Interpelacja w sprawie dodatku dopełniającego dla osób pobierających rentę chorobową

Szanowna Pani Minister!

Do mojego biura poselskiego zgłosili się mieszkańcy, którzy doświadczyli niepełnosprawności w dorosłym wieku, wskazując problem związany z dodatkiem dopełniającym. Otóż osoby, które nabyły niepełnosprawność przed 18. r.ż. i pobierają rentę socjalną, od 1 stycznia 2025 r. mogą ubiegać się o dodatek dopełniający do tego świadczenia. Natomiast ci, którzy nabyli niepełnosprawność po 18. r.ż. i otrzymują rentę chorobową, nie kwalifikują się do dodatku dopełniającego. To między innymi osoby niewidome, które na swoim przykładzie pokazują ową nierówność – gdyby urodziły się jako niewidome, mogłyby otrzymać przedmiotowy dodatek, ale jeśli straciły wzrok jako osoby pełnoletnie, nie mogą pobierać dodatku dopełniającego.

Dziś osoby z tych dwóch grup, różniących się ze względu na wiek nabycia niepełnosprawności, mimo tego samego jej rodzaju i stopnia, otrzymują świadczenie rentowe w różnej wysokości. Co to oznacza w praktyce? Znaczna część świadczenia rentowego przeznaczana jest na kompensację deficytów wynikających z niepełnosprawności, tj. rehabilitację, zakup sprzętu rehabilitacyjnego oraz umożliwiającego codzienne funkcjonowanie itd. Pod tym względem potrzeby osób o tym samym rodzaju i stopniu niepełnosprawności są podobne, a więc wymagają podobnych nakładów finansowych. Nie ulega wątpliwości, iż zasób środków finansowych ma bezpośredni wpływ na szybkość i przebieg, a tym samym efektywność procesu rehabilitacji, którego końcowym efektem jest poziom aktywizacji społecznej i zawodowej osób z niepełnosprawnościami. Osiągnięcie tego efektu powinno być jednym z priorytetów polityki społecznej. Tymczasem przyznanie dodatku dopełniającego jedynie części osób z niepełnosprawnością sprawia, że pozostali nie mają równych szans w aktywizacji społecznej i zawodowej.

Co więcej, warto podkreślić, że sytuacja życiowa osób nabywających niepełnosprawność w dojrzałym wieku nagle staje się dramatyczna, ponieważ w jednej chwili zaczynają im się nakładać na siebie różne problemy – utrata zdrowia oraz koszty związane z leczeniem, rehabilitacją, zakupem sprzętów rehabilitacyjnych i kompensacyjnych, drastyczny spadek dochodów przy jednoczesnych stałych kosztach życia, związanych również z utrzymaniem rodziny i dzieci, dalsze zobowiązania finansowe, np. spłata rat kredytu mieszkaniowego, a często także konieczność znalezienia się pod opieką psychoterapeuty w związku z poważnym kryzysem psychicznym. Pominięcie tych osób wśród adresatów dodatku dopełniającego wywołuje w nich poczucie niesprawiedliwości społecznej, bowiem przez wcześniejsze lata pracy odprowadzały one składki ZUS, natomiast gdy już są niezdolne do pracy i samodzielnej egzystencji, nabywają mniejsze prawa niż osoby, które przedmiotowych składek nigdy nie odprowadzały.

Szanowna Pani Minister!

Mając na uwadze powyższe oraz wychodząc naprzeciw oczekiwaniom osób, które nabyły niepełnosprawność jako dorosłe, uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na pytania:

Czy ministerstwo podejmie analizy we wskazanym zakresie, tak by przepisy związane z przyznawaniem dodatku dopełniającego nie różnicowały osób z niepełnosprawnościami ze względu na wiek ich nabycia oraz by przedmiotowy dodatek przyznawany był również osobom, które nabyły niepełnosprawność po 18. r.ż. i pobierają rentę chorobową? Kiedy mogłyby zacząć się prace w tym obszarze? Co ewentualnie stoi na przeszkodzie?

Z wyrazami szacunku

Posłanka Katarzyna Osos