Interpelacja w sprawie systemowego niedowartościowania emerytur minimalnych w Polsce, zagrożeń dla przyszłości pokoleń pracujących oraz potrzeby wprowadzenia rozwiązań pronatalistycznych związanych z systemem podatkowo-emerytalnym
Data wpływu: 2025-07-29
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Jarosław Sachajko zwraca uwagę na niewystarczające minimalne emerytury w Polsce, które nie zapewniają godnego życia, oraz na zagrożenia dla przyszłych emerytur ze względu na niski wskaźnik dzietności. Pyta Ministerstwo o plany podniesienia emerytur minimalnych, wprowadzenia emerytury obywatelskiej oraz wdrożenia rozwiązań pronatalistycznych związanych z systemem podatkowo-emerytalnym.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie systemowego niedowartościowania emerytur minimalnych w Polsce, zagrożeń dla przyszłości pokoleń pracujących oraz potrzeby wprowadzenia rozwiązań pronatalistycznych związanych z systemem podatkowo-emerytalnym Interpelacja nr 11259 do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie systemowego niedowartościowania emerytur minimalnych w Polsce, zagrożeń dla przyszłości pokoleń pracujących oraz potrzeby wprowadzenia rozwiązań pronatalistycznych związanych z systemem podatkowo-emerytalnym Zgłaszający: Jarosław Sachajko Data wpływu: 29-07-2025 Szanowna Pani Minister, zwracam się do Pani Minister z najwyższą troską i odpowiedzialnością parlamentarną, poruszony sytuacją emerytów w Polsce, których godność i bezpieczeństwo materialne systemowo pozostają niedostatecznie chronione.
Bezpośrednim impulsem do tej interpelacji była nagłośniona przez media sprawa Pani Krystyny L. – niegdyś znanej i cenionej prezenterki Telewizji Polskiej – która dziś zmuszona jest żyć z emerytury na poziomie niewiele ponad 1600 zł netto. Jest to kwota, która w praktyce nie wystarcza na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych.
Ten wstrząsający przypadek nie jest wyjątkiem, lecz odzwierciedleniem znacznie szerszego i poważniejszego problemu strukturalnego: polski system emerytalny nie zapewnia emerytom minimalnych świadczeń na poziomie gwarantującym godne życie, ani nie daje obecnemu pokoleniu pracujących realnych perspektyw na stabilność emerytalną w przyszłości. Na dzień dzisiejszy, po marcowej waloryzacji w 2025 r., minimalna emerytura w Polsce wynosi 1782,42 zł brutto, czyli około 1613 zł netto.
Kwota ta jest niższa niż minimum socjalne dla jednoosobowego gospodarstwa domowego w mieście, które według danych Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych za 2024 rok wynosiło około 1 950 zł netto. Oznacza to, że osoby otrzymujące emerytury minimalne żyją poniżej realnego minimum godności. Polska należy jednocześnie do grupy państw Unii Europejskiej o jednym z najniższych udziałów emerytury minimalnej w relacji do średniego świadczenia. W 2024 roku emerytura minimalna stanowiła zaledwie 47% średniej emerytury krajowej, która wynosiła około 3782 zł brutto miesięcznie.
Obowiązujący w Polsce model emerytalny typu pay-as-you-go, mimo sukcesywnych reform, w praktyce nie chroni przed ubóstwem tych, którzy: mieli przerwy w zatrudnieniu (głównie kobiety opiekujące się dziećmi lub osobami starszymi), pracowali w niepełnym wymiarze czasu lub na umowach cywilnoprawnych, prowadzili działalność gospodarczą i odprowadzali składki w najniższej możliwej wysokości. Nie zapewniono również skutecznego i powszechnie akceptowanego filaru kapitałowego, który mógłby kompensować słabości systemu repartycyjnego. Programy typu PPK, mimo deklarowanych celów, charakteryzują się niską partycypacją społeczną.
Wskaźnik zastępowalności dochodu przez emeryturę w Polsce w 2025 r. wynosi zaledwie 42%, a prognozy wskazują na jego dalszy spadek – poniżej 35% do 2060 roku. Oznacza to, że osoby pracujące dzisiaj mogą w przyszłości otrzymać świadczenia odpowiadające zaledwie jednej trzeciej ostatniego wynagrodzenia. Tymczasem wskaźnik dzietności w Polsce spadł do poziomu 1,1 dziecka na kobietę. W ciągu najbliższych 25 lat liczba osób w wieku poprodukcyjnym wzrośnie o ponad 3 miliony, a liczba osób pracujących przypadających na jednego emeryta spadnie poniżej 1,5.
System emerytalny, oparty wyłącznie na daninach pokolenia aktywnego zawodowo, nie będzie w stanie udźwignąć tego obciążenia. Dlatego apeluję o wdrożenie dwóch kluczowych mechanizmów systemowych: 1. Przekazywanie części podatku PIT dzieci na emeryturę matek Proponuję wprowadzenie ustawy, zgodnie z którą część podatku PIT odprowadzanego przez dzieci trafiałaby na subkonto emerytalne ich matek: 10% PIT od dochodu przypadającego na pierwsze dziecko, 20% PIT na drugie, 30% PIT na trzecie, 40% PIT na czwarte, 50% PIT na piąte i kolejne dzieci. Byłby to przełomowy mechanizm: więcej dzieci=wyższa emerytura.
Rozwiązanie to uznaje macierzyństwo za społecznie użyteczną pracę, której efekty stabilizują system finansów publicznych. Mechanizm nie wymaga podnoszenia podatków, a jedynie przekierowania części istniejącego podatku w celowy i sprawiedliwy sposób. 2. Rozszerzenie kwoty wolnej od podatku na dzieci Kwota wolna od podatku dotyczy obecnie jedynie dorosłych. Tymczasem każde dziecko to nie tylko prywatny wybór rodziców, ale kosztowna inwestycja społeczna.
Poseł Jarosław Sachajko pyta o szczegóły dotyczące funkcjonujących i planowanych centrów integracji cudzoziemców (CIC) oraz ośrodków dla cudzoziemców w Polsce, włączając ich liczbę, lokalizację, status prawny, finansowanie oraz koszty związane z paktem migracyjnym. Poseł wyraża zaniepokojenie brakiem przejrzystości i dostępu do pełnych informacji na temat infrastruktury migracyjnej i integracyjnej w Polsce.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie stanem technicznym pojazdów zarejestrowanych za granicą, które nie podlegają polskim badaniom technicznym, co wpływa na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Pytają ministra o dane dotyczące wypadków spowodowanych przez cudzoziemców i o planowane działania mające na celu poprawę bezpieczeństwa i równości wobec wszystkich użytkowników dróg.
Posłowie pytają o postęp prac nad projektem ustawy UC95, mającej na celu wprowadzenie abolicji dla właścicieli ciągników rolniczych marki Belarus, i wyrażają zaniepokojenie opóźnieniami. Domagają się szczegółowego harmonogramu prac i wyjaśnień dotyczących zgłoszonych uwag.
Poseł pyta o szczegółowy zakres i zasady polskiej pomocy energetycznej dla Ukrainy, wyrażając zaniepokojenie brakiem przejrzystości i sprzecznymi komunikatami dotyczącymi kosztów i finansowania tej pomocy. Domaga się rzetelnej informacji na temat skali, kosztów i źródeł finansowania tej pomocy, aby uniknąć manipulacji opinią publiczną.
Poseł Jarosław Sachajko interweniuje w sprawie katastrofalnej sytuacji bezdomnych zwierząt w Polsce, wskazując na nieskuteczność obecnych rozwiązań i apeluje o poparcie poselskiego projektu ustawy (druk nr 836) oraz wprowadzenie ogólnopolskiego programu dofinansowania kastracji i sterylizacji. Pyta ministra o poparcie dla ustawy, wsparcie dla gmin oraz analizę kosztów kastracji w porównaniu z utrzymaniem schronisk.
Projekt ustawy zakłada wprowadzenie dobrowolności stosowania Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). Nowelizacja ma na celu odciążenie tych podmiotów od kosztów związanych z wdrożeniem i funkcjonowaniem obowiązkowego KSeF, który według wnioskodawców stanowi dodatkowe obciążenie i ryzyko dla najmniejszych firm. Autorzy argumentują, że KSeF jest niedopracowany, zagraża stabilności gospodarki i narusza zasadę zaufania do przedsiębiorcy. Zmiana ta ma być trwała i niezależna od czasowych zwolnień, przywracając stan zgodny z prawem UE, które chroni dobrowolność wyboru formy faktury.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie Ordynacja Podatkowa oraz w szeregu innych ustaw podatkowych, mające na celu uszczelnienie systemu podatkowego, usprawnienie kontroli podatkowych i postępowań podatkowych oraz dostosowanie przepisów do aktualnych potrzeb i praktyki. Kluczowe zmiany obejmują m.in. modyfikacje zasad dotyczących nadpłat podatkowych, terminy zwrotów, procedury zaliczania wpłat, a także definicje i obowiązki związane ze schematami podatkowymi (MDR). Celem zmian jest m.in. zwiększenie efektywności poboru podatków, ograniczenie możliwości unikania opodatkowania oraz zapewnienie większej jasności i spójności przepisów podatkowych. Nowelizacja ma także na celu dostosowanie polskich przepisów do prawa Unii Europejskiej w zakresie raportowania schematów podatkowych.
Projekt ustawy wprowadza obowiązek stosowania kas rejestrujących przez przewoźników i operatorów publicznego transportu zbiorowego wykonujących przewozy w transporcie kolejowym od 1 kwietnia 2027 roku. Dodatkowo, warunek otrzymania dopłaty (z art. 55 ust. 11 pkt 2 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym) będzie stosowany wobec tych podmiotów również od 1 kwietnia 2027 roku. Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po ogłoszeniu, ale z mocą wsteczną od 1 stycznia 2026 r. Ma to na celu uszczelnienie systemu rozliczeń i ewidencji w transporcie kolejowym.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami oraz niektóre inne ustawy. Zmiany dotyczą głównie doprecyzowania procedur z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu (AML/CFT) w odniesieniu do dostawców usług w zakresie kryptoaktywów, nakładając na nich obowiązek stosowania środków bezpieczeństwa finansowego wobec klienta. Dodatkowo, ustawa wprowadza zmiany w odniesieniu do okresów sprawozdawczych, ustalając datę graniczną dla niektórych z nich na 31 grudnia 2027 r. Celem nowelizacji jest uszczelnienie systemu wymiany informacji podatkowych i dostosowanie go do zmieniającego się krajobrazu finansowego, w szczególności w kontekście kryptoaktywów.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami oraz niektóre inne ustawy. Wprowadza zmiany mające na celu wdrożenie dyrektyw UE dotyczących współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania, automatycznej wymiany informacji o sprzedawcach platform internetowych i użytkownikach kryptoaktywów. Ustawa nakłada nowe obowiązki na operatorów platform internetowych i dostawców usług w zakresie kryptoaktywów w zakresie raportowania informacji podatkowych. Dotyczy to również zasad kontroli wykonywania tych obowiązków. Dodatkowo, reguluje automatyczną wymianę informacji dotyczących opodatkowania wyrównawczego.