Interpelacja w sprawie zbadania niezależności ekspertów sporządzających opinie w Centrum Oceny Skutków Regulacji Uniwersytetu Warszawskiego
Data wpływu: 2025-01-22
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka Bożena Lisowska wyraża zaniepokojenie brakiem niezależności ekspertów Centrum Oceny Skutków Regulacji UW, którzy sporządzili opinię na temat ustawy o podatku akcyzowym, wskazując na ich powiązania z organizacją Ordo Iuris i branżą tytoniową. Pyta ministra nauki o zbadanie tej sytuacji i wyjaśnienie wątpliwości co do potencjalnego lobbingu.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie zbadania niezależności ekspertów sporządzających opinie w Centrum Oceny Skutków Regulacji Uniwersytetu Warszawskiego Interpelacja nr 7570 do ministra nauki w sprawie zbadania niezależności ekspertów sporządzających opinie w Centrum Oceny Skutków Regulacji Uniwersytetu Warszawskiego Zgłaszający: Bożena Lisowska Data wpływu: 22-01-2025 Szanowny Panie Ministrze, Centrum Oceny Skutków Regulacji Uniwersytetu Warszawskiego przygotowało opinię do projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz ustawy Kodeks karny skarbowy (UD 139) oraz ustawy z dnia 18 października 2024 roku o zmianie ustawy o podatku akcyzowym (druk sejmowy nr 692; UD 105), która została przekazana ministrowi finansów.
Istnienie centrum jest niezwykle ważne i potrzebne, daje specjalistom różnych dziedzin możliwość doradzania organom prawodawczym, jednakże brak kontroli może mieć negatywny skutek dla jego rzetelności. W przypadku wyżej wymienionej opinii może być ona właśnie zakwestionowana ze względu na ich autorów. Dwóch autorów jest bezpośrednio powiązanych z ultraprawicową organizacją Ordo Iuris, która na wszelaki sposób szuka możliwości pośredniego wpływania na tworzenie prawa w Polsce.
Dodatkowo jeden z autorów, poza pracą naukową na rzecz Uniwersytetu Warszawskiego, pracuje dla firmy KPMG, która jest bezpośrednio powiązana z największymi firmami tytoniowymi na świecie. Czy oznacza to, że Uniwersytet Warszawski zaczyna prowadzić działalność lobbingową na rzecz sektora tytoniowego, czy po prostu nie ma kontroli nad ekspertami przygotowującymi opinie?
W opinii autorzy wskazują na złamanie przez projektodawców zasady proporcjonalności, czyli nałożenia ekscesywnej akcyzy na producentów wyrobów tytoniowych, implikując, że nałożenie wyższych podatków, którego jednym ze skutków może być ograniczenie ich użycia, narusza swobodę działania jednostek, w tym firm, i nie przyczynia się do poprawy zdrowia publicznego, które powinno być nadrzędnym celem projektu. Prawdą jest, że sama podwyżka podatku nie zmieni poziomu użycia produktów tytoniowych, jednakże jest jednym z kluczowych elementów zmiany systemu.
Dodatkowo ryzyko powiększenia się szarej strefy jest zwiększone, na co również wskazują autorzy, zapominając niestety, że akcyza jest tylko częścią całego programu profilaktyki na rzecz walki z uzależnieniem od tytoniu. W opinii autorzy wielokrotnie podają w wątpliwość szeroko omawiane zamierzenia reformy ustawy, implikując, że zrównanie ceny jednorazowych e-papierosów i papierosów elektronicznych w żaden sposób nie wpłynie na ograniczenie spożycia. Ponadto autorzy wprost podają w wątpliwość kompetencje urzędników Ministerstwa Finansów, zarzucając, że interes publiczny nie jest ich priorytetem, lecz chęć ograniczenia wolności.
Przykłady innych krajów członkowskich Unii jasno pokazują, że w przypadku papierosów i alkoholu zwiększenie ceny poprzez zwiększenie akcyzy ma znaczący wpływ na ograniczenie ich użycia. Te i wiele innych uwag sprawiają, że opinia stanowi obronę branży tytoniowej, a nie bierze pod uwagę potrzeb państwa i jego mieszkańców, zarówno w kwestii dodatkowych wpływów do budżetu państwa, jak i wpływu na ograniczenie użycia wyrobów tytoniowych w Polsce.
Dlatego zwracam się do ministra nauki i szkolnictwa wyższego o zbadanie niezależności ekspertów tworzących opinie w Centrum Oceny Skutków Regulacji Uniwersytetu Warszawskiego w celu wyjaśnienia wyżej przedstawionych wątpliwości. Z poważaniem
Posłanka Bożena Lisowska wyraża zaniepokojenie wpływem projektowanej ustawy o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych na polskie firmy produkcyjno-eksportowe, szczególnie w sektorze chemicznym i w regionach takich jak Lubelszczyzna, obawiając się osłabienia ich pozycji i wzrostu szarej strefy. Pyta, czy ministerstwo przeanalizowało wpływ obostrzeń, planuje zapobiegać wzrostowi szarej strefy, dokonało notyfikacji na poziomie UE oraz uwzględni postulaty środowisk gospodarczych.
Posłanka Lisowska pyta o usprawnienie komunikacji organów ścigania z obywatelami poprzez wykorzystanie narzędzi cyfrowych, takich jak mObywatel i e-Doręczenia, oraz uproszczenie procedur doręczeń. Wyraża zaniepokojenie trudnościami, jakie obywatele napotykają w komunikacji z Policją i Prokuraturą mimo korzystania z nowoczesnych narzędzi administracji publicznej.
Posłanka pyta o systemowe bariery w dostępie do ochrony prawnej osób z niepełnosprawnościami i rozbieżność między kryteriami dochodowymi a kosztami życia, szczególnie w kontekście niezaspokojenia podstawowych potrzeb. Domaga się działań naprawczych, w tym wprowadzenia mechanizmów uwzględniających realne koszty życia osób z niepełnosprawnościami.
Posłanka Bożena Lisowska pyta o plany rządu dotyczące powołania pełnomocnika ds. młodzieży oraz nowelizacji przepisów o młodzieżowych radach w jednostkach samorządu terytorialnego, argumentując to potrzebą wzmocnienia podmiotowości młodych obywateli i realnego wpływu młodzieży na decyzje władz publicznych. Wyraża zaniepokojenie brakiem koordynacji i niewystarczającym wsparciem dla młodzieżowych rad.
Projekt uchwały dotyczy działań mających na celu zapewnienie, że Trybunał Konstytucyjny spełnia wymogi sądu ustanowionego na mocy prawa, niezawisłego i bezstronnego. Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka, po ponownym rozpatrzeniu wniosku, wnosi o odrzucenie projektu uchwały. Inicjatywa ustawodawcza związana jest z postulatami niezależności i bezstronności Trybunału Konstytucyjnego. Proponowane odrzucenie sugeruje brak zgody na interwencję w obecny stan prawny lub sposób funkcjonowania TK.
Druk sejmowy nr 2334 dotyczy zgłoszenia kandydatury Pana Artura Kotowskiego na stanowisko sędziego Trybunału Konstytucyjnego. Pan Kotowski jest profesorem nauk prawnych, specjalistą w dziedzinie prawa publicznego i teorii prawa, z bogatym dorobkiem naukowym i doświadczeniem w praktyce prawniczej. Wnioskodawcy, grupa posłów Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość, argumentują, że jego wykształcenie, wiedza i doświadczenie czynią go bardzo dobrym kandydatem na to stanowisko. Kandydaturę popiera szereg posłów z Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość.
Sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji dotyczy rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (druk nr 2291). Komisja po pierwszym czytaniu i rozpatrzeniu projektu na posiedzeniu wnioskuje o uchwalenie projektu ustawy przez Sejm bez poprawek. Projekt ten ma na celu deregulację w obszarze szkolnictwa wyższego i nauki, jednak szczegółowe zmiany nie są w tym sprawozdaniu wymienione.
Przedstawiony dokument to pismo Marszałka Senatu do Marszałka Sejmu, informujące o uchwałach podjętych przez Senat w dniu 4 marca 2026 r. Dotyczą one szeregu ustaw, w tym ustawy o niekaraniu obywateli RP walczących na Ukrainie, zmian w ustawach o obrocie towarami strategicznymi, CEIDG, ochronie zabytków, prawie oświatowym, inwestycjach przeciwpowodziowych, prawie energetycznym oraz wykonywaniu mandatu posła i senatora. Pismo sygnalizuje potencjalną konieczność zmian redakcyjnych i systematyzacyjnych w związku z przyjęciem poprawek Senatu, aby zachować spójność numeracji i odesłań w aktach prawnych.
Dokument przedstawia listę ustaw przekazanych przez Senat do Sejmu po 53. posiedzeniu. Ustawy te obejmują zmiany w różnych obszarach prawa, m.in. niekaralności obywateli walczących na Ukrainie, obrotu towarami strategicznymi, ewidencji działalności gospodarczej, ochrony zabytków, prawa oświatowego, inwestycji przeciwpowodziowych, prawa energetycznego oraz wykonywania mandatu posła i senatora. Przyjęcie poprawek Senatu może wiązać się z koniecznością korekt redakcyjnych i numeracyjnych w ustawach.