Interpelacja w sprawie działalności Instytutu Współpracy Polsko-Węgierskiej im. Wacława Felczaka
Data wpływu: 2025-09-15
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka Paulina Matysiak kwestionuje obecne funkcjonowanie Instytutu Współpracy Polsko-Węgierskiej, zarzucając mu odejście od ustawowych celów i zadań po zmianie władzy, w tym likwidację kluczowych projektów i zatrudnianie osób bez odpowiednich kompetencji. Pyta o realizację zadań ustawowych, skład rady instytutu, zastępcę dyrektora oraz powody odwołania poprzedniego dyrektora.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie działalności Instytutu Współpracy Polsko-Węgierskiej im. Wacława Felczaka Interpelacja nr 12292 do prezesa Rady Ministrów w sprawie działalności Instytutu Współpracy Polsko-Węgierskiej im. Wacława Felczaka Zgłaszający: Paulina Matysiak Data wpływu: 15-09-2025 Szanowny Panie Premierze, Instytut Współpracy Polsko-Węgierskiej im. Wacława Felczaka został utworzony na mocy ustawy z dnia 8 lutego 2018 r. o Instytucie Współpracy Polsko-Węgierskiej im. Wacława Felczaka (t.j. Dz. U. 2024 poz. 251) jako państwowa osoba prawna, której zasadniczym celem jest pogłębianie polsko-węgierskiej przyjaźni i współpracy.
Ustawa w art. 5 ust. 2 w sposób jednoznaczny określa katalog zadań instytutu, do których należą między innymi: przekazywanie młodym pokoleniom znaczenia tradycji polsko-węgierskiej, wspieranie współpracy naukowej, inicjatyw oraz projektów naukowych i oświatowych mających na celu wzajemne poznanie języka, kultury, historii i polityki obu państw, a także finansowanie lub dofinansowanie przedsięwzięć na rzecz współpracy polsko-węgierskiej. W latach 2018-2023 instytut prowadził aktywną działalność zgodną z ustawowym mandatem. Do jego przedsięwzięć należały m.in.
program nauczania języka węgierskiego i polskiego skierowany do młodzieży z Polski i Węgier, coroczna organizacja Polsko-Węgierskiego Uniwersytetu Letniego w Krasiczynie oraz w 2023 r. Letniej Akademii Wyszehradzkiej w Budapeszcie, działalność wydawnicza obejmująca publikacje o charakterze zarówno naukowym, jak i popularnonaukowym czy publicystycznym, programy grantowe i stypendialne oraz organizacja konkursu historycznego „Polska-Węgry – Historia Przyjaźni”. Po zmianie władzy w roku 2023 doszło jednak do istotnych przekształceń w funkcjonowaniu instytutu.
W dniu 12 czerwca 2024 roku pan Maciej Szymanowski — hungarysta i ekspert w zakresie relacji polsko-węgierskich, posiadający bogate doświadczenie akademickie i dyplomatyczne — został odwołany ze stanowiska dyrektora instytutu, a sam instytut miał zostać początkowo zlikwidowany. W 2025 roku zawieszono lub zlikwidowano kluczowe przedsięwzięcia, które stanowiły podstawę działalności instytutu, w tym cieszący się sukcesem program nauczania języka węgierskiego, program wydawniczy czy organizację obydwu uniwersytetów letnich, które nie odbyły się już w 2024 roku.
Z końcem czerwca 2025 roku pracę w instytucie zakończyli pracownicy merytoryczni prowadzący ww. projekty — były to osoby z wieloletnim doświadczeniem w zakresie współpracy polsko-węgierskiej, w tym specjaliści posługujący się językiem węgierskim oraz wykształceni hungaryści. Zastąpienie ich osobami w większości nieznającymi języka węgierskiego i niemającymi doświadczenia w zakresie współpracy polsko-węgierskiej sprawiło, że instytut został pozbawiony kadr posiadających niezbędne kompetencje i znających zagadnienia, które były podstawą jego dotychczasowej działalności.
Obecnie działalność instytutu budzi poważne wątpliwości co do zgodności z ustawą, na podstawie której funkcjonuje. W szczególności należy wskazać, że na stronie internetowej instytutu brak jest jakichkolwiek informacji o składzie Rady Instytutu, a także Międzynarodowej Rady Instytutu, których istnienie jest wymogiem ustawowym. Brakuje także informacji o osobie pełniącej funkcję zastępcy dyrektora, którego powołanie jest niezbędne w świetle art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 8 lutego 2018 r. o Instytucie Współpracy Polsko-Węgierskiej im. Wacława Felczaka (t.j. Dz. U. 2024 poz. 251).
Ponadto cele działalności przedstawione w aktualnych materiałach informacyjnych odbiegają od zadań instytutu określonych w ustawie, co rodzi wątpliwości natury prawnej. Niepokojący jest również fakt, że obecnie program stypendialny prowadzony jest w sposób niezgodny z ustawą z dnia 8 lutego 2018 r. o Instytucie Współpracy Polsko-Węgierskiej im. Wacława Felczaka (t.j. Dz. U. 2024 poz. 251). W dostępnym na stronie instytutu ogłoszeniu o naborze wniosków o przyznanie stypendium ze środków z funduszu stypendialnego Instytutu Współpracy Polsko-Węgierskiej im.
Wacława Felczaka za osiągnięcia i inicjatywy podejmowane na rzecz współpracy polsko-węgierskiej znaleźć można informację, iż stypendium można otrzymać na badania naukowe dotyczące między innymi „integracji europejskiej (w tym wspierania procesu rozszerzenia UE o Ukrainę, Mołdawię i kraje Bałkanów Zachodnich)”, „wzmacniania społeczeństwa obywatelskiego i pogłębiania pluralizmu politycznego”, czy „walki z korupcją i dezinformacją, poprawy jakości polityk publicznych”. Żadne z tych zagadnień nie mieści się w ustawowych celach i zadaniach instytutu. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r.
Posłanka Paulina Matysiak pyta o przyczyny braku wprowadzenia zerowej stawki VAT na bilety w transporcie publicznym, obiecanej przez Koalicję Obywatelską, zwracając uwagę na brak wsparcia dla pasażerów w obliczu rosnących kosztów życia, w przeciwieństwie do wsparcia dla kierowców. Pyta, kiedy rząd zamierza wprowadzić to rozwiązanie i czy rozważa analogiczne wsparcie dla pasażerów transportu publicznego.
Posłanka pyta Ministra Infrastruktury o możliwość wprowadzenia czasowej obniżki cen biletów kolejowych w Polsce, podobnej do tej na Litwie, w odpowiedzi na wzrost cen paliw i kosztów życia. Sugeruje, że byłoby to wsparcie dla gospodarstw domowych i popularyzacja transportu zbiorowego.
Posłanka Paulina Matysiak interpeluje w sprawie pominięcia autogazu LPG w rządowym pakiecie „Ceny Paliwa Niżej", co uważa za nierówne traktowanie kierowców używających LPG. Pyta o przyczyny tej decyzji i ewentualne plany rozszerzenia pakietu o autogaz, a także o działania łagodzące skutki wzrostu cen LPG.
Posłanka Paulina Matysiak pyta o wytyczne SOK dotyczące fotografowania infrastruktury kolejowej, wyrażając zaniepokojenie, że prowadzą one do nieproporcjonalnych interwencji i naruszają prawa obywatelskie. Kwestionuje, czy samo fotografowanie z miejsc ogólnodostępnych powinno stanowić podstawę do legitymowania i wzywania służb.
Posłanka Paulina Matysiak wyraża zaniepokojenie planami wdrożenia narzędzi do monitorowania pracy zdalnej (TimeCamp) w Ministerstwie Cyfryzacji i podległych jednostkach, kwestionując zasadność i wpływ takiego rozwiązania na prywatność, dobrostan pracowników oraz kulturę zaufania. Pyta o szczegóły wdrożenia, zgodność z przepisami prawa oraz alternatywne sposoby poprawy efektywności pracy.
Projekt uchwały dotyczy działań mających na celu zapewnienie, że Trybunał Konstytucyjny spełnia wymogi sądu ustanowionego na mocy prawa, niezawisłego i bezstronnego. Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka, po ponownym rozpatrzeniu wniosku, wnosi o odrzucenie projektu uchwały. Inicjatywa ustawodawcza związana jest z postulatami niezależności i bezstronności Trybunału Konstytucyjnego. Proponowane odrzucenie sugeruje brak zgody na interwencję w obecny stan prawny lub sposób funkcjonowania TK.
Druk sejmowy nr 2334 dotyczy zgłoszenia kandydatury Pana Artura Kotowskiego na stanowisko sędziego Trybunału Konstytucyjnego. Pan Kotowski jest profesorem nauk prawnych, specjalistą w dziedzinie prawa publicznego i teorii prawa, z bogatym dorobkiem naukowym i doświadczeniem w praktyce prawniczej. Wnioskodawcy, grupa posłów Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość, argumentują, że jego wykształcenie, wiedza i doświadczenie czynią go bardzo dobrym kandydatem na to stanowisko. Kandydaturę popiera szereg posłów z Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość.
Sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji dotyczy rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (druk nr 2291). Komisja po pierwszym czytaniu i rozpatrzeniu projektu na posiedzeniu wnioskuje o uchwalenie projektu ustawy przez Sejm bez poprawek. Projekt ten ma na celu deregulację w obszarze szkolnictwa wyższego i nauki, jednak szczegółowe zmiany nie są w tym sprawozdaniu wymienione.
Przedstawiony dokument to pismo Marszałka Senatu do Marszałka Sejmu, informujące o uchwałach podjętych przez Senat w dniu 4 marca 2026 r. Dotyczą one szeregu ustaw, w tym ustawy o niekaraniu obywateli RP walczących na Ukrainie, zmian w ustawach o obrocie towarami strategicznymi, CEIDG, ochronie zabytków, prawie oświatowym, inwestycjach przeciwpowodziowych, prawie energetycznym oraz wykonywaniu mandatu posła i senatora. Pismo sygnalizuje potencjalną konieczność zmian redakcyjnych i systematyzacyjnych w związku z przyjęciem poprawek Senatu, aby zachować spójność numeracji i odesłań w aktach prawnych.
Dokument przedstawia listę ustaw przekazanych przez Senat do Sejmu po 53. posiedzeniu. Ustawy te obejmują zmiany w różnych obszarach prawa, m.in. niekaralności obywateli walczących na Ukrainie, obrotu towarami strategicznymi, ewidencji działalności gospodarczej, ochrony zabytków, prawa oświatowego, inwestycji przeciwpowodziowych, prawa energetycznego oraz wykonywania mandatu posła i senatora. Przyjęcie poprawek Senatu może wiązać się z koniecznością korekt redakcyjnych i numeracyjnych w ustawach.