Interpelacja w sprawie długu terytorialnego Republiki Czeskiej wobec Rzeczypospolitej Polskiej
Data wpływu: 2025-03-31
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Interpelacja dotyczy nierozwiązanego od ponad 65 lat długu terytorialnego Republiki Czeskiej wobec Polski i braku postępów w jego uregulowaniu. Posłowie pytają o konkretne działania rządu w latach 2024-2025, propozycje rekompensaty i harmonogram negocjacji, wyrażając zaniepokojenie brakiem postępów.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie długu terytorialnego Republiki Czeskiej wobec Rzeczypospolitej Polskiej Interpelacja nr 8933 do ministra spraw wewnętrznych i administracji, ministra spraw zagranicznych w sprawie długu terytorialnego Republiki Czeskiej wobec Rzeczypospolitej Polskiej Zgłaszający: Jarosław Krajewski, Waldemar Andzel, Małgorzata Wassermann, Jerzy Polaczek, Wojciech Michał Zubowski, Lidia Czechak Data wpływu: 31-03-2025 Szanowny Panie Ministrze, wskutek prowadzonych w latach 1955–1957 prac nad ustaleniem granicy polsko-czeskiej, w czerwcu 1958 roku Polska i ówczesna Czechosłowacja podpisały umowę o ostatecznym wytyczeniu granicy państwowej, która weszła w życie 14 lutego 1959 roku.
Na mocy tej umowy Polska przekazała 1205,90 ha terytorium, natomiast otrzymała jedynie 837,46 ha, co oznacza deficyt na niekorzyść Polski o 368,44 ha (3,6844 km2). Powstały tzw. dług terytorialny nie został rozliczony przez ponad 65 lat. Po rozpadzie Czechosłowacji obowiązek uregulowania tej kwestii przeszedł na Republikę Czeską, która mimo wcześniejszych zobowiązań, nie sfinalizowała przekazania gruntów na rzecz Polski. Warto podkreślić, że sprawa długu terytorialnego wobec Polski nie jest podważana przez stronę czeską, ale nadal stanowi przedmiot nierozwiązanego sporu pomiędzy sąsiednimi i zaprzyjaźnionymi państwami.
Rozwiązaniem sprawy od 1992 r. zajmowała się Stała Polsko-Czeska Komisja Graniczna przy MSW w Warszawie, co wynikało z: umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Czeską o wspólnej granicy państwowej, sporządzonej w Pradze dnia 17 stycznia 1995 roku, która m.in.
ustanawia Stałą Polsko-Czeską Komisję Graniczną (zwaną dalej Komisją Graniczną) jako właściwą do organizowania i przeprowadzania wspólnej kontroli przebiegu granicy państwowej i rozmieszczenia znaków granicznych oraz sporządzania dokumentacji granicznej (geodezyjnej i kartograficznej), porozumienia między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a rządem Czeskiej i Słowackiej Republiki Federacyjnej, zawartego 4 maja 1992 r.
równocześnie z wymianą dokumentów ratyfikacyjnych Układu o dobrym sąsiedztwie, solidarności i przyjacielskiej współpracy między Rzecząpospolitą Polską a Czeską i Słowacką Republiką Federacyjną (Republika Czeska jest sukcesorem powyższych aktów), które stanowi, że dług terytorialny 368,44 ha Republiki Czeskiej wobec Rzeczypospolitej Polskiej ma zostać wyrównany podczas wspólnej kontroli przebiegu polsko-czeskiej granicy państwowej, przeprowadzonej przez Komisję Graniczną. Efektem prac Komisji Granicznej było opracowanie w 2005 r. dokumentacji granicznej. Kwestia długu terytorialnego pozostała jednak nieuregulowana. W 2005 r.
rząd Republiki Czeskiej zaproponował rekompensatę finansową, którą Polska słusznie odrzuciła. Władze Republiki Czeskiej zobowiązały się przygotować spis terenów, które zostaną przekazane Rzeczypospolitej Polskiej. W czasach rządów Prawa i Sprawiedliwości zarówno MSZ oraz MSWiA konsekwentnie podejmowało działania w celu uregulowania tej kwestii w drodze rozmów dwustronnych, zgodnie z prawnomiędzynarodowym zobowiązaniem wiążącym Republikę Czeską.
Ta sprawa była niejednokrotnie podnoszona w trakcie konsultacji międzyrządowych, rozmów ministrów spraw zagranicznych oraz spotkań na innych szczeblach, a także była przedmiotem korespondencji skierowanej przez premiera Mateusza Morawieckiego do premiera Republiki Czeskiej w dniu 3 marca 2021 r. w którym wskazano na konieczność szybkiego powrotu do rozmów w celu rozwiązania kwestii długu.
Odpowiedź premiera Republiki Czeskiej była niestety ogólna i wymijająca, a także nie odnosiła się do konkretnych propozycji strony polskiej prowadzenia dalszych intensywnych rozmów w tej sprawie nad aktualnym wykazem gruntów i projektem umowy międzynarodowej.
Posłowie pytają o efekty programu "Profilaktyka 40 PLUS" po jego zakończeniu, w tym o dane dotyczące uczestnictwa, wykrytych nieprawidłowości i dalszego leczenia pacjentów. Interpelacja dotyczy również oceny programu przez Ministerstwo Zdrowia oraz ewentualnych planów jego kontynuacji.
Interpelacja dotyczy obaw posłów, że planowana reforma Funduszu Kolejowego może uprzywilejować PKP PLK kosztem inwestycji CPK, szczególnie w kontekście finansowania kolei dużych prędkości. Posłowie pytają o kryteria dostępu do środków funduszu i mechanizmy zapewniające transparentność oraz realne finansowanie CPK po reformie.
Interpelacja dotyczy braku postępów w uregulowaniu czeskiego długu terytorialnego wobec Polski i pyta o konkretne działania podjęte przez rząd w tej sprawie, w tym o harmonogram dalszych działań i jednoznaczne stanowisko rządu co do sposobu rozwiązania problemu. Posłowie wyrażają zaniepokojenie brakiem transparentności i efektywnej koordynacji międzyresortowej w tej kwestii.
Projekt ustawy ma na celu usprawnienie działań Sił Zbrojnych RP na wypadek zagrożenia bezpieczeństwa państwa na polskich obszarach morskich i zapewnienie bezpieczeństwa na Morzu Bałtyckim. Wprowadza on odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa za szkody wyrządzone osobom trzecim w wyniku działań Sił Zbrojnych RP oraz sił zbrojnych państw NATO podczas nadzoru przestrzeni powietrznej i osłony terytorium RP. Ustawa ma na celu zapewnienie, że osoby poszkodowane w wyniku legalnych działań wojskowych otrzymają odszkodowanie, nawet jeśli szkody powstały bez winy. Poprawki Senatu konkretyzują i rozszerzają odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa w związku z działaniami Sił Zbrojnych.
Projekt ustawy ma na celu wzmocnienie bezpieczeństwa dokumentów publicznych i znaków akcyzy poprzez przyznanie Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych S.A. (PWPW) prawa wyłącznego do wytwarzania blankietów niektórych dokumentów publicznych oraz znaków akcyzy. Argumentuje się to koniecznością ochrony przed fałszerstwami, zagrożeniami hybrydowymi i dywersyjnymi działaniami ze strony wrogich państw. Zmiana ma dostosować przepisy do aktualnych realiów geopolitycznych i wzmocnić suwerenność technologiczną państwa, ograniczając zależność od podmiotów zagranicznych. Projekt przewiduje również zmiany dostosowawcze w ustawie o podatku akcyzowym, aby zapewnić spójność regulacji.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o Instytucie Pamięci Narodowej oraz Kodeks karny. W ustawie o IPN doprecyzowuje się przepisy dotyczące zbrodni członków i współpracowników OUN-UPA, definiując je jako ludobójstwo dokonane na terytorium II RP w latach 1943-1945 oraz inne formy przemocy wobec Polaków. W Kodeksie karnym rozszerza się zakaz propagowania ideologii o ideologię OUN-UPA i podwyższa kary za nielegalne przekraczanie granicy oraz organizowanie takiego procederu. Celem jest ochrona pamięci historycznej, przeciwdziałanie gloryfikacji banderyzmu oraz wzmocnienie bezpieczeństwa granic państwa.
Projekt ustawy o zmianie Kodeksu karnego wprowadza zaostrzenie kar za organizowanie nielegalnego przekraczania granicy (przemyt ludzi) w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Wprowadza się obowiązkową grzywnę w wysokości 100 000 zł oraz przepadek przedmiotów służących do popełnienia przestępstwa, w tym pojazdów. Celem jest wzmocnienie prewencji i osłabienie ekonomicznej motywacji sprawców, którzy często działają w ramach zorganizowanych grup przestępczych. Projektodawcy wskazują na rosnącą skalę problemu nielegalnej imigracji i niewystarczające dotychczasowe środki karne.