Interpelacja w sprawie systemowych reform nadzoru nad rynkiem kapitałowym w związku z ustaleniami raportu NIK dotyczącymi afery GetBack SA
Data wpływu: 2025-07-16
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Zembaczyński pyta Ministra Sprawiedliwości o postęp prac nad nowelizacją Kodeksu karnego w zakresie oszustw finansowych typu "piramida" oraz o planowane zmiany w kosztach sądowych dla konsumentów dochodzących roszczeń z tytułu instrumentów finansowych, w szczególności obniżenie opłat sądowych. Interpelacja krytykuje brak systemowych reform nadzoru nad rynkiem kapitałowym po aferze GetBack SA.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie systemowych reform nadzoru nad rynkiem kapitałowym w związku z ustaleniami raportu NIK dotyczącymi afery GetBack SA Interpelacja nr 11038 do ministra sprawiedliwości w sprawie systemowych reform nadzoru nad rynkiem kapitałowym w związku z ustaleniami raportu NIK dotyczącymi afery GetBack SA Zgłaszający: Witold Zembaczyński Data wpływu: 16-07-2025 Szanowny Panie Ministrze, afera spółki GetBack SA stanowi jeden z największych skandali na polskim rynku finansowym ostatnich dekad.
Ponad 9 tysięcy obligatariuszy, głównie nieprofesjonalnych uczestników rynku, poniosło straty przekraczające 2,5 miliarda złotych. Działania spółki polegające na oferowaniu ryzykownych instrumentów finansowych jako bezpiecznych alternatyw dla lokat bankowych doprowadziły do dramatycznej sytuacji tysięcy obywateli. Najnowszy raport Najwyższej Izby Kontroli z lipca 2025 r. („Nadzór KNF nad spółką GetBack SA”) jednoznacznie wskazuje, że do czasu utraty przez GetBack SA w kwietniu 2018 r.
zdolności do obsługi zobowiązań organy i instytucje państwa nie zapewniły skutecznej ochrony nieprofesjonalnym uczestnikom rynku finansowego, a ich działania były nieadekwatne do skali zagrożeń oraz nie w pełni rzetelne. Kontrola NIK wykazała szereg zaniechań i błędów po stronie kluczowych instytucji, takich jak Komisja Nadzoru Finansowego, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Giełda Papierów Wartościowych czy nawet samo Ministerstwo Finansów.
Prezes NIK Marian Banaś podkreślił, że skala nieprawidłowości jest tak poważna, iż konieczne jest powołanie komisji śledczej, która zbada, jak przez tyle lat ta piramida finansowa mogła funkcjonować. NIK zrealizowała swoje zadania w ramach dostępnych kompetencji, jednak pełne wyjaśnienie afery, w tym wątków legislacyjnych i personalnych, wymaga narzędzi, jakimi dysponuje jedynie sejmowa komisja śledcza.
W świetle powyższych ustaleń oraz na podstawie rekomendacji NIK i analiz ekspertów rynku kapitałowego niezbędne są działania naprawcze obejmujące wprowadzenie mechanizmu cyklicznego raportowania do Sejmu stanu transpozycji kluczowych dyrektyw rynku kapitałowego, stypizowanie w Kodeksie karnym przestępstwa oszustwa finansowego typu „piramida” (art.
286a § 1 K.k.), wzmocnienie uprawnień rzecznika finansowego oraz prezesa UOKiK zarówno legislacyjnie, jak i finansowo, nowelizację przepisów o tajemnicach zawodowych – w szczególności KNF, aby ułatwić poszkodowanym dochodzenie roszczeń i dostęp do kluczowych dowodów, obniżenie i uelastycznienie opłat sądowych w sprawach konsumenckich dotyczących instrumentów finansowych, rozszerzenie uprawnień kontrolnych KNF o możliwość bieżącej analizy transakcji i obowiązek kwartalnego raportowania o portfelach wierzytelności spółek windykacyjnych, reformę listy ostrzeżeń publicznych poprzez wprowadzenie sądowego trybu odwoławczego i obowiązek publikacji statusu postępowań karnych, obligatoryjną wycenę portfeli wierzytelności przed restrukturyzacją oraz wzmocnienie niezależności audytorów, procedurę „fast-track” dla zwolnienia z tajemnicy zawodowej w procesach zbiorowych dotyczących emisji obligacji oraz powołanie stałego zespołu analitycznego Sejmu ds.
nadzoru nad rynkiem kapitałowym raportującego półrocznie o realizacji zaleceń NIK. Dodatkowo, w świetle najnowszych ustaleń NIK oraz materiałów eksperckich, wskazuję na następujące kluczowe aspekty wymagające pilnego wyjaśnienia i działań: Raport NIK wykazał, że Komisja Nadzoru Finansowego nie wykorzystała przysługujących jej uprawnień, prowadziła powierzchowną analizę transakcji GetBack SA, nie weryfikowała rzetelnie wyceny portfeli wierzytelności, a w przypadku kluczowej transakcji z 29 kwietnia 2019 r. zaniechania nadzoru doprowadziły do szkody dla wierzycieli w wysokości co najmniej 118 mln zł.
Prokuratura prowadziła śledztwo w sposób nieadekwatny do skali problemu, a raport NIK wskazuje na przypadki nacisków politycznych na prokuratorów prowadzących postępowania. Opóźnienie we wdrożeniu dyrektywy MiFID II stworzyło warunki do masowego missellingu toksycznych obligacji inwestorom detalicznym, a brak nowelizacji Kodeksu karnego utrudnia skuteczne ściganie piramid finansowych. Wątki dotyczące możliwych powiązań twórcy piramidy ze służbami specjalnymi oraz prób wywierania wpływu na najwyższych urzędników państwowych nie zostały dotąd transparentnie wyjaśnione.
Poseł pyta Ministra Finansów o działania podjęte w celu zabezpieczenia interesów wierzycieli SKOK Wołomin w procesie upadłościowym i zapobieżenia dalszym stratom Skarbu Państwa, w szczególności w kontekście doniesień o sprzedaży aktywów po zaniżonych cenach. Wyraża zaniepokojenie brakiem skutecznego nadzoru państwa nad SKOK Wołomin i możliwymi nieprawidłowościami w procesie sprzedaży majątku.
Poseł pyta o działania prokuratury w sprawie afery SKOK Wołomin, w tym o postępowanie wobec Wojciecha Kwaśniaka i umorzone śledztwo dotyczące Jacka Sasina. Wyraża zaniepokojenie potencjalnym ukrywaniem sprawców oraz wtórnym wyprowadzaniem środków z masy upadłościowej.
Poseł Zembaczyński zwraca uwagę na dramatycznie długi czas oczekiwania na legalizację pobytu cudzoziemców w Opolskim Urzędzie Wojewódzkim, co negatywnie wpływa na gospodarkę regionu i życie cudzoziemców. Pyta ministra o plany zwiększenia finansowania/etatów oraz o nowelizację przepisów w celu skrócenia czasu oczekiwania.
Poseł Zembaczyński pyta o działania rządu w związku z aferą GetBack SA i ustaleniami raportu NIK, które wskazują na liczne zaniedbania w nadzorze nad rynkiem kapitałowym. Pyta, czy rząd podejmie działania w celu powołania sejmowej komisji śledczej oraz stałego zespołu analitycznego ds. nadzoru nad rynkiem kapitałowym.
Poseł Zembaczyński pyta ministra finansów o reformy nadzoru nad rynkiem kapitałowym w związku z aferą GetBack i ustaleniami raportu NIK, wskazując na zaniechania i błędy kluczowych instytucji państwa. Poseł domaga się wyjaśnień i konkretnych działań naprawczych mających na celu wzmocnienie ochrony uczestników rynku finansowego.
Projekt uchwały ma na celu usprawnienie przebiegu posiedzeń Sejmu poprzez modyfikację zasad udzielania głosu. Prezes Rady Ministrów zachowuje prawo do zabierania głosu ilekroć tego zażąda, natomiast członkowie Rady Ministrów i Szef Kancelarii Prezydenta będą mogli to zrobić tylko raz w danym punkcie porządku dziennego lub po otwarciu posiedzenia. Podobnie, wybrane organy państwowe, takie jak Rzecznik Praw Obywatelskich czy Prezes NBP, będą mogły zabierać głos poza kolejnością tylko raz w danym punkcie porządku dziennego, jeśli dotyczy to spraw objętych ich zakresem działania. Dodatkowo, głos poza kolejnością będzie udzielany Prezesowi Najwyższej Izby Kontroli.
Projekt ustawy wprowadza do Kodeksu karnego nowy artykuł 255b, który penalizuje publiczne rozpowszechnianie w sieci teleinformatycznej treści przedstawiających popełnianie określonych czynów zabronionych, takich jak przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu, wolności seksualnej, znęcanie się nad zwierzętami (w tym głowonogami), naruszenie nietykalności cielesnej prowadzące do poniżenia oraz przestępstwa skarbowe związane z hazardem. Ma to na celu zwalczanie tzw. patostreamingu, który jest zjawiskiem szkodliwym społecznie, szczególnie dla dzieci i młodzieży. Ustawa przewiduje karę pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat, z wyłączeniem przypadków, gdy czyn został popełniony w ramach działalności artystycznej, edukacyjnej, kolekcjonerskiej lub naukowej. Dodatkowo, penalizowane jest również rozpowszechnianie treści przedstawiających pozorowane popełnienie tych czynów, jeśli są one przedstawiane jako autentyczne.
Projekt ustawy o zmianie Kodeksu karnego ma na celu wzmocnienie ochrony autonomii seksualnej i skuteczniejsze ściganie przypadków doprowadzenia do obcowania płciowego lub innych czynności seksualnych poprzez nadużycie zależności lub wykorzystanie krytycznego położenia. Proponuje się podniesienie sankcji za przestępstwo z art. 199 k.k., wprowadzenie typu kwalifikowanego dla przypadków nadużycia szczególnego zaufania (np. relacje terapeuta-pacjent, przełożony-podwładny) oraz wyeliminowanie możliwości orzekania kar w zawieszeniu w tego typu sprawach. Argumentuje się, że obecne kary są niewspółmierne do wagi naruszenia autonomii seksualnej i nie pełnią funkcji prewencyjnej, a proponowane zmiany są zgodne z Konstytucją RP, prawem UE i standardami międzynarodowymi dotyczącymi praw człowieka.
Projekt ustawy ma na celu wdrożenie prawa Unii Europejskiej w zakresie przekazywania informacji do europejskiego pojedynczego punktu dostępu (ESAP). Nowe przepisy modyfikują szereg ustaw regulujących rachunkowość, Krajowy Rejestr Sądowy, funkcjonowanie funduszy emerytalnych, prawo bankowe, rynek kapitałowy i inne obszary finansowe. Zmiany te mają na celu ułatwienie dostępu do danych finansowych i zrównoważonego rozwoju dla inwestorów i innych interesariuszy w całej Unii Europejskiej. Wprowadzenie ESAP ma zwiększyć przejrzystość i efektywność rynków kapitałowych.
Projekt ustawy ma na celu wprowadzenie sankcji karnych i kar za uporczywe utrudnianie kontaktów rodzica lub innej bliskiej osoby z małoletnim dzieckiem, lub utrudnianie sprawowania opieki nad nim, wbrew orzeczeniu sądu, ugodzie sądowej, lub ugodzie zawartej przed mediatorem. Proponuje się dodanie nowego artykułu do Kodeksu karnego, penalizującego uporczywe utrudnianie kontaktów (art. 209a), a także dodanie do Kodeksu wykroczeń przepisu, który penalizuje jednorazowe utrudnianie kontaktów (art. 106a). Celem jest ochrona prawa dziecka do kontaktu z bliskimi i przeciwdziałanie alienacji rodzicielskiej, która ma negatywny wpływ na rozwój dziecka. Ponadto, możliwe będzie orzeczenie wobec sprawcy środka zabezpieczającego w postaci terapii.