Interpelacja w sprawie nierównego traktowania słuchaczy różnych form kształcenia

Szanowne Panie Minister,

w obecnym stanie prawnym występuje znacząca niespójność w interpretacji przepisów dotyczących statusu ucznia/słuchacza w kontekście uprawnień do zwolnienia z opłacania składki zdrowotnej dla osób do 26. roku życia. Problem ten jest szczególnie widoczny w przypadku porównania sytuacji słuchaczy szkół policealnych oraz uczestników kwalifikacyjnych kursów zawodowych (KKZ).

System edukacji policealnej oferuje różnorodne formy kształcenia, od intensywnych programów obejmujących 3 dni w tygodniu zajmujących 4-6 godzin dziennie, po formy weekendowe realizowane w wymiarze 40 godzin miesięcznie (dwa zjazdy w miesiącu). Niezależnie od wymiaru czasowego słuchacze tych szkół są uprawnieni do zwolnienia z opłacania składki zdrowotnej, gdyż ich status słuchacza jest przez ZUS interpretowany jako równorzędny ze statusem ucznia czy studenta.

Jednocześnie uczestnicy kwalifikacyjnych kursów zawodowych (KKZ), mimo że realizują program, który często jest znacznie bardziej intensywny, nie posiadają analogicznych uprawnień. KKZ oferowane są zarówno w trybie stacjonarnym, jak i zaocznym, przy czym minimalna liczba godzin kształcenia jest równa minimalnej liczbie godzin określonej w podstawie programowej dla danej kwalifikacji. W przypadku trybu zaocznego jest to 65% wymaganej liczby godzin. W praktyce oznacza to, że w formie stacjonarnej wymiar zajęć może sięgać nawet 96 godzin miesięcznie. Słuchacze KKZ mają możliwość przystąpienia do egzaminu państwowego, który potwierdza kwalifikacje i jest to ten sam egzamin, do którego przystępują uczniowie szkół branżowych. Pomimo tak intensywnego programu kształcenia i nadanego statusu słuchacza, ZUS nie uznaje go za równorzędny ze statusem ucznia.

Należy podkreślić, że obecna sytuacja uderza bezpośrednio w interesy młodych osób do 26. roku życia, które podejmują aktywność zawodową, jednocześnie inwestując w swoje kwalifikacje zawodowe. Opisany dualizm interpretacyjny może stanowić barierę w dostępie do kształcenia zawodowego, które jest szczególnie ważne z punktu widzenia potrzeb rynku pracy.

W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:

Jakie są merytoryczne przesłanki różnicowania statusu słuchacza w zależności od formy kształcenia w kontekście uprawnień do zwolnienia ze składki zdrowotnej?

Czy ministerstwo dostrzega problem nierównego traktowania osób uczących się w różnych formach kształcenia i jak ministerstwo ocenia opisane rozróżnienie?

Jakie działania zamierza podjąć ministerstwo, aby wyeliminować obecną niespójność systemu, która może zniechęcać młode osoby do podejmowania kształcenia w formie KKZ?

Z wyrazami szacunku

Janusz Cieszyński