Interpelacja w sprawie stypendiów doktoranckich dla doktorantów przedłużających swój czas kształcenia
Data wpływu: 2025-07-02
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Raś pyta ministra o możliwość wsparcia finansowego dla doktorantów przedłużających studia, którzy z powodu pandemii i innych trudności nie ukończyli doktoratu w terminie. Podkreśla potrzebę utrzymania stypendium, ubezpieczenia zdrowotnego i zniżek na transport publiczny, aby umożliwić im dokończenie studiów.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie stypendiów doktoranckich dla doktorantów przedłużających swój czas kształcenia Interpelacja nr 10689 do ministra nauki i szkolnictwa wyższego w sprawie stypendiów doktoranckich dla doktorantów przedłużających swój czas kształcenia Zgłaszający: Ireneusz Raś Data wpływu: 02-07-2025 Szanowny Panie Ministrze, do mojego biura poselskiego przyszedł list od Pana M. S.
w sprawie sytuacji doktorantów czwartego roku, którzy będą kontynuować kształcenie i przygotowanie rozprawy doktorskiej, a niestety z dniem 1 października 2025 roku całkowicie stracą stypendium, ubezpieczenie zdrowotne i zniżki na transport publiczny. Sytuacja ta może spowodować rezygnację z dalszej pracy naukowej. Obecnie osoby będące na czwartym roku studiów doktoranckich stoją przed wielkim dylematem, czy kończyć doktorat, czy też szukać pracy, aby od 1 października nie pozostać bez jakichkolwiek środków do życia i bez ubezpieczenia zdrowotnego.
Autor listu wskazuje, że doktoranci czwartego roku mieli wyjątkowo trudne warunki do realizacji swoich studiów i pisania pracy doktorskiej. W czasie ich nauki wybuchła pandemia, która przez dwa lata uniemożliwiła normalne kształcenie i prowadzenie badań naukowych. Zaraz po pandemii wybuchła wojna w Ukrainie. Konsekwencją wybuchu wojny był między innymi kryzys mieszkaniowy, czyli ogromny wzrost kosztów wynajmu mieszkań i akademików. Doktoranci musieli podejmować dodatkową pracę, aby przetrwać ten trudny czas – koncentrowanie się na sprawach bytowych musiało odbyć się kosztem opóźnień w badaniach.
Następnie wszystkich dotknęła wysoka inflacja, która szczególnie uderzyła w osoby o niskich dochodach, do których zaliczają się doktoranci. Często nie mogli się oni wyłącznie skupić na pracy naukowej, ale znów musieli szukać dodatkowych źródeł utrzymania i podejmować się dorywczych prac, aby utrzymać się w czasie pisania doktoratu. Wszystkie te czynniki sprawiły, że zrealizowanie doktoratu w ciągu czterech lat było praktycznie niemożliwe. Pan M. S. przypomina, że w poprzednim systemie, sprzed reformy z 2018 roku, standardowy czas przygotowania doktoratu wynosił 6 do 8 lat.
Obecna ustawa przewiduje możliwość przedłużenia kształcenia maksymalnie o 2 lata, co w ocenie autora listu jest optymalnym rozwiązaniem. Jednak Pan M. postuluje, aby doktoranci przedłużający kształcenie mieli nadal stypendium doktoranckie, ubezpieczenie zdrowotne, prawo do zniżek na transport publiczny. Tylko wtedy będą oni mogli kontynuować naukę. Pan M. S. proponuje, aby stypendium dla osób przedłużających naukę na studiach doktoranckich było obniżone i wynosiło przykładowo 1 500 zł miesięcznie.
Obniżenie wysokości stypendium miałoby zapobiegać celowemu przedłużaniu okresu studiów z uwagi na otrzymywane świadczenie, a jednocześnie nawet tak niskie stypendium byłoby ogromną pomocą, ułatwiającą dokończenie kształcenia i utrzymania się w tym czasie. Autor listu podkreśla, że konieczne jest odgórne finansowanie stypendiów doktoranckich dla osób przedłużających naukę. Co prawda uczelnie są autonomiczne i mogą samodzielnie utworzyć fundusz stypendialny dla doktorantów przedłużających kształcenie, jednak niemal żadna z uczelni z całą pewnością tego nie zrobi.
Tylko rozwiązanie odgórne, ministerialne pozwoli wszystkim doktorantom otrzymać jednakowe wsparcie na ostatniej prostej przygotowywania doktoratu. Po zapoznaniu się z sytuacją doktorantów czwartego roku studiów oraz mając na uwadze dobro, rozwój i przyszłość polskiej nauki przychylam się do opinii, iż stypendia doktoranckie powinny być wypłacane także doktorantom przedłużającym swój czas kształcenia. Zwracam się zatem do Pana Ministra z prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania: Czy ministerstwo planuje wsparcie w postaci przyznania stypendiów naukowych dla doktorantów obecnego czwartego roku studiów doktoranckich?
Czy mogą być oni pewni, że z dniem 1 października 2025 roku nie utracą świadczeń oraz ubezpieczenia zdrowotnego? Czy ministerstwo planuje systemowo objąć programem stypendialnym wszystkich doktorantów uczelni państwowych, którzy będą korzystali z możliwości przedłużenia czasu trwania swoich studiów doktoranckich? Czy doktoranci przedłużający okres kształcenia będę objęci ubezpieczeniem zdrowotnym oraz, czy będą posiadali zniżki na przejazdy transportem publicznym? W jakiej wysokości planowane są stypendia dla doktorantów przedłużających czas nauki na studiach doktoranckich?
Poseł Ireneusz Raś interweniuje w sprawie grupy Gent Holding, gdzie inwestorzy stracili oszczędności życia. Pyta ministra sprawiedliwości o skontrolowanie śledztwa, zweryfikowanie ewentualnych nieprawidłowości oraz powiązań w sądzie upadłościowym, a także o zbadanie transakcji syndyka przez KAS.
Poseł pyta Ministerstwo Zdrowia o plany rozszerzenia dostępu do szczepień przeciwko pneumokokom dla wszystkich osób w wieku 65 lat i starszych, bez dodatkowych kryteriów zdrowotnych. Wyraża poparcie dla postulatu Fundacji Zdrowego Postępu w tej sprawie.
Poseł Ireneusz Raś pyta Ministerstwo Zdrowia o plany objęcia systemową opieką i refundacją leczenia powikłań po leczeniu nowotworowym w dzieciństwie, zwracając uwagę na trudną sytuację finansową rodzin dotkniętych tym problemem. Podkreśla, że państwo nie może porzucić tych osób.
Poseł Ireneusz Raś pyta ministra spraw wewnętrznych i administracji o plany dotyczące uchwalenia ustawy metropolitalnej dla Krakowa i gmin sąsiednich, podkreślając trudną sytuację finansową miasta. Wyraża wsparcie dla dążeń do utworzenia Krakowskiego Związku Metropolitalnego i pyta o harmonogram prac nad ustawą.
Poseł Ireneusz Raś pyta ministerstwo o plany dotyczące uznania zawodu instruktora terapii zajęciowej w systemie opieki społecznej i poprawy warunków pracy tej grupy zawodowej, w tym wynagrodzeń i ścieżki kariery. Podkreśla trud i poświęcenie tych pracowników na rzecz osób z niepełnosprawnością intelektualną.
Sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji dotyczy rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (druk nr 2291). Komisja po pierwszym czytaniu i rozpatrzeniu projektu na posiedzeniu wnioskuje o uchwalenie projektu ustawy przez Sejm bez poprawek. Projekt ten ma na celu deregulację w obszarze szkolnictwa wyższego i nauki, jednak szczegółowe zmiany nie są w tym sprawozdaniu wymienione.
Projekt ustawy ma na celu zmianę w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce, aby umożliwić uczelniom finansowanie wsparcia dla osób niepełnosprawnych uczestniczących w studiach podyplomowych z dotacji budżetowej przeznaczonej na ten cel. Obecnie dotacja ta obejmuje tylko studentów i doktorantów, a proponowane zmiany mają na celu rozszerzenie wsparcia na uczestników studiów podyplomowych. Zmiana ta ma zapewnić równy dostęp do kształcenia podyplomowego dla wszystkich zainteresowanych, niezależnie od niepełnosprawności. Ustawa ma charakter deregulacyjny i nie wiąże się ze zwiększeniem środków na dotacje, lecz umożliwia uczelniom elastyczne gospodarowanie środkami.
Projekt ustawy wprowadza zmianę w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce, umożliwiając doktorantom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej otrzymanie zapomogi. Zapomoga ta przysługuje wyłącznie obywatelom polskim. Warunki przyznawania zapomogi mają być określane przez rektora uczelni lub dyrektora odpowiedniej instytucji w uzgodnieniu z samorządem doktorantów. Celem ustawy jest wsparcie finansowe doktorantów w trudnych sytuacjach życiowych, co potencjalnie wpłynie na poprawę ich warunków studiowania i prowadzenia badań.
Projekt ustawy wprowadza możliwość przyznawania zapomóg doktorantom, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji życiowej. Dodaje on art. 209a do Ustawy Prawo o Szkolnictwie Wyższym i Nauce. Warunki przyznawania zapomogi mają być ustalone przez rektora uczelni lub dyrektora odpowiedniej jednostki naukowej w porozumieniu z samorządem doktorantów. Ustawa ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Projekt ustawy zakłada utworzenie Uniwersytetu Bezpieczeństwa Narodowego poprzez przekształcenie istniejącej Akademii Sztuki Wojennej. Celem jest stworzenie wiodącego ośrodka rozwoju myśli strategicznej, innowacji technologicznych i interdyscyplinarnych badań nad bezpieczeństwem, zdolnego do kształcenia kadr na najwyższym poziomie. Ustawa przewiduje zachowanie ciągłości działalności dydaktycznej i badawczej, a także praw i obowiązków Akademii. Uniwersytet ma wzmocnić obronność państwa, rozwijać kompetencje cyfrowe i wspierać współpracę międzynarodową.