Interpelacja w sprawie dramatycznie wysokich kosztów kredytów w Polsce, rekordowych zysków sektora bankowego i jego destrukcyjnego wpływu na gospodarkę oraz sytuację materialną obywateli
Data wpływu: 2025-06-20
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Jarosław Sachajko wyraża zaniepokojenie wysokimi kosztami kredytów w Polsce, które uważa za destrukcyjne dla gospodarki i pogarszające sytuację materialną obywateli, przy jednoczesnych rekordowych zyskach banków. Pyta Premiera o działania rządu mające na celu obniżenie kosztów kredytów oraz o analizę wpływu kosztów kredytów i transferu zysków banków za granicę na gospodarkę.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie dramatycznie wysokich kosztów kredytów w Polsce, rekordowych zysków sektora bankowego i jego destrukcyjnego wpływu na gospodarkę oraz sytuację materialną obywateli Interpelacja nr 10437 do prezesa Rady Ministrów w sprawie dramatycznie wysokich kosztów kredytów w Polsce, rekordowych zysków sektora bankowego i jego destrukcyjnego wpływu na gospodarkę oraz sytuację materialną obywateli Zgłaszający: Jarosław Sachajko Data wpływu: 20-06-2025 Szanowny Panie Premierze, z ogromnym niepokojem zwracam uwagę na zjawisko, które przybrało w Polsce rozmiary gospodarczej patologii: sektor bankowy generuje rekordowe zyski, sięgające w 2025 roku ponad 40 miliardów złotych, podczas gdy obywatele i przedsiębiorcy duszą się pod ciężarem najwyższych w UE realnych kosztów kredytowania.
Dane Komisji Nadzoru Finansowego pokazują, że w samym kwietniu br. banki zarobiły 4,8 mld zł, a tempo wzrostu zysków przekroczyło 30% w ujęciu miesiąc do miesiąca. Te zyski są efektem nie służby gospodarce, lecz drenowania majątku Polaków – i to w sytuacji rosnącego ubóstwa, zapaści inwestycyjnej i zatrzymania wielu kluczowych projektów mieszkaniowych i infrastrukturalnych. Według danych Europejskiego Banku Centralnego z marca 2025 r. średnie oprocentowanie nowo udzielanych kredytów hipotecznych w Polsce wynosiło 8,1%, podczas gdy w Niemczech 3,7%, we Francji 3,1%, w Austrii 3,4%, w Belgii 3,5%, a we Włoszech 4,2%.
Oprocentowanie kredytów obrotowych dla firm (zwłaszcza MŚP) w Polsce sięga 10–13%, podczas gdy w Niemczech i Francji jest to 3–4%. Różnica ta radykalnie osłabia konkurencyjność polskich firm, pogłębia zatory płatnicze i prowadzi do utraty zdolności inwestycyjnej. Wysokie koszty kredytów: - hamują konsumpcję – bo gospodarstwa domowe przeznaczają ogromną część dochodów na raty kredytów, - paraliżują inwestycje prywatne – co przekłada się na stagnację gospodarczą, - blokują rozwój mieszkalnictwa, szczególnie dla młodych rodzin, - przenoszą ciężar kryzysu na obywateli, przy jednoczesnym rekordowym wzroście zysków banków.
Jednocześnie mamy do czynienia z pogłębiającym się kryzysem inwestycyjnym w Polsce. Nakłady brutto na środki trwałe, które powinny rosnąć, utrzymują się na poziomach niższych niż w krajach zachodnich – a kredytobiorcy mają drastycznie ograniczony dostęp do taniego kapitału. W odróżnieniu od krajów Europy Zachodniej, ponad 55% aktywów sektora bankowego w Polsce kontrolują instytucje z kapitałem zagranicznym, głównie niemieckim, włoskim, austriackim i holenderskim. To europejski ewenement — w większości krajów Unii Europejskiej dominują banki krajowe lub silne instytucje państwowe (np.
Crédit Agricole, KfW, BPI, ING Groep): - Niemcy – ponad 70% aktywów w rękach banków krajowych i spółdzielczych, - Francja – dominacja krajowych grup bankowych (BNP Paribas, Société Générale), - Włochy – UniCredit, Intesa Sanpaolo – kapitał krajowy dominuje, - Austria – Erste, Raiffeisen – silna kontrola lokalna. W Polsce natomiast zyski banków w znacznej części są transferowane za granicę w postaci dywidend, co oznacza gigantyczny odpływ kapitału z polskiej gospodarki – przy biernej postawie państwa.
W związku z powyższym uprzejmie proszę Pana Premiera o odpowiedź na poniższe pytania: Dlaczego rząd nie podjął żadnych działań mających na celu obniżenie kosztów kredytów dla obywateli i firm, mimo że Polska ma obecnie najwyższe realne stopy kredytowe w Unii Europejskiej? Czy rząd analizował łączne koszty obsługi zadłużenia gospodarstw domowych w latach 2021–2025 oraz ich wpływ na spadek konsumpcji wewnętrznej i wzrost ubóstwa? Czy rząd dysponuje danymi nt. udziału kapitału zagranicznego w zyskach banków komercyjnych w Polsce i ich transferu za granicę w formie dywidend w latach 2015–2024?
Czy rząd rozważa czasowe ograniczenie wypłaty dywidend przez banki z dominującym kapitałem zagranicznym, tak jak uczyniły to niektóre państwa UE w czasie pandemii i kryzysów energetycznych? Czy rząd planuje nowelizację ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym, aby wymusić większą przejrzystość struktury marż bankowych i zysku operacyjnego? Czy Ministerstwo Finansów i NBP przeanalizowały wpływ wysokich kosztów kredytów na zatrzymanie inwestycji MŚP, spadek eksportu i zmniejszenie zatrudnienia w sektorze prywatnym?
Czy rząd przewiduje wprowadzenie podatku od nadzwyczajnych zysków banków, podobnego do rozwiązań wprowadzonych w Hiszpanii, na Węgrzech czy w Czechach, gdzie środki z takiego podatku przeznaczane są na wsparcie mieszkaniowe i energetyczne? Czy w świetle braku krajowej kontroli nad sektorem bankowym rząd planuje działania mające na celu odzyskanie częściowej kontroli właścicielskiej nad strategicznymi instytucjami finansowymi (np. PKO BP SA, Alior Bank SA, Pekao SA), czy przeciwnie – zamierza dalej wyprzedawać resztki udziałów?
Poseł Jarosław Sachajko pyta o szczegóły dotyczące funkcjonujących i planowanych centrów integracji cudzoziemców (CIC) oraz ośrodków dla cudzoziemców w Polsce, włączając ich liczbę, lokalizację, status prawny, finansowanie oraz koszty związane z paktem migracyjnym. Poseł wyraża zaniepokojenie brakiem przejrzystości i dostępu do pełnych informacji na temat infrastruktury migracyjnej i integracyjnej w Polsce.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie stanem technicznym pojazdów zarejestrowanych za granicą, które nie podlegają polskim badaniom technicznym, co wpływa na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Pytają ministra o dane dotyczące wypadków spowodowanych przez cudzoziemców i o planowane działania mające na celu poprawę bezpieczeństwa i równości wobec wszystkich użytkowników dróg.
Posłowie pytają o postęp prac nad projektem ustawy UC95, mającej na celu wprowadzenie abolicji dla właścicieli ciągników rolniczych marki Belarus, i wyrażają zaniepokojenie opóźnieniami. Domagają się szczegółowego harmonogramu prac i wyjaśnień dotyczących zgłoszonych uwag.
Poseł pyta o szczegółowy zakres i zasady polskiej pomocy energetycznej dla Ukrainy, wyrażając zaniepokojenie brakiem przejrzystości i sprzecznymi komunikatami dotyczącymi kosztów i finansowania tej pomocy. Domaga się rzetelnej informacji na temat skali, kosztów i źródeł finansowania tej pomocy, aby uniknąć manipulacji opinią publiczną.
Poseł Jarosław Sachajko interweniuje w sprawie katastrofalnej sytuacji bezdomnych zwierząt w Polsce, wskazując na nieskuteczność obecnych rozwiązań i apeluje o poparcie poselskiego projektu ustawy (druk nr 836) oraz wprowadzenie ogólnopolskiego programu dofinansowania kastracji i sterylizacji. Pyta ministra o poparcie dla ustawy, wsparcie dla gmin oraz analizę kosztów kastracji w porównaniu z utrzymaniem schronisk.
Projekt ustawy zmienia ustawę o finansach publicznych oraz inne ustawy, wprowadzając poprawki zgłoszone w drugim czytaniu. Poprawki dotyczą m.in. definicji zasobów własnych Unii Europejskiej, zasad realizacji inwestycji o wysokiej wartości kosztorysowej, przenoszenia wydatków majątkowych, upoważnień do zmian limitów zobowiązań oraz terminów przekazywania dochodów budżetowych przez jednostki samorządu terytorialnego. Celem zmian jest doprecyzowanie i uelastycznienie przepisów dotyczących finansów publicznych w kontekście realizacji inwestycji i współpracy z Unią Europejską. Dodatkowo doprecyzowuje kwestie związane z darowiznami na rzecz JST.
Projekt ustawy dotyczy ratyfikacji umowy między Polską a Wielką Brytanią i Irlandią Północną w sprawie wygaśnięcia skutków prawnych artykułu 13 umowy o wzajemnej ochronie inwestycji z 1987 roku. Celem jest zaktualizowanie ram prawnych regulujących stosunki inwestycyjne między oboma krajami. Komisje Sejmowe rekomendują uchwalenie projektu bez poprawek. Ustawa ma na celu usunięcie przestarzałych regulacji, potencjalnie ułatwiając nowe inwestycje.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych. Głównym celem jest doprecyzowanie przepisów poprzez włączenie remontów istniejących budowli przeciwpowodziowych do zakresu działania ustawy, z wyłączeniem prac utrzymaniowych i konserwacyjnych. Dodatkowo, rozszerza definicję budowli przeciwpowodziowych o rowy, kanały i pompownie o głównej funkcji przeciwpowodziowej. Wprowadza się także wymogi dotyczące dokumentacji dołączanej do wniosku o pozwolenie na realizację remontów budowli przeciwpowodziowych.
Projekt ustawy dotyczy szczególnych zasad realizacji inwestycji w zakresie bezpieczeństwa i obronności w ramach Krajowego Planu Odbudowy. Dodatkowe sprawozdanie Komisji Obrony Narodowej odnosi się do poprawki zgłoszonej w drugim czytaniu projektu. Poprawka ta ma na celu dodanie do katalogu osób, których dotyczą przepisy ustawy, osoby zatrudnione w administracji rządowej. Zmiana ta ma zapewnić kompleksowe objęcie osób zaangażowanych w realizację inwestycji.
Przedstawiony dokument to dodatkowe sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych dotyczące rządowego projektu ustawy budżetowej na rok 2026. Komisja rozpatrzyła wnioski i poprawki zgłoszone w drugim czytaniu i wnosi o odrzucenie projektu ustawy. Alternatywnie proponuje szereg poprawek, które dotyczą zmian w dochodach i wydatkach budżetowych, w tym przesunięcia środków między różnymi częściami budżetu, na przykład na wzrost wynagrodzeń w sferze budżetowej, restrukturyzację zadłużenia szpitali, dotacje dla NFZ, działalność naukową, kulturę, sport i infrastrukturę lokalną.