Interpelacja w sprawie rozwoju reaktorów torowych
Data wpływu: 2025-07-14
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Interpelacja dotyczy możliwości wykorzystania toru w reaktorach jądrowych w Polsce jako alternatywy dla tradycyjnych rozwiązań. Posłowie pytają, czy Polska zamierza dołączyć do globalnego wyścigu technologii reaktorów torowych i czy planowane są krajowe programy badawcze lub partnerstwa międzynarodowe w tym zakresie.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie rozwoju reaktorów torowych Interpelacja nr 10942 do ministra klimatu i środowiska, ministra nauki i szkolnictwa wyższego, ministra przemysłu w sprawie rozwoju reaktorów torowych Zgłaszający: Jarosław Urbaniak, Janusz Cichoń, Krzysztof Gadowski, Aleksandra Gajewska, Marek Krząkała, Alicja Łuczak, Tomasz Piotr Nowak, Krystyna Sibińska, Bartosz Zawieja Data wpływu: 14-07-2025 Szanowni Państwo Ministrowie, w obliczu rosnącego zapotrzebowania na czystą i bezpieczną energię – poza rozwojem odnawialnych źródeł energii oraz koniecznością (co szczęśliwie zaczęło się urzeczywistniać w obecnej kadencji) budowy polskiej elektrowni jądrowej – coraz częściej mówi się również o przyszłych alternatywach dla tradycyjnych reaktorów jądrowych.
Jedną z najciekawszych koncepcji jest reaktor torowy, nad którego rozwojem i użyciem na potrzeby energetyki prace wciąż trwają, ale jeśli okażą się skuteczne, również Polska, dysponując złożami na szacowanym poziomie ok. 7 tys. ton, mogłaby się uniezależnić energetycznie. Reaktor torowy różni się od tradycyjnych reaktorów jądrowych przede wszystkim rodzajem paliwa. Zamiast uranu-235 czy plutonu-239 wykorzystuje tor-232 – pierwiastek, który sam nie jest rozszczepialny, ale może zostać przekształcony w izotop uranu-233, który już rozszczepieniu ulega.
W praktyce najczęściej rozważanym typem reaktora torowego jest reaktor cieczowy z fluorkami, w którym paliwo znajduje się w stanie ciekłym, rozpuszczone w soli fluorkowej. Taka forma umożliwia ciągłe przetwarzanie paliwa i usuwanie produktów rozszczepienia podczas pracy reaktora. Wskazuje się, że reaktory torowe są bezpieczne z uwagi na stosowane tzw. zatyczki zamarzające, sam tor nie ma zastosowania militarnego. Tor jest też znacznie bardziej efektywny niż uran – szacuje się, że z jednej tony toru można uzyskać nawet 90 razy więcej energii niż z jednej tony uranu.
Poza wspomnianą już dużą dostępnością, również w Polsce, wśród zalet wymienia się wreszcie, że cykl paliwowy oparty na torze generuje mniejszą ilość długożyciowych produktów rozszczepienia – a tym samym ogranicza problem długoterminowego składowania odpadów. Swoje technologie opracowują już Chińczycy, korzystający u podstaw badań z odtajnionych badań amerykańskich z lat 60. XX wieku. W tym roku uruchomili nawet pierwszy reaktor torowy na pustyni Gobi. Prace prowadzą również Japonia, Kanada, Indie czy Norwegia.
Mając na uwadze powyższe, zwracam się do Państwa Ministrów z pytaniami: Czy Polska zamierza dołączyć do globalnego wyścigu technologii reaktorowych opartych na torze, w szczególności techniki Molten Salt Reactor (MSR)? Czy sporządzono harmonogram i zakres prac? Czy istnieją krajowe programy badawcze lub planowane partnerstwa międzynarodowe (np. z Chinami, USA, IAEA), które umożliwiłyby rozwój technologii torowej w Polsce w horyzoncie 5–10 lat? Czy planuje się wsparcie dla prac badawczych w polskich uczelniach i instytutach nad reaktorem torowym, w tym opracowanie prototypu lub studium wykonalności?
Biorąc pod uwagę deklarowane globalne zasoby toru, czy przeprowadzono lub planuje się badania geologiczne w Polsce w celu weryfikacji rzeczywistych zasobów lub ich potencjału w przyszłości? Z wyrazami szacunku Jarosław Urbaniak Poseł na Sejm RP
Poseł pyta o możliwość uwzględniania nadzwyczajnych okoliczności, takich jak warunki atmosferyczne lub procedury przetargowe, przy rozliczaniu inwestycji KPO przez samorządy oraz o elastyczne podejście w przypadkach obiektywnych trudności. Podkreśla, że zaniedbania poprzedniego rządu PiS skróciły czas na realizację tych inwestycji.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie nagłymi zmianami w Zarządzie Grupy Azoty, kwestionując ich sensowność w kontekście negocjacji z bankami i potencjalnego wpływu na sytuację finansową spółki. Pytają o przyczyny i konsekwencje tych decyzji, wzywając do wyjaśnień i zapewnienia stabilności Grupie Azoty.
Poseł pyta o adekwatność i możliwość obniżenia odpisów na Bankowy Fundusz Gwarancyjny (BFG), które obciążają banki z udziałem Skarbu Państwa i ograniczają wypłatę dywidend. Interesuje go również nadzór BFG oraz zwrot środków zainwestowanych w ratowanie innych banków.
Poseł Janusz Cichoń interweniuje w sprawie braku spójności między prawem cywilnym a podatkowym w zakresie przejęcia długu, szczególnie w kontekście VAT, co utrudnia restrukturyzację przedsiębiorstw i zagraża wpływom do budżetu państwa. Pyta, czy Ministerstwo Finansów planuje zmiany legislacyjne, aby umożliwić przejmowanie zobowiązań VAT wraz z długiem i czy widzi potrzebę zmian w art. 105a ustawy o VAT.
Interpelacja dotyczy wpływu wprowadzenia systemu kaucyjnego na gminne systemy gospodarki odpadami komunalnymi, w szczególności potencjalnego wzrostu kosztów i braku uwzględniania danych z systemu kaucyjnego w gminnych poziomach selektywnej zbiórki. Poseł pyta o mechanizmy kompensacyjne dla gmin i możliwość uwzględniania danych z systemu kaucyjnego w sprawozdawczości gmin.