← Archiwum interpelacji

Interpelacja nr 6173

Interpelacja w sprawie byłych żołnierzy wojsk kolejowych

Data wpływu: 2024-11-12

Załączniki: 8

Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.

Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.

Streszczenie sprawy

Posłanka interweniuje w sprawie byłych żołnierzy wojsk kolejowych, którzy w PRL-u byli wykorzystywani do ciężkiej pracy na rzecz PKP bez odpowiedniego wynagrodzenia, domagając się uznania ich za osoby represjonowane. Pyta o możliwość znowelizowania ustawy z 1994 roku, aby objąć nią również żołnierzy wojsk kolejowych i przyznać im dodatki kombatanckie.

Fragment treści interpelacji

HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript

Interpelacja w sprawie byłych żołnierzy wojsk kolejowych Interpelacja nr 6173 do ministra obrony narodowej, ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie byłych żołnierzy wojsk kolejowych Zgłaszający: Małgorzata Gromadzka Data wpływu: 12-11-2024 Biłgoraj, 8.11.2024 r. Szanowny Panie Ministrze, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora, niniejszym kieruję do Pana interpelację w sprawie byłych żołnierzy wojsk kolejowych.

Stowarzyszenie Byłych Żołnierzy Wojsk Kolejowych JW-1035 i JW-1039 z Przemyśla z siedzibą w Tarnogrodzie, posiadając osobowość prawną na podstawie KRS-u nr 0000014695 i działając w oparciu o statut, od wielu lat dopomina się sprawiedliwości i uznania tych żołnierzy za osoby dyskryminowane przez totalitarny system PRL. W okresie ponad 20 lat wniesionych było do Sejmu RP kilkanaście interpelacji przez posłów różnych partii politycznych. Żadna z nich nie doprowadziła do rzetelnej oceny naszej przeszłości. Według naszej opinii rozpatrywano je, nie uwzględniając dostarczonych przez nas dokumentów jako faktów w sprawie.

Poniżej przedstawiamy analizę wydarzeń i dokumenty, które pozwolą dogłębnie zapoznać się z naszą sprawą. Rząd PRL pod przewodnictwem partii PZPR w celu pozyskania taniej siły roboczej wydaje uchwałę RM nr 411 z dnia 6 października 1959 r. (tajną, niepublikowaną), nakazując sformowanie brygad wojsk kolejowych do wykorzystania ich w resorcie komunikacji PKP. Rozkazem MON nr Oll/ORG z dnia 8 grudnia 1959 r. sformowano 1. Brygadę Wojsk Kolejowych, w której utworzono jednostki wojsk kolejowych JW-1035 i JW-1039 z miejscem stacjonowania w mieście Przemyśl. Wojska kolejowe powołane ww.

uchwałą były poza kontyngentem dla Sił Zbrojnych, a ich utrzymanie pokrywał resort komunikacji PKP na podstawie zawieranych przez siebie wzajemnych umów. Żołnierze zasadniczej służby wojskowej podlegali MON w zakresie regulaminów Sił Zbrojnych i równocześnie resortowi komunikacji PKP w zakresie wykonywanej pracy na obiektach kolejowych. Głównym celem powołania tych wojsk była praca na rzecz gospodarki PRL. Do 2-letniej służby zasadniczej w tych wojskach powoływani byli poborowi na podstawie Konstytucji PRL z dnia 22 lipca 1952 r. oraz ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. o powszechnym obowiązku służby wojskowej.

Zasady, kryteria i selekcję doboru osób do tych wojsk określały zarządzenie MON nr 22 z dnia 24 czerwca 1961 r. oraz załącznik nr 3 do pisma MON nr 0844 z dnia 18 listopada 1966 r. Pobór do tych wojsk odbywał się na innych zasadach niż określono w ustawie zasadniczej, tj. nie od 2 maja do 30 czerwca, lecz jesienią, w drugiej dekadzie października. Po zakończeniu okresu rekrutacji (okres jesienno-zimowy) jednostki wojskowe zgodnie z wzajemnie zawartymi umowami z resortem komunikacji PKP i rozkazami operacyjnymi opracowanymi przez dowództwo brygady wojsk kolejowych zostały skierowane do odbycia tzw.

praktyki letniej w celu nabycia przez żołnierzy umiejętności wykonywania robót wojskowo-kolejowych. Rozkaz operacyjny nakazywał w każdym roku kalendarzowym od 1 kwietnia do 30 października wykonanie określonej liczby roboczodniówek, liczby kilometrów torów, liczby obiektów itp. Nie było to szkolenie. To była ciężka praca, w systemie nakazowym, określona normą zadaniową, która trwała codziennie po 10 do 12 godzin przez okres do 7 do 8 miesięcy każdego roku.

Żołnierze byli zakwaterowani bardzo różnie: w wagonach kolejowych dla kolejarzy, starych obiektach po koloniach letnich dla dzieci, namiotach wojskowych, z brakiem dostępu do łaźni i toalet, w urągających warunkach sanitarnych. Praca była wyłącznie fizyczna, mięśniami rąk, niebezpieczna, nie zachowywano przepisów BHP (dźwiganie szyn, podkładów, podnośników i podbijaków ponad ustalone normy). Wyżywienie było niskokaloryczne, obiady spożywane nieregularnie, często jako obiadokolacja. Dzień pracy rozpoczynał się o godz. 5 rano i trwał od 12 do 14 godzin wraz z dojazdem.

Żołnierzami w pracy zarządzali pracownicy PKP, a dyscypliną pod rozkazem - dowódcy wojskowi. Ustalane normy dzienne musiały być wykonane bez względu na warunki pogodowe, często w trakcie ruchu pociągów. Za wykonaną pracę żołnierze nie otrzymywali żadnego wynagrodzenia oprócz przysługującego im żołdu, tak jak w każdej innej formacji wojsk. Często dochodziło do obrażeń ciała, jak również oparzeń skóry od toksycznie nasyconych podkładów kolejowych. Na szlakach kolejowych nie było zaopatrzenia w napoje w odpowiedniej ilości, była brana do termosów czarna kawa w ilości 0,5 litra na osobę - to było zawsze za mało.

Inne interpelacje tego autora

Małgorzata Gromadzka
2026-01-05
Interpelacja nr 14502: Interpelacja w sprawie środków Funduszu Pracy na realizację form pomocy

Posłanka wyraża zaniepokojenie znacznym zmniejszeniem środków Funduszu Pracy dla województwa lubelskiego w 2026 roku w porównaniu z rokiem poprzednim, zwłaszcza w kontekście nowej ustawy o rynku pracy i wzrostu bezrobocia. Pyta Ministerstwo o przesłanki planowania wysokości środków, uwzględnienie skutków nowej ustawy oraz o działania wspierające regiony z rosnącym bezrobociem.

Zobacz szczegóły →
Małgorzata Gromadzka
2026-01-05
Interpelacja nr 14501: Interpelacja w sprawie pozyskania i wykorzystania przez miasto Zamość środków publicznych, w szczególności funduszy unijnych oraz środków z Krajowego Planu Odbudowy (KPO)

Posłanka pyta o szczegóły dotyczące pozyskania i wykorzystania środków publicznych przez miasto Zamość, w tym funduszy unijnych i KPO, w okresie od grudnia 2023 do stycznia 2026. Domaga się konkretnych danych dotyczących kwot, inwestycji, umów i możliwości przyszłego finansowania z KPO.

Zobacz szczegóły →
Małgorzata Gromadzka
2025-11-26
Interpelacja nr 13829: Interpelacja w sprawie świadczeń rodzinnych

Posłanka zwraca uwagę na problem niskich kryteriów dochodowych w świadczeniach rodzinnych, które nie były waloryzowane od 9 lat, oraz niedofinansowanie obsługi tych świadczeń przez Ośrodki Pomocy Społecznej, co obciąża budżety samorządów. Pyta o plany ministerstwa w zakresie zmiany kryteriów dochodowych, wprowadzenia ich waloryzacji oraz zwiększenia środków na obsługę zadań.

Zobacz szczegóły →
Małgorzata Gromadzka
2025-10-27
Interpelacja nr 13160: Interpelacja w sprawie uregulowania obecnej sytuacji w zakresie ogólnokrajowej hodowli pszczół

Posłanka pyta ministra o możliwość rejestracji programu hodowlanego dla pszczół rasy Buckfast w Polsce oraz o ewentualne zmiany w zasadach wsparcia finansowego dla pszczelarzy hodujących tę rasę, ponieważ obecne regulacje wykluczają ich z dostępu do dotacji w ramach Wspólnej Polityki Rolnej. Uzasadnia to korzyściami płynącymi z hodowli tej rasy, jej popularnością w Europie i wkładem w produkcję miodu.

Zobacz szczegóły →
Małgorzata Gromadzka
2025-10-22
Interpelacja nr 13066: Interpelacja w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

Posłanka wyraża zaniepokojenie planowanymi zmianami w systemie SENT, które zakładają wykreślenie niektórych towarów rolno-spożywczych z monitoringu, obawiając się destabilizacji rynku i negatywnego wpływu na polskich producentów. Pyta o uzasadnienie deregulacji i potencjalne ryzyka.

Zobacz szczegóły →

Powiązane druki sejmowe

POSELSKI
2026-03-12
Druk nr 2330-A: Dodatkowe Sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o poselskim projekcie uchwały w sprawie działań niezbędnych do zapewnienia spełniania przez Trybunał Konstytucyjny wymogów sądu ustanowionego na mocy prawa, niezawisłego i bezstronnego.

Projekt uchwały dotyczy działań mających na celu zapewnienie, że Trybunał Konstytucyjny spełnia wymogi sądu ustanowionego na mocy prawa, niezawisłego i bezstronnego. Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka, po ponownym rozpatrzeniu wniosku, wnosi o odrzucenie projektu uchwały. Inicjatywa ustawodawcza związana jest z postulatami niezależności i bezstronności Trybunału Konstytucyjnego. Proponowane odrzucenie sugeruje brak zgody na interwencję w obecny stan prawny lub sposób funkcjonowania TK.

Zobacz szczegóły →
INNY
2026-03-11
Druk nr 2334: Kandydat na stanowisko sędziego Trybunału Konstytucyjnego - Pan Artur Kotowski.

Druk sejmowy nr 2334 dotyczy zgłoszenia kandydatury Pana Artura Kotowskiego na stanowisko sędziego Trybunału Konstytucyjnego. Pan Kotowski jest profesorem nauk prawnych, specjalistą w dziedzinie prawa publicznego i teorii prawa, z bogatym dorobkiem naukowym i doświadczeniem w praktyce prawniczej. Wnioskodawcy, grupa posłów Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość, argumentują, że jego wykształcenie, wiedza i doświadczenie czynią go bardzo dobrym kandydatem na to stanowisko. Kandydaturę popiera szereg posłów z Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość.

Zobacz szczegóły →
RZADOWY
2026-03-11
Druk nr 2310: Sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

Sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji dotyczy rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (druk nr 2291). Komisja po pierwszym czytaniu i rozpatrzeniu projektu na posiedzeniu wnioskuje o uchwalenie projektu ustawy przez Sejm bez poprawek. Projekt ten ma na celu deregulację w obszarze szkolnictwa wyższego i nauki, jednak szczegółowe zmiany nie są w tym sprawozdaniu wymienione.

Zobacz szczegóły →
INNY
2026-03-05
Druk nr 2302: Uchwała Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych.

Przedstawiony dokument to pismo Marszałka Senatu do Marszałka Sejmu, informujące o uchwałach podjętych przez Senat w dniu 4 marca 2026 r. Dotyczą one szeregu ustaw, w tym ustawy o niekaraniu obywateli RP walczących na Ukrainie, zmian w ustawach o obrocie towarami strategicznymi, CEIDG, ochronie zabytków, prawie oświatowym, inwestycjach przeciwpowodziowych, prawie energetycznym oraz wykonywaniu mandatu posła i senatora. Pismo sygnalizuje potencjalną konieczność zmian redakcyjnych i systematyzacyjnych w związku z przyjęciem poprawek Senatu, aby zachować spójność numeracji i odesłań w aktach prawnych.

Zobacz szczegóły →
INNY
2026-03-05
Druk nr 2297: Uchwała Senatu w sprawie ustawy o niekaraniu obywateli Rzeczypospolitej Polskiej biorących udział po stronie Ukrainy w konflikcie zbrojnym wywołanym agresją Federacji Rosyjskiej na Ukrainę.

Dokument przedstawia listę ustaw przekazanych przez Senat do Sejmu po 53. posiedzeniu. Ustawy te obejmują zmiany w różnych obszarach prawa, m.in. niekaralności obywateli walczących na Ukrainie, obrotu towarami strategicznymi, ewidencji działalności gospodarczej, ochrony zabytków, prawa oświatowego, inwestycji przeciwpowodziowych, prawa energetycznego oraz wykonywania mandatu posła i senatora. Przyjęcie poprawek Senatu może wiązać się z koniecznością korekt redakcyjnych i numeracyjnych w ustawach.

Zobacz szczegóły →