Interpelacja w sprawie konieczności zmian w przepisach dotyczących podatku od towarów i usług (VAT) w przypadku przejęcia długu
Data wpływu: 2025-10-30
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Janusz Cichoń interweniuje w sprawie braku spójności między prawem cywilnym a podatkowym w zakresie przejęcia długu, szczególnie w kontekście VAT, co utrudnia restrukturyzację przedsiębiorstw i zagraża wpływom do budżetu państwa. Pyta, czy Ministerstwo Finansów planuje zmiany legislacyjne, aby umożliwić przejmowanie zobowiązań VAT wraz z długiem i czy widzi potrzebę zmian w art. 105a ustawy o VAT.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie konieczności zmian w przepisach dotyczących podatku od towarów i usług (VAT) w przypadku przejęcia długu Interpelacja nr 13288 do ministra finansów i gospodarki w sprawie konieczności zmian w przepisach dotyczących podatku od towarów i usług (VAT) w przypadku przejęcia długu Zgłaszający: Janusz Cichoń Data wpływu: 30-10-2025 Szanowny Panie Ministrze, w obowiązującym stanie prawnym instytucja przejęcia długu (uregulowana w art. 519 i nast. Kodeksu cywilnego) pozwala, aby inny podmiot – za zgodą wierzyciela – przejął odpowiedzialność za spłatę zobowiązania.
Jednakże w przypadku zobowiązań podatkowych, w tym dotyczących podatku od towarów i usług (VAT), regulacje Ordynacji podatkowej oraz ustawy o podatku od towarów i usług (VAT) nie przewidują jednoznacznie analogicznego mechanizmu. W praktyce oznacza to, że pomimo cywilnoprawnego przejęcia długu lub pomimo zajęcia i likwidacji wierzytelności w ramach egzekucji, zobowiązania podatkowe – zwłaszcza związane z VAT – nadal obciążają pierwotnego podatnika .
Brak mechanizmu umożliwiającego przeniesienie zobowiązań podatkowych razem z przejmowanym długiem prowadzi do szeregu trudności gospodarczych, w tym: - prowadzi do realnego uszczuplania, a także do możliwości celowego uszczuplania należności Skarbu Państwa z tytułu podatku VAT, będącego największym źródłem (45-47%) dochodów budżetowych przez przenoszenie lub przejmowanie wierzytelności zawierających podatek VAT, - ogranicza elastyczność restrukturyzacji przedsiębiorstw, - utrudnia zawieranie porozumień z wierzycielami, - zmniejsza bezpieczeństwo obrotu gospodarczego, ponieważ nie ma pewności co do rozkładu ryzyka podatkowego.
Wobec powyższego proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania: 1. Czy Ministerstwo Finansów dostrzega potrzebę ujednolicenia zasad odpowiedzialności cywilnoprawnej i podatkowej w zakresie przejęcia długu, tak aby przejęcie długu obejmowało także zobowiązania z tytułu podatku VAT? 2. Czy w resorcie obecnie są prowadzone prace legislacyjne nad zmianą przepisów Ordynacji podatkowej bądź ustawy o VAT w celu umożliwienia przejęcia zobowiązań podatkowych, w tym VAT, przez podmiot przejmujący dług? 3.
Jakie potencjalne skutki dla budżetu państwa oraz bezpieczeństwa podatkowego widzi Ministerstwo Finansów w ewentualnym wprowadzeniu takiego rozwiązania? 4. Czy w ocenie ministerstwa wdrożenie omawianego mechanizmu mogłoby poprawić efektywność procesów restrukturyzacyjnych i zwiększyć bezpieczeństwo obrotu gospodarczego? 5. Czy w resorcie są prowadzone obecnie prace legislacyjne, które dotyczyłyby zmiany przepisu art.
105a ustawy o podatku od towarów i usług, na podstawie której odpowiedzialny podatkowo wraz z podatnikiem dokonującym dostawy jest każdy nabywca wierzytelności z tytułu tej dostawy, która obejmuje kwotę odpowiadającą podatkowi VAT, w tym jeśli nabycie tej wierzytelności następuje na podstawie czynności innych niż sprzedaż (np. egzekucja)? Jeśli nie, to czy resort widzi potrzebę takiej zmiany i kiedy podejmie właściwe prace legislacyjne? Podatek od towarów i usług (VAT) jest jednym z kluczowych źródeł dochodów budżetu państwa.
Jednocześnie jest to podatek wymagający skomplikowanego rozliczania, który może stać się znaczącym obciążeniem dla przedsiębiorców w trudnej sytuacji finansowej. W obrocie gospodarczym często dochodzi do sytuacji, w których przedsiębiorstwo zagrożone niewypłacalnością może być uratowane przez restrukturyzację zadłużenia, w tym przez przejęcie długu przez inny podmiot. Niestety obecnie, w przypadku zobowiązań podatkowych, zwłaszcza VAT, przepisy prawa nie pozwalają na skuteczne przeniesienie zobowiązania podatkowego wraz z przejętym długiem.
Prowadzi to do szeregu negatywnych konsekwencji: - brak spójności pomiędzy prawem cywilnym a podatkowym zniechęca do zawierania porozumień restrukturyzacyjnych, - inwestorzy i kontrahenci obawiają się przejmowania przedsiębiorstw lub zadłużenia związanego z VAT, co ogranicza możliwości ratowania firm, - w wielu przypadkach kończy się to upadłością, a Skarb Państwa traci szansę na odzyskanie należności podatkowych w przyszłości.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie nagłymi zmianami w Zarządzie Grupy Azoty, kwestionując ich sensowność w kontekście negocjacji z bankami i potencjalnego wpływu na sytuację finansową spółki. Pytają o przyczyny i konsekwencje tych decyzji, wzywając do wyjaśnień i zapewnienia stabilności Grupie Azoty.
Poseł pyta o adekwatność i możliwość obniżenia odpisów na Bankowy Fundusz Gwarancyjny (BFG), które obciążają banki z udziałem Skarbu Państwa i ograniczają wypłatę dywidend. Interesuje go również nadzór BFG oraz zwrot środków zainwestowanych w ratowanie innych banków.
Interpelacja dotyczy wpływu wprowadzenia systemu kaucyjnego na gminne systemy gospodarki odpadami komunalnymi, w szczególności potencjalnego wzrostu kosztów i braku uwzględniania danych z systemu kaucyjnego w gminnych poziomach selektywnej zbiórki. Poseł pyta o mechanizmy kompensacyjne dla gmin i możliwość uwzględniania danych z systemu kaucyjnego w sprawozdawczości gmin.
Interpelacja dotyczy oceny efektywności programów lekowych B.102.FM leczących rdzeniowy zanik mięśni (SMA) w Polsce, pytając o liczbę pacjentów leczonych poszczególnymi terapiami, ich skuteczność na podstawie danych z realnej praktyki klinicznej oraz uwzględnianie tych danych przy decyzjach refundacyjnych. Posłowie pytają o konkretne dane dotyczące skuteczności poszczególnych terapii i przypadki przerwania leczenia z powodu braku efektów.
Interpelacja dotyczy problemu spadku liczby absolwentów pedagogiki specjalnej spowodowanego wprowadzeniem jednolitych studiów magisterskich oraz rosnącego zapotrzebowania na pedagogów specjalnych. Poseł pyta, czy minister zgadza się z argumentacją oraz czy rozważane jest przywrócenie studiów licencjackich na tym kierunku.
Projekt ustawy zakłada wprowadzenie dobrowolności stosowania Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). Nowelizacja ma na celu odciążenie tych podmiotów od kosztów związanych z wdrożeniem i funkcjonowaniem obowiązkowego KSeF, który według wnioskodawców stanowi dodatkowe obciążenie i ryzyko dla najmniejszych firm. Autorzy argumentują, że KSeF jest niedopracowany, zagraża stabilności gospodarki i narusza zasadę zaufania do przedsiębiorcy. Zmiana ta ma być trwała i niezależna od czasowych zwolnień, przywracając stan zgodny z prawem UE, które chroni dobrowolność wyboru formy faktury.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie Ordynacja Podatkowa oraz w szeregu innych ustaw podatkowych, mające na celu uszczelnienie systemu podatkowego, usprawnienie kontroli podatkowych i postępowań podatkowych oraz dostosowanie przepisów do aktualnych potrzeb i praktyki. Kluczowe zmiany obejmują m.in. modyfikacje zasad dotyczących nadpłat podatkowych, terminy zwrotów, procedury zaliczania wpłat, a także definicje i obowiązki związane ze schematami podatkowymi (MDR). Celem zmian jest m.in. zwiększenie efektywności poboru podatków, ograniczenie możliwości unikania opodatkowania oraz zapewnienie większej jasności i spójności przepisów podatkowych. Nowelizacja ma także na celu dostosowanie polskich przepisów do prawa Unii Europejskiej w zakresie raportowania schematów podatkowych.
Projekt ustawy wprowadza obowiązek stosowania kas rejestrujących przez przewoźników i operatorów publicznego transportu zbiorowego wykonujących przewozy w transporcie kolejowym od 1 kwietnia 2027 roku. Dodatkowo, warunek otrzymania dopłaty (z art. 55 ust. 11 pkt 2 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym) będzie stosowany wobec tych podmiotów również od 1 kwietnia 2027 roku. Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po ogłoszeniu, ale z mocą wsteczną od 1 stycznia 2026 r. Ma to na celu uszczelnienie systemu rozliczeń i ewidencji w transporcie kolejowym.
Projekt ustawy zakłada odroczenie obowiązku stosowania Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) dla mikroprzedsiębiorców o dwa lata, tj. do 31 grudnia 2027 r. Celem jest uniknięcie dodatkowych kosztów związanych z wdrożeniem i funkcjonowaniem KSeF dla najmniejszych firm, które często wystawiają faktury ręcznie i nie odnajdują się w transformacji cyfrowej. Wnioskodawcy argumentują, że obowiązkowy KSeF dla mikroprzedsiębiorców może doprowadzić do zamknięcia firm i negatywnie wpłynąć na gospodarkę. Odroczenie ma dać czas na okrzepnięcie systemu i spokojne przygotowanie się mikroprzedsiębiorców.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami oraz niektóre inne ustawy. Zmiany dotyczą głównie doprecyzowania procedur z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu (AML/CFT) w odniesieniu do dostawców usług w zakresie kryptoaktywów, nakładając na nich obowiązek stosowania środków bezpieczeństwa finansowego wobec klienta. Dodatkowo, ustawa wprowadza zmiany w odniesieniu do okresów sprawozdawczych, ustalając datę graniczną dla niektórych z nich na 31 grudnia 2027 r. Celem nowelizacji jest uszczelnienie systemu wymiany informacji podatkowych i dostosowanie go do zmieniającego się krajobrazu finansowego, w szczególności w kontekście kryptoaktywów.