Interpelacja w sprawie systemu recyklingu plastiku w Polsce w kontekście unijnych celów na lata 2025 i 2035

Szanowna Pani Minister,

Komisja Europejska w raporcie wczesnego ostrzegania „Cele recyklingu odpadów UE 2025. Stan obecny” wnioskuje, że konieczne jest podjęcie pilnych działań w celu modernizacji systemu gospodarowania odpadami w Polsce. Raport wskazuje, że Polska jest zagrożona niespełnieniem celów recyklingu odpadów komunalnych i opakowaniowych nie tylko na 2025 rok, ale także w perspektywie 2035 roku. Raport identyfikuje, że kluczowym wyzwaniem jest przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym, w której odpady stają się surowcami wtórnymi, minimalizując ilość odpadów trafiających na składowiska i do środowiska. Osiągnięcie wysokiego poziomu recyklingu plastiku ma ograniczyć zanieczyszczenie środowiska, zmniejszyć zużycie surowców pierwotnych, obniżyć emisje gazów cieplarnianych, wspierać innowacje, tworzyć nowe miejsca pracy oraz poprawić bezpieczeństwo surowcowe Europy.

Z danych za 2022 rok wynika, że wskaźnik recyklingu opakowań plastikowych w Polsce wyniósł zaledwie 27%, co plasuje nasz kraj poniżej średniej unijnej (41%) i daleko od celu 50–55% wyznaczonego na 2025 rok. Polska znajduje się w grupie państw o najniższych wskaźnikach recyklingu plastiku w Unii Europejskiej. Komisja Europejska oficjalnie uznała, że Polska nie osiągnęła nawet połowy celu recyklingu odpadów komunalnych na 2020 rok, co skutkuje postępowaniem wobec naszego kraju. Według autorów raportu głównymi problemami są niewystarczająca infrastruktura do selektywnej zbiórki i przetwarzania odpadów, brak skutecznego systemu kaucyjnego dla opakowań plastikowych oraz niewystarczająca odpowiedzialność producentów za opakowania i ich recykling. Bez inwestycji w nowoczesne technologie, takie jak optyczne sortery śmieci, roboty sortujące czy systemy oparte na sztucznej inteligencji, Polska może nie sprostać unijnym wymogom.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Jaki jest aktualny stopień recyklingu odpadów z tworzyw sztucznych w Polsce, w tym szczegółowe dane dotyczące poszczególnych typów plastiku? Jakie konkretne działania podejmuje ministerstwo, aby zwiększyć ten wskaźnik i osiągnąć cele unijne na lata 2025 i 2030?

2. Ile sortowni odpadów w Polsce zajmuje się segregacją tworzyw sztucznych? Proszę o podanie liczby takich zakładów, ich rozmieszczenia geograficznego oraz informacji, czy są to sortownie dedykowane wyłącznie plastikowi, czy również innym frakcjom odpadów.

3. Jak wygląda poziom i skala automatyzacji w polskich sortowniach odpadów? Proszę o informacje na temat zastosowania nowoczesnych technologii, takich jak optyczne sortery śmieci, roboty sortujące czy systemy oparte na sztucznej inteligencji.

4. Czy planowane są nowe regulacje lub programy wspierające rozwój infrastruktury sortowni i selektywnej zbiórki plastiku w kontekście unijnych przepisów dotyczących gospodarki o obiegu zamkniętym?

5. Jakie działania podejmuje ministerstwo w celu zwiększenia świadomości społecznej na temat prawidłowej segregacji plastiku oraz zachęcania konsumentów do ograniczania zużycia jednorazowych tworzyw sztucznych?

Z wyrazami szacunku

Janusz Cieszyński