Interpelacja w sprawie waloryzacji stypendiów doktoranckich

Szanowny Panie Ministrze,

zgodnie z informacjami zawartymi w artykule opublikowanym przez Dziennik Gazetę Prawną w budżecie państwa na 2025 rok przewidziano wzrost wydatków na szkolnictwo wyższe o 5%, co odpowiada wskaźnikowi inflacji. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego zapowiedziało, że te środki mają być przeznaczone na podwyżki wynagrodzeń na uczelniach. Jednak ministerstwo odmówiło przygotowania nowelizacji rozporządzenia w sprawie minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora, od którego wyliczane są stypendia doktoranckie. W efekcie te stypendia, mimo wcześniejszych zapowiedzi, pozostaną na dotychczasowym poziomie, co oznacza brak ich waloryzacji od 1 stycznia 2025 roku.

Brak waloryzacji stypendiów doktoranckich spowoduje obniżenie ich realnej wartości w warunkach wysokiej inflacji i rosnących kosztów życia, w tym czynszów w akademikach i kosztów energii. Praktyka polegająca na pozostawieniu decyzji o zwiększeniu stypendiów poszczególnym rektorom, jak podkreślają środowiska doktoranckie, jest w Polsce rzadkością i nie zapewnia realnej ochrony poziomu życia doktorantów. Obecny brak wsparcia dla tej grupy może wpłynąć negatywnie na zainteresowanie podjęciem studiów doktoranckich, co stanowi zagrożenie dla potencjału naukowego i gospodarczego kraju.

W ostatnim czasie do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego wpłynęło aż dwadzieścia interpelacji dotyczących wynagrodzeń profesorów, a co za tym idzie – stypendiów doktoranckich. Zostały one złożone przez posłów niemal wszystkich ugrupowań politycznych, którzy pytali, na jaką podwyżkę stypendiów doktoranckich i wynagrodzeń na uczelniach mogą liczyć naukowcy, czy jest planowany wzrost subwencji na 2025 rok oraz czy możliwe jest szybsze wprowadzanie zmian w wynagrodzeniach, aby uniknąć opóźnień i konieczności wypłacania wyrównań w okolicach marca. Niestety, mimo licznych interpelacji i sygnałów podnoszonych przez środowiska naukowe i doktoranckie, ministerstwo nie podjęło działań zmierzających do realnej poprawy sytuacji. Brak odpowiedzi na te postulaty wzmacnia wrażenie, że problemy młodych naukowców nie znajdują miejsca w priorytetach ministerstwa, co może skutkować pogorszeniem kondycji polskiej nauki i dalszym spadkiem zainteresowania karierą akademicką.

Szkolnictwo wyższe, w tym kształcenie doktorantów, jest fundamentem rozwoju technologicznego i intelektualnego Polski. Brak odpowiedniego wsparcia tej grupy może osłabić pozycję polskiej nauki w obliczu międzynarodowych wyzwań i kryzysów. Waloryzacja stypendiów doktoranckich jest niezbędnym krokiem, aby zapobiec ich realnemu spadkowi wartości i zapewnić młodym naukowcom godne warunki do rozwoju.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

Z poważaniem

Krzysztof Piątkowski Poseł na Sejm RP