Interpelacja w sprawie braku zapewnienia ustawowych podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania przez podmioty zobowiązane do usunięcia i rozbiórki tablic oraz urządzeń reklamowych wzniesionych legalnie na terenie gminy

Szanowny Panie Ministrze,

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 12 grudnia 2023 roku orzekł, że niezgodny z Konstytucją RP jest brak zapewnienia ustawowych podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania przez podmioty zobowiązane do usunięcia i rozbiórki tablic i urządzeń reklamowych wzniesionych legalnie na terenie gminy. Obecny rząd stoi na stanowisku nieuznawania wyroków TK, jednak nie podejmuje też samemu działań, które mogą takie luki w prawie wypełnić.

Przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w art. 37a umożliwiają gminom przyjmowanie tzw. uchwał krajobrazowych, które m.in. regulują zasady umieszczania tablic i urządzeń reklamowych. W uchwałach tych często nakazuje się usunięcie wszystkich reklam niespełniających nowych wymogów, niezależnie od tego, czy zostały one postawione legalnie, czy nie.

Ustawa nie przewiduje jednak żadnej ścieżki dochodzenia odszkodowania za legalnie postawione reklamy, które musiały być usunięte lub przebudowane na koszt właściciela. Gminy stosowały przepisy w sposób jednolity — bez rozróżnienia legalności instalacji. Odszkodowania nie były wypłacane, a właściciele tablic często byli skazani na stratę. Narusza to zasadę ochrony praw słusznie nabytych.

W związku z koniecznością wprowadzenia zmian prawnych, które dostosują przepisy ustawy do norm Konstytucji RP, proszę o odpowiedź na poniższe pytania:

1. Czy ministerstwo pracuje nad nowelizacją ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym?

2. Jeśli tak, to na jakim etapie są prace i kiedy można spodziewać się wejścia w życie nowych przepisów?

3. Czy przewidywane są przepisy przejściowe, które uregulują sytuację gmin, które już przyjęły uchwały krajobrazowe i wprowadziły obowiązek dostosowania reklam bez rozróżnienia ich statusu prawnego?

4. Jakie działania podjęło już ministerstwo w celu ochrony właścicieli urządzeń reklamowych, którzy działali w sposób legalny?

Z wyrazami szacunku

Lidia Czechak Poseł na Sejm RP