarnie zwłok nie są wymienione w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Należy również zwrócić uwagę na to, iż pomimo że spopielarnie zwłok są de facto instalacjami spalania odpadów medycznych, to nawet w przypadku instalacji o mocy powyżej 1MW stosowanych w krematoriach nie stosuje się do nich standardów emisyjnych – § 5 ust. 14 lit. c rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 24 września 2020 r.

w sprawie standardów emisyjnych dla niektórych rodzajów instalacji, źródeł spalania paliw oraz urządzeń spalania lub współspalania odpadów. Ponadto organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę spopielarni zwłok nie obliguje inwestora do prowadzenia pomiarów w zakresie emisji zanieczyszczeń okresowych lub ciągłych ani też posiadania monitoringu rejestrującego pracę instalacji w sposób ciągły, a kontrola emisji odbywa się w sposób bilansowy na podstawie wskaźników emisji, zużycia gazu i czasu pracy instalacji.

Ponadto pozwolenie na budowę spopielarni nie nakłada obowiązku montażu przy emitorze stanowiska pomiarowego z podestami umożliwiającymi wykonanie pomiarów. Tym samym niespójność przepisów Prawa budowlanego w zakresie udzielanych pozwoleń na budowę spopielarni zwłok z przepisami wyżej wymienionych rozporządzeń jest przyczyną licznych skarg zgłaszanych przez mieszkańców. Niestety interwencje do organów wydających decyzje administracyjne kończą się tym, że skarżący odsyłani są do sądów powszechnych, ponieważ w obowiązującym stanie prawnym mają jedynie zastosowanie przepisy prawa cywilnego, a w szczególności przepis art. 144 Kodeksu cywilnego.

Obwieszczeniem marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 10 kwietnia 2024 r. ogłoszony został jednolity tekst ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych. Przepisy nie przystają do współczesnych realiów, przede wszystkim w zakresie kremacji zwłok, wpływu kremacji na środowisko i konieczności wprowadzenia norm prawnych mających na celu ochronę środowiska naturalnego. W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania: Czy ministerstwo dostrzega konieczność dostosowania przepisów o kremacji zwłok do współczesnych realiów społecznych i środowiskowych?