Interpelacja w sprawie reformy organizacyjnej i finansowej systemu nadzoru budowlanego na poziomie powiatowym
Data wpływu: 2025-08-11
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka Paulina Matysiak zwraca uwagę na problemy organizacyjne i finansowe powiatowych inspektoratów nadzoru budowlanego (PINB), pytając o plany reformy systemu i centralizacji zadań administracyjnych. Podkreśla niedofinansowanie, braki kadrowe i niejednolite interpretacje prawne dotyczące finansowania PINB przez samorządy.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie reformy organizacyjnej i finansowej systemu nadzoru budowlanego na poziomie powiatowym Interpelacja nr 11698 do ministra finansów i gospodarki w sprawie reformy organizacyjnej i finansowej systemu nadzoru budowlanego na poziomie powiatowym Zgłaszający: Paulina Matysiak Data wpływu: 11-08-2025 Szanowny Panie Ministrze, funkcjonowanie powiatowych inspektoratów nadzoru budowlanego (PINB) od wielu lat budzi zastrzeżenia natury organizacyjnej, prawnej i finansowej.
Mimo że zadania wykonywane przez PINB stanowią realizację zadań z zakresu administracji rządowej, system ich finansowania, podległości służbowej oraz organizacji pracy od ponad dwudziestu lat pozostaje niespójny i niewydolny. Od momentu utworzenia powiatów jako jednostek samorządu terytorialnego w 1999 roku inspektoraty nadzoru budowlanego borykają się z chronicznym niedofinansowaniem, niedoborami kadrowymi oraz brakiem odpowiedniego zaplecza technicznego i lokalowego.
Wielokrotnie Najwyższa Izba Kontroli w swoich raportach (z 2006, 2013 czy 2019 roku) wskazywała na przewlekłość postępowań administracyjnych prowadzonych przez PINB, niską efektywność działań oraz niepełne wykorzystanie przysługujących im uprawnień nadzorczych i egzekucyjnych. Pomimo podejmowanych prób legislacyjnych jak dotąd nie wdrożono skutecznych rozwiązań systemowych. W praktyce finansowanie powiatowych inspektoratów często wymaga wsparcia ze strony budżetów powiatów, a nawet gmin. Takie współfinansowanie – choć powszechne – pozostaje wątpliwe prawnie.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego oraz ustawą Prawo budowlane, zadania z zakresu nadzoru budowlanego mają być finansowane z dotacji celowych budżetu państwa w wysokości zapewniającej ich skuteczną realizację. W rzeczywistości jednak wysokość przekazywanych środków jest niewystarczająca, a jednostki samorządu terytorialnego, w obawie przed zapaścią instytucji, wspierają inspektoraty własnymi środkami, co może prowadzić do konfliktów interesów oraz zachwiania niezależności tych organów.
Zastanawiająca jest również niejednolitość stanowisk regionalnych izb obrachunkowych w sprawie dopuszczalności finansowania PINB przez samorządy. Niektóre RIO (np. w Gdańsku czy Opolu) jednoznacznie wskazują, że powiat nie ma podstaw prawnych do finansowania inspektoratu z własnych środków. Inne dopuszczają to warunkowo jako formę wsparcia ogólnych warunków funkcjonowania jednostki. Taka rozbieżność interpretacyjna powoduje niepewność i destabilizację w zarządzaniu inspektoratami. Niepokoi także stan kadrowy w PINB.
Wiele z nich zatrudnia zaledwie jednego lub dwóch pracowników, którzy jednocześnie realizują obowiązki merytoryczne oraz administracyjne. W licznych przypadkach jeden pracownik odpowiada zarówno za kontrole, jak i za obsługę sekretariatu, kadry, informatykę czy ochronę danych osobowych. Taka struktura jest nie tylko nieefektywna, ale prowadzi do przemęczenia pracowników, popełniania błędów i ogranicza skuteczność nadzoru budowlanego jako całości. W tym kontekście zasadne wydaje się podjęcie reformy systemu nadzoru budowlanego na poziomie powiatowym.
Jedną z propozycji – która dotarła do mojego biura poselskiego – jest na przykład zmniejszenie liczby PINB do około 100-120 jednostek w skali kraju, obejmujących większe obszary działania (1-3 powiaty) przy jednoczesnym zwiększeniu zatrudnienia merytorycznego i przeniesieniu funkcji obsługowych (księgowość, kadry, IT) na poziom wojewódzki. Konieczne jest również zapewnienie odpowiednich i stabilnych środków finansowych z budżetu państwa na realizację powierzonych zadań, a także wzmocnienie niezależności powiatowych inspektorów przez zmianę trybu ich powoływania i włączenie ich do korpusu służby cywilnej.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: Czy Ministerstwo planuje przeprowadzenie reformy organizacyjnej i strukturalnej systemu nadzoru budowlanego na poziomie powiatowym? Jeśli tak, to na jakim etapie są prace i jakie są proponowane kierunki zmian? Czy ministerstwo dostrzega możliwość centralizacji zadań administracyjnych (np.
Posłanka Paulina Matysiak pyta o przyczyny braku wprowadzenia zerowej stawki VAT na bilety w transporcie publicznym, obiecanej przez Koalicję Obywatelską, zwracając uwagę na brak wsparcia dla pasażerów w obliczu rosnących kosztów życia, w przeciwieństwie do wsparcia dla kierowców. Pyta, kiedy rząd zamierza wprowadzić to rozwiązanie i czy rozważa analogiczne wsparcie dla pasażerów transportu publicznego.
Posłanka pyta Ministra Infrastruktury o możliwość wprowadzenia czasowej obniżki cen biletów kolejowych w Polsce, podobnej do tej na Litwie, w odpowiedzi na wzrost cen paliw i kosztów życia. Sugeruje, że byłoby to wsparcie dla gospodarstw domowych i popularyzacja transportu zbiorowego.
Posłanka Paulina Matysiak interpeluje w sprawie pominięcia autogazu LPG w rządowym pakiecie „Ceny Paliwa Niżej", co uważa za nierówne traktowanie kierowców używających LPG. Pyta o przyczyny tej decyzji i ewentualne plany rozszerzenia pakietu o autogaz, a także o działania łagodzące skutki wzrostu cen LPG.
Posłanka Paulina Matysiak pyta o wytyczne SOK dotyczące fotografowania infrastruktury kolejowej, wyrażając zaniepokojenie, że prowadzą one do nieproporcjonalnych interwencji i naruszają prawa obywatelskie. Kwestionuje, czy samo fotografowanie z miejsc ogólnodostępnych powinno stanowić podstawę do legitymowania i wzywania służb.
Posłanka Paulina Matysiak wyraża zaniepokojenie planami wdrożenia narzędzi do monitorowania pracy zdalnej (TimeCamp) w Ministerstwie Cyfryzacji i podległych jednostkach, kwestionując zasadność i wpływ takiego rozwiązania na prywatność, dobrostan pracowników oraz kulturę zaufania. Pyta o szczegóły wdrożenia, zgodność z przepisami prawa oraz alternatywne sposoby poprawy efektywności pracy.
Przedstawiony fragment dotyczy sprawozdania Komisji Edukacji i Nauki oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o uchwale Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw. Komisje te rozpatrzyły uchwałę Senatu i wnoszą do Sejmu o przyjęcie poprawek Senatu. Dokument ten jest procesem legislacyjnym dotyczącym zmian w prawie oświatowym i regulacjach dotyczących samorządu terytorialnego w kontekście edukacji. Nie zawiera szczegółów co do treści poprawek, a jedynie informację o rekomendacji ich przyjęcia przez Sejm.
Projekt ustawy ma na celu deregulację i scentralizowanie publikacji interpretacji indywidualnych prawa podatkowego, w szczególności tych wydawanych przez organy samorządowe (wójtów, burmistrzów, prezydentów miast) w zakresie podatków i opłat lokalnych. Obecnie interpretacje te są rozproszone w wielu Biuletynach Informacji Publicznej. Ustawa zakłada, że interpretacje samorządowe będą publikowane w jednym, ogólnodostępnym Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych (system EUREKA). Ma to ułatwić dostęp do informacji, poprawić jednolitość stosowania prawa i wyeliminować nieprawidłowe interpretacje.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi oraz ustawy o obrocie instrumentami finansowymi został skierowany do ponownego rozpatrzenia przez Komisję do Spraw Deregulacji oraz Komisję Finansów Publicznych. Po rozpatrzeniu wniosku zgłoszonego w drugim czytaniu, komisje wnoszą o odrzucenie projektu ustawy. Wniosek o odrzucenie został złożony przez KP PiS.
Projekt ustawy zmienia ustawę o finansach publicznych oraz inne ustawy, wprowadzając poprawki zgłoszone w drugim czytaniu. Poprawki dotyczą m.in. definicji zasobów własnych Unii Europejskiej, zasad realizacji inwestycji o wysokiej wartości kosztorysowej, przenoszenia wydatków majątkowych, upoważnień do zmian limitów zobowiązań oraz terminów przekazywania dochodów budżetowych przez jednostki samorządu terytorialnego. Celem zmian jest doprecyzowanie i uelastycznienie przepisów dotyczących finansów publicznych w kontekście realizacji inwestycji i współpracy z Unią Europejską. Dodatkowo doprecyzowuje kwestie związane z darowiznami na rzecz JST.
Projekt ustawy dotyczy zmian w ustawie o finansach publicznych oraz niektórych innych ustawach. Został on skierowany do Komisji Finansów Publicznych przez Marszałka Sejmu i rozpatrzony na posiedzeniu komisji. Komisja wnosi o uchwalenie projektu ustawy przez Sejm. Celem zmian nie jest sprecyzowany w tym fragmencie, ale dotyczy on obszaru finansów publicznych.