Interpelacja w sprawie tworzenia zakładów aktywności zawodowej
Data wpływu: 2025-08-18
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka Katarzyna Osos zwraca uwagę na niewystarczającą liczbę zakładów aktywności zawodowej (ZAZ) i trudności w ich tworzeniu, zwłaszcza brak dofinansowania na budowę nowych obiektów. Pyta ministerstwo, czy planuje zmiany w przepisach, aby zwiększyć dofinansowanie PFRON na budowę ZAZ i czy podjęto działania w celu poinformowania Komisji Europejskiej o potrzebie zmiany przepisów.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie tworzenia zakładów aktywności zawodowej Interpelacja nr 11817 do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie tworzenia zakładów aktywności zawodowej Zgłaszający: Katarzyna Osos Data wpływu: 18-08-2025 Szanowna Pani Minister, z ostatniego raportu NIK dotyczącego warsztatów terapii zajęciowej (okres kontroli 2021-2023) wyłania się wniosek, iż aby rehabilitacja zawodowa i społeczna osób z niepełnosprawnościami sprawnie funkcjonowała, konieczne jest m.in.
podjęcie działań zmierzających do zwiększenia liczby funkcjonujących zakładów aktywności zawodowej (ZAZ), ponieważ obecnie jest ich wciąż zbyt mało, a w tych, które już istnieją, często brakuje miejsc dla chętnych. To sprawia, że jak wskazuje NIK w innym raporcie – „Aktywizacja zawodowa osób niepełnosprawnych przez powiatowe urzędy pracy“ z 2021 roku – 80 proc. osób z niepełnosprawnościami wciąż jest biernych zawodowo. Co prawda samorządy terytorialne i organizacje pozarządowe mogą uzyskać z PFRON dofinansowanie do utworzenia zakładu aktywności zawodowej – maksymalnie do 65 proc.
wszystkich kosztów ogółem – oraz dofinansowanie działania zakładu aktywności zawodowej – maksymalnie do 90 proc. wszystkich kosztów ogółem rocznie – jednakże jest to obwarowane pewnymi warunkami, m.in. tym, że koszt dofinansowania na utworzenie zakładu aktywności zawodowej nie obejmuje budowy takiego miejsca, a jedynie adaptację już istniejącego budynku.
Na etapie wnioskowania o utworzenie ZAZ organizator powinien przedstawić dokument potwierdzający tytuł prawny do obiektu lub lokalu przeznaczonego na zakład, plan pomieszczeń zakładu oraz projekt dostosowania obiektów i lokali do potrzeb prowadzonej działalności wytwórczej lub usługowej w zakładzie oraz ich dostosowania do potrzeb i możliwości niepełnosprawnych pracowników zakładu wynikających z ich niepełnosprawności.
W wielu przypadkach jest to nieopłacalne, ponieważ budowa nowego ZAZ zgodnie z rzeczywistymi potrzebami oraz w duchu zielonej transformacji byłaby znacznie bardziej korzystna pod względem finansowym, infrastrukturalnym i energetycznym niż dostosowywanie do tego starszych pomieszczeń. Poza tym gminy posiadają coraz bardziej ograniczony zasób nieruchomości i mają inne istotne potrzeby, na które przeznaczają duże środki. Równocześnie konieczność tworzenia ZAZ jest pilna, bowiem przykładowo w woj. lubuskim, które reprezentuję, obecnie działają tylko 2 takie zakłady, natomiast chętnych do pracy w nich jest coraz więcej.
Skoro więc istnieje potrzeba i chęć aktywizacji osób z niepełnosprawnościami, dlaczego nie uznać tych działań za priorytetowe i podejmować starań celem ułatwienia tworzenia nowych ZAZ? Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę Panią Minister o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: Jak Pani Minister ustosunkuje się do podniesionej kwestii? Czy ministerstwo analizowało potrzebę zmiany zarówno zapisów rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zakładów aktywności zawodowej, jak i przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r.
o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, aby zwiększyć maksymalny udział środków PFRON – dziś 65 proc. – w finansowaniu budowy zakładów aktywności zawodowej i tym samym umożliwić budowę nowych zakładów aktywności zawodowej przy wsparciu tychże środków? Jakie były wnioski z analiz? Jeśli zaś nie, to czy takie analizy zostaną podjęte? Co ewentualnie stoi na przeszkodzie zmianom przedmiotowych przepisów?
Posiadając informację przekazaną mi w ramach odpowiedzi na interpelację poselską nr 40770 w sprawie warunków uzyskania dofinansowania do utworzenia i działania zakładu aktywności zawodowej z dnia 20 kwietnia 2023 r., iż „zmiany powodujące rozszerzenie deklarowanego wsparcia spowodowałyby przekroczenie warunków, na jakich wsparcie dla zakładów aktywności zawodowej nie jest uznawane przez Komisję Europejską za pomoc publiczną“, uprzejmie proszę o wskazanie, czy ministerstwo podejmowało dotychczas działania celem poinformowania Komisji Europejskiej, iż warto byłoby zmienić przepisy, tak by umożliwić dofinansowanie utworzenia i działania nowo utworzonego zakładu aktywności zawodowej?
Posłanka Katarzyna Osos pyta ministerstwo o postęp prac nad zmianami umożliwiającymi byłym funkcjonariuszom służb mundurowych pobieranie dwóch świadczeń emerytalnych, argumentując to poczuciem pokrzywdzenia tych osób. Pyta o szczegóły planowanych zmian, analizy finansowe i uwzględnienie postulatów środowisk emerytalnych.
Posłanka pyta Minister Zdrowia, czy planowane wdrożenie wczesnej diagnostyki zaburzeń otępiennych w POZ, finansowane ze środków publicznych, będzie obejmować badanie Beta-Amyloid 1-42/1-40 oraz badania genetyczne predyspozycji do rozwoju choroby Alzheimera. Domaga się także informacji o szczegółach tego planu.
Posłanka Katarzyna Osos pyta ministra o plany budowy nowej siedziby Komendy Powiatowej Policji w Żarach, podkreślając, że pomimo przekazania gruntu ponad 10 lat temu, inwestycja nie została zrealizowana, a obecne warunki lokalowe są niewystarczające. Wyraża zaniepokojenie opóźnieniem i prosi o informacje, jakie kroki zostaną podjęte w celu realizacji budowy.
Posłanka kwestionuje obowiązek przygotowywania dokumentacji adopcyjnej dla dzieci powyżej 13 roku życia, które nie wyrażają zgody na adopcję, argumentując to marnowaniem zasobów i obciążeniem emocjonalnym dziecka. Pyta, czy ministerstwo rozważa zmiany legislacyjne umożliwiające odstąpienie od tego obowiązku.
Posłanka Katarzyna Osos pyta Ministerstwo Zdrowia o realizację rekomendacji Forum Ekspertów ds. Cukrzycy dotyczących poprawy opieki diabetologicznej na 2026 rok. Interpelacja dotyczy wdrożenia konkretnych postulatów, takich jak refundacja leków, pomp insulinowych i systemów monitorowania glikemii.
Projekt ustawy wprowadza Wojewódzkie Zespoły Koordynacji do spraw polityki umiejętności (WZK), które mają pełnić funkcje opiniodawczo-doradcze dla zarządów województw w zakresie rozwoju umiejętności mieszkańców i promocji uczenia się przez całe życie. WZK będą monitorować, koordynować i ewaluować działania związane z polityką umiejętności na poziomie regionalnym, a także wydawać rekomendacje dotyczące kształcenia zawodowego i potrzeb rynku pracy. Ustawa określa również skład, zadania, organizację i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, polityce rozwoju oraz rynku pracy.
Projekt ustawy dotyczy informacji o funkcjonowaniu spółdzielni socjalnych w Polsce w latach 2022-2024. Analizuje on aspekty prawne, liczbę spółdzielni, zatrudnienie, działalność, instrumenty wsparcia oraz realizację programów publicznych przez te podmioty. Celem raportu jest monitorowanie i udoskonalanie rozwiązań prawnych i instytucjonalnych dla spółdzielni socjalnych. Informacja jest wymagana przez art. 19a ustawy o spółdzielniach socjalnych i pozwala na programowanie strategicznych rozwiązań wspierających rozwój sektora ekonomii społecznej.
Projekt ustawy ma na celu powołanie Wojewódzkich Zespołów Koordynacji (WZK) do spraw polityki umiejętności. WZK mają wspierać województwa w realizacji zadań związanych z rozwojem umiejętności mieszkańców i promocją uczenia się przez całe życie, poprzez opiniowanie i rekomendowanie działań w zakresie strategii rozwoju województwa i polityk publicznych. Ustawa określa organizację, zadania, skład i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Wprowadzenie ustawy jest wymagane w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO).
Projekt ustawy nowelizuje przepisy dotyczące rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych oraz ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Wprowadza możliwość finansowania programów rehabilitacji społecznej i zawodowej osób niepełnosprawnych ze środków UE przez Fundusz, także na podstawie umów dłuższych niż rok. Zmienia również zapisy dotyczące minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych stosowanych w publicznych służbach zatrudnienia, w tym standaryzację bezpieczeństwa, wydajności i komunikacji systemów.
Projekt ustawy zakłada zastąpienie opłaty miejscowej opłatą turystyczną, pobieraną od osób przebywających w celach turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych na terenie danej gminy. Celem jest uproszczenie zasad pobierania opłaty i zwiększenie elastyczności dla gmin, które dotychczas nie mogły wprowadzić opłaty miejscowej z powodu restrykcyjnych warunków dotyczących walorów klimatycznych i krajobrazowych. Ustawa wprowadza również dodatkowe zwolnienia z opłaty dla osób powyżej 70 roku życia, rodzin wielodzietnych oraz osób z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności. Maksymalna stawka opłaty turystycznej ma wynosić 5 zł dziennie do 2027 roku.