Interpelacja w sprawie długofalowych skutków fiskalnych migracji - niepokojące wnioski na podstawie modelu duńskiego
Data wpływu: 2025-07-29
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Jarosław Sachajko wyraża zaniepokojenie brakiem analizy długofalowych skutków fiskalnych i społecznych polityki migracyjnej Polski, odwołując się do negatywnych wniosków z duńskiego modelu. Pyta rząd o dane dotyczące wkładu imigrantów do finansów publicznych, planowane prognozy fiskalne i działania ograniczające imigrację niskoproduktywną.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie długofalowych skutków fiskalnych migracji - niepokojące wnioski na podstawie modelu duńskiego Interpelacja nr 11258 do ministra finansów i gospodarki w sprawie długofalowych skutków fiskalnych migracji - niepokojące wnioski na podstawie modelu duńskiego Zgłaszający: Jarosław Sachajko Data wpływu: 29-07-2025 Szanowny Panie Premierze, wobec intensyfikującej się debaty publicznej dotyczącej polityki migracyjnej Polski – zarówno w kontekście uchodźców, jak i imigracji zarobkowej – zasadnym jest zwrócenie szczególnej uwagi na długoterminowe skutki fiskalne i społeczne tych procesów.
W tym kontekście pragnę przywołać precyzyjnie udokumentowane dane pochodzące z Danii, które – mimo upływu czasu – pozostają jednym z najdokładniejszych modeli empirycznych ukazujących wpływ poszczególnych grup wiekowych i etnicznych na bilans finansów publicznych państwa. Z danych przedstawionych w badaniu Fundacji Rockwool (Rockwool Foundation Study Paper No. 35) wynika, że: Duńczycy w 2008 roku mieli przeciętny roczny dodatni wkład netto do finansów publicznych w wysokości +30 200 DKK na osobę. Imigranci z krajów zachodnich także pozostawali na plusie: +27 100 DKK/os. Natomiast imigranci z krajów pozaeuropejskich (tzw.
non-western) generowali przeciętny deficyt na poziomie –24 600 DKK/os. – i to mimo znacznej poprawy względem roku 2005, kiedy ich negatywny wkład wynosił aż –53 300 DKK .
Jednocześnie model uwzględniał wiekowy cykl życia netto wkładu do finansów publicznych: Grupa wiekowa Wkład do finansów publicznych Uwagi 0–20 lat Ujemny Edukacja, brak podatków 20–60 lat Dodatni Podatki, niskie świadczenia 60+ Ujemny Emerytury, zdrowie Taki kształt krzywej netto pokazuje, że tylko odpowiednio zintegrowana, produktywna migracja w wieku produkcyjnym ma szansę generować dodatni wpływ fiskalny. W przeciwnym wypadku następuje długofalowe obciążenie finansów państwa – nawet jeśli krótkoterminowo notuje się zysk poprzez konsumpcję.
Obecna polityka migracyjna Polski opiera się w dużej mierze na importowaniu taniej siły roboczej , głównie z krajów azjatyckich (Indie, Nepal, Bangladesz, Uzbekistan) oraz państw byłego ZSRR. Nie prowadzi się jednak regularnych analiz dotyczących: netto wkładu podatkowo-transferowego imigrantów (różnica między podatkami/świadczeniami a kosztami korzystania z usług publicznych), ich wieku i perspektyw dalszego osiedlenia się (czyli kiedy wejdą w wiek emerytalny), poziomu integracji społecznej i edukacyjnej ich dzieci (w przyszłości również konsumentów świadczeń), efektu wypierania lokalnej siły roboczej z najniższych segmentów rynku.
Brakuje także prognoz długoterminowych dotyczących wpływu masowej migracji na budżet ZUS, NFZ, system edukacji i infrastrukturę społeczną. Tymczasem doświadczenia Danii pokazują, że migracja nie jest automatycznym zyskiem dla państwa – wręcz przeciwnie: jeśli nie spełnia ściśle określonych warunków (produktywność, integracja, struktura demograficzna), może się przekształcić w strukturalne obciążenie. Polska nie może powielać błędów państw zachodnich, które – nie monitorując skutków migracji – doprowadziły do narastających napięć społecznych, przeciążenia usług publicznych oraz deficytów fiskalnych.
Wnioski płynące z analizy duńskiej są jednoznaczne: tylko selektywna, zintegrowana i produktywna migracja może przynosić korzyści . W przeciwnym razie, kraj ponosi długoterminowe koszty, które w czasie kryzysów społecznych lub ekonomicznych stają się nie do udźwignięcia. W związku z powyższym zwracam się do Pana Premiera z następującymi pytaniami: Czy rząd RP posiada dane dotyczące średniego netto wkładu imigrantów do finansów publicznych – z rozróżnieniem na kraj pochodzenia, wiek oraz formę zatrudnienia?
Czy rząd zamierza wprowadzić model prognozy fiskalnej analogiczny do duńskiego „law model”, który pozwalałby planować skutki migracji z wyprzedzeniem pokoleniowym? Jakie działania są podejmowane, aby ograniczyć napływ imigracji niskoproduktywnej , szczególnie spoza obszaru kulturowego UE? Czy rząd przewiduje górne limity przyjęć migrantów spoza UE oraz weryfikację ich potencjału fiskalnego i społecznego? Czy dzieci imigrantów (szczególnie spoza UE) są objęte monitoringiem postępów edukacyjnych i językowych , które warunkują przyszły udział w rynku pracy i netto wkład do budżetu?
Poseł Jarosław Sachajko pyta o szczegóły dotyczące funkcjonujących i planowanych centrów integracji cudzoziemców (CIC) oraz ośrodków dla cudzoziemców w Polsce, włączając ich liczbę, lokalizację, status prawny, finansowanie oraz koszty związane z paktem migracyjnym. Poseł wyraża zaniepokojenie brakiem przejrzystości i dostępu do pełnych informacji na temat infrastruktury migracyjnej i integracyjnej w Polsce.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie stanem technicznym pojazdów zarejestrowanych za granicą, które nie podlegają polskim badaniom technicznym, co wpływa na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Pytają ministra o dane dotyczące wypadków spowodowanych przez cudzoziemców i o planowane działania mające na celu poprawę bezpieczeństwa i równości wobec wszystkich użytkowników dróg.
Posłowie pytają o postęp prac nad projektem ustawy UC95, mającej na celu wprowadzenie abolicji dla właścicieli ciągników rolniczych marki Belarus, i wyrażają zaniepokojenie opóźnieniami. Domagają się szczegółowego harmonogramu prac i wyjaśnień dotyczących zgłoszonych uwag.
Poseł pyta o szczegółowy zakres i zasady polskiej pomocy energetycznej dla Ukrainy, wyrażając zaniepokojenie brakiem przejrzystości i sprzecznymi komunikatami dotyczącymi kosztów i finansowania tej pomocy. Domaga się rzetelnej informacji na temat skali, kosztów i źródeł finansowania tej pomocy, aby uniknąć manipulacji opinią publiczną.
Poseł Jarosław Sachajko interweniuje w sprawie katastrofalnej sytuacji bezdomnych zwierząt w Polsce, wskazując na nieskuteczność obecnych rozwiązań i apeluje o poparcie poselskiego projektu ustawy (druk nr 836) oraz wprowadzenie ogólnopolskiego programu dofinansowania kastracji i sterylizacji. Pyta ministra o poparcie dla ustawy, wsparcie dla gmin oraz analizę kosztów kastracji w porównaniu z utrzymaniem schronisk.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi oraz ustawy o obrocie instrumentami finansowymi został skierowany do ponownego rozpatrzenia przez Komisję do Spraw Deregulacji oraz Komisję Finansów Publicznych. Po rozpatrzeniu wniosku zgłoszonego w drugim czytaniu, komisje wnoszą o odrzucenie projektu ustawy. Wniosek o odrzucenie został złożony przez KP PiS.
Projekt ustawy zmienia ustawę o finansach publicznych oraz inne ustawy, wprowadzając poprawki zgłoszone w drugim czytaniu. Poprawki dotyczą m.in. definicji zasobów własnych Unii Europejskiej, zasad realizacji inwestycji o wysokiej wartości kosztorysowej, przenoszenia wydatków majątkowych, upoważnień do zmian limitów zobowiązań oraz terminów przekazywania dochodów budżetowych przez jednostki samorządu terytorialnego. Celem zmian jest doprecyzowanie i uelastycznienie przepisów dotyczących finansów publicznych w kontekście realizacji inwestycji i współpracy z Unią Europejską. Dodatkowo doprecyzowuje kwestie związane z darowiznami na rzecz JST.
Projekt ustawy wprowadza Wojewódzkie Zespoły Koordynacji do spraw polityki umiejętności (WZK), które mają pełnić funkcje opiniodawczo-doradcze dla zarządów województw w zakresie rozwoju umiejętności mieszkańców i promocji uczenia się przez całe życie. WZK będą monitorować, koordynować i ewaluować działania związane z polityką umiejętności na poziomie regionalnym, a także wydawać rekomendacje dotyczące kształcenia zawodowego i potrzeb rynku pracy. Ustawa określa również skład, zadania, organizację i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, polityce rozwoju oraz rynku pracy.
Projekt ustawy ma na celu powołanie Wojewódzkich Zespołów Koordynacji (WZK) do spraw polityki umiejętności. WZK mają wspierać województwa w realizacji zadań związanych z rozwojem umiejętności mieszkańców i promocją uczenia się przez całe życie, poprzez opiniowanie i rekomendowanie działań w zakresie strategii rozwoju województwa i polityk publicznych. Ustawa określa organizację, zadania, skład i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Wprowadzenie ustawy jest wymagane w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO).
Projekt ustawy dotyczy zmian w ustawie o finansach publicznych oraz niektórych innych ustawach. Został on skierowany do Komisji Finansów Publicznych przez Marszałka Sejmu i rozpatrzony na posiedzeniu komisji. Komisja wnosi o uchwalenie projektu ustawy przez Sejm. Celem zmian nie jest sprecyzowany w tym fragmencie, ale dotyczy on obszaru finansów publicznych.