Interpelacja w sprawie skutków społeczno-gospodarczych utworzenia Sobiborskiego Parku Narodowego
Data wpływu: 2025-06-10
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł wyraża zaniepokojenie społecznymi i gospodarczymi skutkami utworzenia Sobiborskiego Parku Narodowego, kwestionując brak transparentności i obawiając się ograniczeń dla mieszkańców oraz potencjalnej utraty miejsc pracy. Pyta o konkretne mechanizmy rekompensat, stabilność finansowania, wpływ na lokalną gospodarkę oraz formy dialogu z lokalną społecznością.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie skutków społeczno-gospodarczych utworzenia Sobiborskiego Parku Narodowego Interpelacja nr 10244 do ministra klimatu i środowiska w sprawie skutków społeczno-gospodarczych utworzenia Sobiborskiego Parku Narodowego Zgłaszający: Jarosław Sachajko Data wpływu: 10-06-2025 Szanowna Pani Minister, w związku z planami utworzenia Sobiborskiego Parku Narodowego, obejmującego gminy Wola Uhruska, Hańsk oraz miasto i gminę Włodawa, wyrażam głębokie zaniepokojenie sytuacją społeczno-ekonomiczną mieszkańców tych terenów.
Docierają do mnie głosy o poważnych obawach związanych z utratą miejsc pracy w Nadleśnictwie Sobibór, ograniczeniami w prowadzeniu działalności rolniczej i gospodarczej, a także brakiem rzetelnej informacji ze strony władz państwowych. W szczególności wójtowie, radni oraz mieszkańcy gmin domagają się przejrzystości w zakresie jego wpływu na codzienne funkcjonowanie społeczności lokalnych oraz rzeczywistego dostępu do środków rekompensacyjnych. Z dokumentu pt. „Sobiborski Park Narodowy. Koncepcja granic i stref ochrony” wynika, że łączna powierzchnia projektowanego parku to 29 051 ha, z czego 543 ha przewidziane są pod ścisłą ochronę.
Na obszarze tym mają obowiązywać trzy strefy ochronne: ścisła, czynna i krajobrazowa. Ich wprowadzenie wiąże się z licznymi restrykcjami: zakazami wjazdu, ograniczeniami rolnictwa i leśnictwa, a także ograniczeniem możliwości inwestycyjnych i infrastrukturalnych. Szczególnie dotkliwe może to być dla gmin przygranicznych o wysokim bezrobociu i niskich dochodach własnych.
Zgodnie z nowelizacją ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, wprowadzoną w 2024 roku i obowiązującą od 2025 roku, gminy i powiaty, na których terenie znajdują się parki narodowe, otrzymają subwencję ekologiczną w wysokości 620 zł za hektar rocznie (subwencja ekologiczna dla samorządów). Łącznie na wszystkie samorządy w Polsce przeznaczono 1,47 mld zł rocznie, z czego 1,1 mld zł trafi do gmin, 245 mln zł do powiatów, 124 mln zł do województw, a 13,5 mln zł do miast na prawach powiatu.
Dla regionu Sobiboru, obejmującego gminy takie jak Włodawa, Hańsk i Wola Uhruska, oznacza to potencjalnie napływ środków finansowych, zależny od powierzchni parku. Historia finansowania parków narodowych wskazuje na niestabilność budżetową. Na przykład, w 2020 roku Białowieski PN otrzymał tylko 12 mln zł z obiecanych 18 mln zł, a Tatrzański PN stracił 40% budżetu z powodu cięć związanych z pandemią (finansowanie parków narodowych). To budzi obawy, czy SPN będzie miał zapewnione stabilne finansowanie. Jednak kluczową kwestią jest przeznaczenie tych środków. Zgodnie z informacjami mieszkańców, opartymi na art.
90a ustawy o ochronie przyrody, subwencja ekologiczna może być wykorzystana wyłącznie na cele związane z ochroną przyrody, co wyklucza jej użycie na inne potrzeby, takie jak budowa szpitali, dróg czy innej infrastruktury. Twierdzenia starosty włodawskiego o "dowolności" w wydatkowaniu tych funduszy są sprzeczne z przepisami, co prowadzi do nieporozumień i frustracji wśród mieszkańców. Brak jasności w tej kwestii wymaga pilnego wyjaśnienia ze strony Ministerstwa Klimatu i Środowiska.
Lokalna społeczność obawia się ograniczeń wynikających z przepisów o ochronie przyrody, takich jak zakaz zbierania runa leśnego, budowy domów czy prowadzenia działalności gospodarczej. Protesty w innych regionach, takich jak Białowieża czy Roztocze, pokazują, że takie obawy są uzasadnione i wymagają poważnego dialogu z mieszkańcami. Mieszkańcy regionu Sobiboru, w tym gminy Włodawa, Hańsk i Wola Uhruska, wyrażają poważne obawy dotyczące ograniczeń wynikających z art. 15 ustawy o ochronie przyrody.
Zakazy obejmują m.in.: · budowę i przebudowę obiektów bez zgody dyrekcji parku, · zbieranie runa leśnego (grzybów, jagód), co stanowi źródło dochodu dla 15–20% mieszkańców, · prowadzenie działalności gospodarczej i rolniczej w strefach ochronnych, · palenie ognisk i grillowanie, nawet na prywatnych posesjach. Te ograniczenia mogą prowadzić do utraty tradycyjnych źródeł utrzymania, szczególnie w regionie, gdzie zbieractwo i rolnictwo są kluczowe dla lokalnej gospodarki. Na przykład, w powiecie włodawskim 25% gospodarstw domowych deklaruje dochody z runa leśnego na poziomie 300–800 zł miesięcznie w sezonie (badanie UMCS).
Poseł Jarosław Sachajko pyta o szczegóły dotyczące funkcjonujących i planowanych centrów integracji cudzoziemców (CIC) oraz ośrodków dla cudzoziemców w Polsce, włączając ich liczbę, lokalizację, status prawny, finansowanie oraz koszty związane z paktem migracyjnym. Poseł wyraża zaniepokojenie brakiem przejrzystości i dostępu do pełnych informacji na temat infrastruktury migracyjnej i integracyjnej w Polsce.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie stanem technicznym pojazdów zarejestrowanych za granicą, które nie podlegają polskim badaniom technicznym, co wpływa na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Pytają ministra o dane dotyczące wypadków spowodowanych przez cudzoziemców i o planowane działania mające na celu poprawę bezpieczeństwa i równości wobec wszystkich użytkowników dróg.
Posłowie pytają o postęp prac nad projektem ustawy UC95, mającej na celu wprowadzenie abolicji dla właścicieli ciągników rolniczych marki Belarus, i wyrażają zaniepokojenie opóźnieniami. Domagają się szczegółowego harmonogramu prac i wyjaśnień dotyczących zgłoszonych uwag.
Poseł pyta o szczegółowy zakres i zasady polskiej pomocy energetycznej dla Ukrainy, wyrażając zaniepokojenie brakiem przejrzystości i sprzecznymi komunikatami dotyczącymi kosztów i finansowania tej pomocy. Domaga się rzetelnej informacji na temat skali, kosztów i źródeł finansowania tej pomocy, aby uniknąć manipulacji opinią publiczną.
Poseł Jarosław Sachajko interweniuje w sprawie katastrofalnej sytuacji bezdomnych zwierząt w Polsce, wskazując na nieskuteczność obecnych rozwiązań i apeluje o poparcie poselskiego projektu ustawy (druk nr 836) oraz wprowadzenie ogólnopolskiego programu dofinansowania kastracji i sterylizacji. Pyta ministra o poparcie dla ustawy, wsparcie dla gmin oraz analizę kosztów kastracji w porównaniu z utrzymaniem schronisk.
Przedstawiony fragment dotyczy sprawozdania Komisji Edukacji i Nauki oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o uchwale Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw. Komisje te rozpatrzyły uchwałę Senatu i wnoszą do Sejmu o przyjęcie poprawek Senatu. Dokument ten jest procesem legislacyjnym dotyczącym zmian w prawie oświatowym i regulacjach dotyczących samorządu terytorialnego w kontekście edukacji. Nie zawiera szczegółów co do treści poprawek, a jedynie informację o rekomendacji ich przyjęcia przez Sejm.
Projekt ustawy ma na celu deregulację i scentralizowanie publikacji interpretacji indywidualnych prawa podatkowego, w szczególności tych wydawanych przez organy samorządowe (wójtów, burmistrzów, prezydentów miast) w zakresie podatków i opłat lokalnych. Obecnie interpretacje te są rozproszone w wielu Biuletynach Informacji Publicznej. Ustawa zakłada, że interpretacje samorządowe będą publikowane w jednym, ogólnodostępnym Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych (system EUREKA). Ma to ułatwić dostęp do informacji, poprawić jednolitość stosowania prawa i wyeliminować nieprawidłowe interpretacje.
Projekt ustawy ma na celu uproszczenie procedur administracyjnych poprzez wprowadzenie mechanizmu milczącej zgody w różnych obszarach prawa. Wprowadza się terminy, po których upływie brak decyzji administracyjnej będzie traktowany jako zgoda na wniosek. Dotyczy to m.in. opinii gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, ulg w podatku rolnym, umorzeń zaległości podatkowych, wpisów do rejestrów działalności gospodarczej, pozwoleń na imprezy masowe oraz przedłużania zezwoleń na zbieranie i przetwarzanie odpadów. Ma to przyspieszyć procesy decyzyjne i zmniejszyć obciążenie administracyjne dla obywateli i przedsiębiorców.
Projekt ustawy ma na celu implementację prawa Unii Europejskiej dotyczącego zapobiegania zanieczyszczaniu morza przez statki, ze szczególnym uwzględnieniem rozporządzenia 2023/1805 w sprawie stosowania paliw odnawialnych i niskoemisyjnych w transporcie morskim. Wprowadza zmiany w ustawie o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki oraz w ustawie Prawo ochrony środowiska. Nowelizacja dotyczy m.in. definicji, obowiązków armatorów i dyrektorów urzędów morskich, monitorowania emisji gazów cieplarnianych, kar pieniężnych za niezgodność z przepisami oraz zasilania statków energią elektryczną z lądu. Celem jest zmniejszenie wpływu transportu morskiego na środowisko poprzez promowanie stosowania paliw alternatywnych i ograniczenie emisji.
Projekt ustawy ma na celu wdrożenie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2405 (ReFuelEU Aviation) dotyczącego zrównoważonego transportu lotniczego. Wprowadza zmiany w ustawie Prawo lotnicze oraz innych ustawach (Prawo energetyczne, Prawo ochrony środowiska, ustawa o biokomponentach i biopaliwach ciekłych), aby zapewnić nadzór nad stosowaniem zharmonizowanych przepisów dotyczących upowszechniania i dostaw zrównoważonych paliw lotniczych (SAF). Określa obowiązki i kary dla operatorów statków powietrznych, zarządzających lotniskami i dostawców paliw lotniczych w zakresie SAF oraz tworzy mechanizmy wsparcia finansowego dla produkcji i rozwoju SAF.