Interpelacja w sprawie nieprawidłowości w wydatkowaniu przez rząd Prawa i Sprawiedliwości blisko 100 mld zł pozyskanych z tytułu sprzedaży praw do emisji gazów cieplarnianych w ramach unijnego programu handlu emisjami ETS (Emission Trading System)

Szanowna Pani Minister,

opublikowany w końcu października bulwersujący raport Najwyższej izby Kontroli dotyczący rozdysponowania środków z tytułu sprzedaży praw do emisji gazów cieplarnianych w ramach unijnego programu handlu emisjami ETS (Emission Trading System) ujawnił, że w ciągu dekady Polska otrzymała prawie 100 mld zł na odchodzenie od paliw kopalnych, ale wydała na ten cel raptem 1,3 proc. środków.

Jako kraj, którego gospodarka oparta jest przede wszystkim na węglu przez lata byliśmy w czołówce państw UE, którym przysługiwało najwięcej środków za prawo do handlu emisjami CO 2 i innymi gazami cieplarnianymi. W latach 2013-2023 otrzymaliśmy z tego tytułu 94 mld zł, w tym aż 84 mld zł w latach 2019-2023. Polska ma też najwyższe, po Niemczech, dochody z aukcji uprawnień do emisji dwutlenku węgla (EUA).

Środki te powinny być przeznaczone na inwestycje promujące OZE i odchodzenie od paliw kopalnych, a zatem programy dopłat do pomp ciepła, fotowoltaiki, samochodów elektrycznych, termomodernizacji itp. Tymczasem - jak ustaliła NIK - z dochodów pochodzących ze sprzedaży uprawnień do emisji gazów cieplarnianych jedynie nieco ponad 1 proc. przekazano bezpośrednio na cele związane z redukcją emisji tych gazów lub zarządzaniem tymi emisjami. Izba nie była w stanie dotrzeć do informacji, gdzie wydano 90 proc. uzyskanych pieniędzy z programu i podkreśla, że system gospodarowania środkami ze sprzedaży uprawnień EU ETS w Polsce został zorganizowany w sposób uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie faktycznego wykorzystania dochodów ze sprzedaży uprawnień do emisji w przypadku niemal 90 proc. uzyskanych środków.

W związku z powyższym, Pani Minister, proszę o odpowiedź na pytania.

1. Czy po audytach wykonanych przez rząd Koalicji 15 października wiadomo już, jak i na co poprzednia ekipa wydatkowała te ogromne środki?

2. Na jakie straty wydatkowanie ich na inne cele naraziło polskich obywateli?

3. Czy obecnie wdrożono zmiany mające na celu zapewnienie transparentności tych wydatków na przyszłość?

Z poważaniem

Tomasz Kostuś