Interpelacja w sprawie doręczania przez ZUS decyzji wyłącznie na PUE oraz żądań zwrotu świadczeń postojowych od mikroprzedsiębiorców
Data wpływu: 2025-08-12
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Dariusz Matecki wyraża zaniepokojenie licznymi skargami mikroprzedsiębiorców, którzy otrzymują żądania zwrotu świadczeń postojowych od ZUS, gdzie decyzje doręczane były wyłącznie przez PUE, co ograniczyło możliwość odwołania. Pyta o procedury doręczeń, liczbę odrzuconych odwołań i planowane działania mające na celu ujednolicenie i ułatwienie dostępu do informacji w tych sprawach.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie doręczania przez ZUS decyzji wyłącznie na PUE oraz żądań zwrotu świadczeń postojowych od mikroprzedsiębiorców Interpelacja nr 11725 do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie doręczania przez ZUS decyzji wyłącznie na PUE oraz żądań zwrotu świadczeń postojowych od mikroprzedsiębiorców Zgłaszający: Dariusz Matecki Data wpływu: 12-08-2025 Szanowna Pani Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, zwracam się z interpelacją w związku z licznymi skargami mikroprzedsiębiorców – m.in. z branży eventowej – którzy otrzymują od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) żądania zwrotu tzw.
świadczenia postojowego wraz z odsetkami, przy czym kluczowe decyzje i pouczenia były doręczane wyłącznie przez portal PUE ZUS. W praktyce część osób nie miała realnej możliwości zapoznania się z pismami, a następnie – wskutek upływu terminu – utraciła prawo do odwołania. Przykład omówiony przez jedną z Polek: https://www.tiktok.com/@tadorotkaanimacja/video/7537320633856773398. Zgodnie z informacjami publicznymi ZUS dopuszczał (i dopuszcza) doręczanie decyzji w sprawach postojowego na PUE lub pocztą, co potwierdza Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich.
W tych sprawach decyzja odmowna „jest zamieszczana na PUE ZUS lub przesyłana za pośrednictwem poczty“ – a więc niekoniecznie dwoma kanałami, równolegle. W razie braku reakcji na e-pismo skutki są jednak dotkliwe (miesięczny termin na odwołanie). Jednocześnie przepisy tzw. specustawy covidowej przewidują obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia postojowego wraz z odsetkami, co ZUS egzekwuje również po kilku latach.
W postępowaniach odwoławczych sąd może dopuścić odwołanie po terminie, jeżeli jego przekroczenie „nie jest nadmierne i nastąpiło z przyczyn niezależnych od odwołującego się“, jednak wiele osób nie jest w stanie wykazać tych przesłanek, skoro nie miało świadomości o wszczęciu lub zakończeniu postępowania z uwagi na doręczenie wyłącznie w PUE. ZUS oraz resort wdrożyły i rozwijają rozwiązania e-doręczeń (w tym nowe funkcje PUE/eZUS od 15 stycznia 2025 r.), co wymaga szczególnej staranności i przejrzystości – zwłaszcza gdy stawką jest zwrot środków wypłaconych w kryzysie. Warto zarazem odnotować, że już w 2020 r.
sygnalizowano problemy ze znalezieniem informacji o wnioskach i decyzjach w PUE, co mogło wpływać na skuteczność doręczeń elektronicznych w praktyce. W świetle powyższego proszę o odpowiedzi na pytania: Ile decyzji w sprawach świadczenia postojowego (odmownych, o wstrzymaniu, o zwrocie wraz z odsetkami) ZUS doręczył w latach 2020–2025: a) wyłącznie przez PUE, b) wyłącznie pocztą, c) równolegle PUE + poczta? Ile odwołań od decyzji w tych sprawach zostało odrzuconych jako spóźnione i jaki odsetek takich spraw dotyczył doręczeń elektronicznych (PUE)?
Czy ministerstwo wydało – lub wyda – wytyczne nakazujące równoległe doręczenie (PUE oraz list polecony) w sprawach o szczególnej doniosłości finansowej dla strony (np. żądanie zwrotu świadczeń z odsetkami)? Jeśli nie – dlaczego? Jakie są obowiązujące w ZUS procedury weryfikacji, że adresat faktycznie zapoznał się z treścią decyzji doręczonej na PUE (poza formalnym UPP)? Czy analizowany jest log do systemu (data logowania, odczytu)? Czy ministerstwo rozważa ujednolicenie praktyki doręczeń tak, aby wszystkie decyzje o zwrocie świadczeń były obligatoryjnie wysyłane również w formie tradycyjnej, zwłaszcza do mikroprzedsiębiorców?
Ile łącznie środków (kapitał + odsetki) ZUS dochodzi obecnie tytułem „nienależnie pobranego“ świadczenia postojowego? Proszę o rozbicie na lata oraz wielkość firmy (mikro, małe, średnie). W ilu sprawach sądy przywróciły skutecznie możliwość złożenia odwołania po terminie – z powodu doręczenia wyłącznie w PUE? Proszę o dane roczne. Czy w związku z wejściem rozwiązań e-Doręczeń od 2025 r.
planowane są zmiany legislacyjne (ustawa systemowa, Kodeks postępowania cywilnego, specustawa covidowa), które: a) wprowadzą domyślnie „doręczenie podwójne“ w sprawach o zwrot świadczeń, b) uproszczą przywracanie terminu, gdy doręczenie nastąpiło wyłącznie elektronicznie i strona wykaże brak winy? Czy resort dopuszcza zastosowanie instrumentów ulgi w spłacie (umorzenie odsetek, rozłożenie na raty, odroczenie) wobec mikroprzedsiębiorców, którzy wykażą, że świadczenia przeznaczyli na podstawowe koszty utrzymania w okresie lockdownów? Jeżeli tak – na jakich zasadach i z jakich podstaw prawnych? Jeżeli nie – czy planują państwo stosowne zmiany?
Poseł pyta o działania Prokuratury Krajowej w sprawie afery pedofilskiej w Kłodzku, w szczególności o decyzje procesowe dotyczące apelacji od wyroku. Wyraża zaniepokojenie potencjalnym brakiem adekwatności kary wymierzonej jednemu z oskarżonych oraz oczekuje pełnej transparentności działań prokuratury.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie mieszkańców gminy Nowogard w związku z planowaną budową instalacji do karbonizacji i zgazowania odpadów organicznych, obawiając się jej negatywnego wpływu na środowisko i jakość życia. Pytają ministra o szczegóły postępowania środowiskowego i analizy dotyczące potencjalnych zagrożeń związanych z tą inwestycją.
Poseł pyta o potencjalne zagrożenia dla wód powierzchniowych i podziemnych związane z planowaną budową instalacji do karbonizacji i zgazowania odpadów organicznych w gminie Nowogard, wyrażając obawy mieszkańców i podkreślając konieczność wnikliwej analizy. Poseł wnioskuje o szczegółowy nadzór nad sprawą i weryfikację dokumentacji inwestycji pod kątem bezpieczeństwa zasobów wodnych.
Poseł Dariusz Matecki wyraża zaniepokojenie procedurą ponownej oceny projektu Sundog SA po wstępnej akceptacji do dofinansowania, pytając o skalę podobnych przypadków i kryteria stosowane w konkursie FENG.01.01-IP.02-002/23, co podważa zaufanie do transparentności procesu konkursowego. Poseł żąda szczegółowych informacji dotyczących podstaw prawnych, przyczyn ponownej oceny oraz wpływu zmian na ocenę i dofinansowanie projektu, stawiając pytania o równe traktowanie wnioskodawców.
Poseł pyta o reakcję Prokuratury Krajowej na doniesienia o nawoływaniu do przemocy wobec katolików podczas Łódzkiego Marszu Antyrasistowskiego, wyrażając obawę o nierówne traktowanie różnych grup wyznaniowych. Poseł kwestionuje brak reakcji organów ścigania i domaga się zapewnienia równej ochrony prawnej wszystkim wspólnotom religijnym.
Projekt ustawy zakłada wprowadzenie dobrowolności stosowania Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). Nowelizacja ma na celu odciążenie tych podmiotów od kosztów związanych z wdrożeniem i funkcjonowaniem obowiązkowego KSeF, który według wnioskodawców stanowi dodatkowe obciążenie i ryzyko dla najmniejszych firm. Autorzy argumentują, że KSeF jest niedopracowany, zagraża stabilności gospodarki i narusza zasadę zaufania do przedsiębiorcy. Zmiana ta ma być trwała i niezależna od czasowych zwolnień, przywracając stan zgodny z prawem UE, które chroni dobrowolność wyboru formy faktury.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw ma na celu wzmocnienie roli PIP w zakresie kontroli i egzekwowania prawa pracy. Kluczową zmianą jest przyznanie PIP uprawnienia do stwierdzania istnienia stosunku pracy w drodze decyzji administracyjnej, gdy zawarto umowę cywilnoprawną, a charakter wykonywanej pracy odpowiada stosunkowi pracy. Dodatkowo, PIP zyskuje prawo wnoszenia powództw w imieniu obywateli w sprawach o ustalenie istnienia stosunku pracy oraz wstępowania do już toczących się postępowań. Ustawa wprowadza również regulacje dotyczące kontroli zdalnych oraz wymiany informacji z ZUS.
Projekt ustawy ma na celu deregulację i modyfikację ustawy o systemie teleinformatycznym do obsługi niektórych umów (eUmowy). Zmiany koncentrują się na rozszerzeniu funkcjonalności Systemu eUmowy, umożliwiając obsługę umów związanych z zatrudnieniem i porozumień, a także udoskonaleniu procesów związanych z zawarciem, zmianą i rozwiązaniem umów. Dodatkowo, projekt wprowadza mechanizmy weryfikacji danych oraz przekazywania informacji między różnymi instytucjami, takimi jak ZUS, CEIDG i Krajowa Administracja Skarbowa, w celu usprawnienia obsługi umów. Celem jest digitalizacja i centralizacja procesów związanych z umowami, ułatwiając ich zarządzanie i kontrolę.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie o Państwowej Inspekcji Pracy oraz w niektórych innych ustawach, mające na celu wzmocnienie pozycji Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) w zakresie ustalania istnienia stosunku pracy, zwalczania nadużywania umów cywilnoprawnych oraz poprawy efektywności kontroli. PIP zyskuje nowe uprawnienia, w tym możliwość wytaczania powództw w sprawach o ustalenie istnienia stosunku pracy, a także wydawania decyzji o stwierdzeniu istnienia stosunku pracy. Ustawa wprowadza także nowe procedury dotyczące kontroli, interpretacji indywidualnych oraz wymiany informacji z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), dążąc do uszczelnienia systemu i zapewnienia lepszej ochrony praw pracowniczych.
Projekt ustawy zakłada odroczenie obowiązku stosowania Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) dla mikroprzedsiębiorców o dwa lata, tj. do 31 grudnia 2027 r. Celem jest uniknięcie dodatkowych kosztów związanych z wdrożeniem i funkcjonowaniem KSeF dla najmniejszych firm, które często wystawiają faktury ręcznie i nie odnajdują się w transformacji cyfrowej. Wnioskodawcy argumentują, że obowiązkowy KSeF dla mikroprzedsiębiorców może doprowadzić do zamknięcia firm i negatywnie wpłynąć na gospodarkę. Odroczenie ma dać czas na okrzepnięcie systemu i spokojne przygotowanie się mikroprzedsiębiorców.