Interpelacja w sprawie działań kontrolnych UKNF w zakresie zgodności działań polskich giełd kryptowalut z przepisami AML
Data wpływu: 2025-09-24
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka Ścigaj wyraża zaniepokojenie brakiem działań UKNF w związku z potencjalnymi nieprawidłowościami giełdy kryptowalut Kanga, szczególnie w zakresie przestrzegania przepisów AML i obchodzenia wymogów KYC. Pyta o to, czy UKNF jest świadomy tych praktyk, czy podjął jakieś działania i czy posiada narzędzia do ich zwalczania.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie działań kontrolnych UKNF w zakresie zgodności działań polskich giełd kryptowalut z przepisami AML Interpelacja nr 12488 do ministra finansów i gospodarki w sprawie działań kontrolnych UKNF w zakresie zgodności działań polskich giełd kryptowalut z przepisami AML Zgłaszający: Agnieszka Ścigaj Data wpływu: 24-09-2025 Szanowny Panie Premierze, mając na względzie fakt, że sprawuje Pan nadzór nad działalnością Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego, zwracam się do Pana w związku z potencjalnymi nieprawidłowościami zaobserwowanymi w ramach działalności giełdy kryptowalut Kanga świadczącej usługi na rzecz polskich klientów.
Działalność ta budzi poważne wątpliwości w zakresie m.in. przestrzegania obowiązujących w Polsce przepisów AML, a modele biznesowe promowane przez Kangę wydają się w niewłaściwy sposób zabezpieczać interesy majątkowe jej konsumentów, a także potencjalnie naruszać bezpieczeństwo obrotu środkami pieniężnymi na terenie Polski. Jak wynika z danych zawartych na stronie internetowej giełdy kryptowalut Kanga, podmiotami będącymi operatorami tej strony są spółki z Polski (dla klientów z obszaru EOG), Słowacji (dla klientów z tego państwa) oraz spółka zarejestrowana na Karaibach - w Saint-Lucii.
Mając na względzie to, że 2 z tych 3 podmiotów są zarejestrowane w państwach UE, a jedna ze spółek jest spółką polską - działalność giełdy powinna podlegać m.in. krajowym i wspólnotowym przepisom w zakresie AML, czyli przeciwdziałania praniu pieniędzy. Tymczasem niektóre praktyki stosowane przez Kangę zdają się wskazywać, że regulacje AML nie są w tym przypadku w pełni przestrzegane - mowa tu o obchodzeniu wymogów KYC, poprzez promowanie korzystania z usług Kanga za pośrednictwem VPN i logowania się z adresów IP spoza europejskiego obszaru gospodarczego.
Dla porównania podmioty regulowane i zarejestrowane formalnie jako giełdy kryptowalut na terenie Unii Europejskiej mają obowiązek wykrywania używania VPN przez klientów w celu m.in. zapobiegania obchodzenia sankcji przez obywateli takich państw jak Rosja, jak również w celu uniemożliwienia obrotu środkami finansowymi pochodzącymi z przestępstwa. Tymczasem stosując VPN, możliwe jest transferowanie środków niewiadomego pochodzenia, przez niezidentyfikowane osoby, de facto bez limitów kwotowych.
Zresztą, na stronie kangakantor.pl „brak limitów i kontroli” wskazuje się jako jeden z argumentów wobec pytania „Dlaczego warto korzystać z Kanga Kantor?”. Z kolei na stronie usługi Kanga Local możemy przeczytać, że giełda sama de facto zachęca osoby biorące udział w takiej wymianie do unikania rejestracji działalności gospodarczej oraz niewprowadzania środków wymienianych w ramach transakcji z lokalnym pośrednikiem do obrotu bankowego.
W tym kontekście dziwi więc bierność polskich organów kontrolnych w zakresie działalności prowadzonej przez tę giełdę, tym bardziej że w niedawnej opinii opublikowanej na portalu money.pl przewodniczący KNF Jacek Jastrzębski, odnosząc się do m.in. kryptowalut, wskazał że „nie jest to produkt, który zasługuje na szczególną promocję i zaangażowanie sektora publicznego w budowanie instytucjonalnego zaufania do tego rynku”.
Przewodniczący KNF stwierdził też, odpierając argumenty o wychodzeniu z Polski kolejnych giełd kryptowalut w przypadku zaostrzenia przepisów, że „Polska, z dużym rynkiem wewnętrznym, takim państwem nie jest i nie widzimy powodów, dla których miałaby do takiego modelu dążyć, rezygnując ze swojego statusu związanego z wysoką reputacją i stabilnym, bezpiecznym, a przy tym bardzo wysoko rozwiniętym technologicznie rynkiem finansowym”.
Tymczasem fakt, że Kanga może oferować w Polsce usługi budzące bardzo poważne wątpliwości w zakresie AML, a żadne organy władzy nie podejmują w tej sprawie działań, może budzić poważne wątpliwości, czy Polska dzisiaj faktycznie jest bezpiecznym rynkiem o wysokiej reputacji. Szanowny Panie Premierze, mając na względzie powyższe, zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania: Czy przedstawione powyżej praktyki giełdy kryptowalut Kanga są znane UKNF? Jeśli tak, to czy podejmowano w sprawie tych praktyk jakieś działania? Czy analizowano te praktyki pod kątem ewentualnych naruszeń przepisów AML?
Posłowie pytają o udział polskich firm (szczególnie MŚP) w zamówieniach publicznych w porównaniu do firm zagranicznych w latach 2020-2025. Wyrażają zaniepokojenie, że polskie firmy często pełnią rolę podwykonawców i pytają, czy rząd planuje zmiany w prawie, aby to zmienić.
Interpelacja dotyczy braku wsparcia dla kierowców korzystających z LPG w rządowym pakiecie osłonowym, mimo że jest to popularne paliwo. Poseł pyta, dlaczego LPG nie zostało uwzględnione i czy rząd planuje wprowadzenie analogicznych mechanizmów wsparcia jak dla benzyny i diesla.
Poseł Robert Warwas wyraża zaniepokojenie nieskutecznością nadzoru nad odprowadzaniem ścieków przemysłowych, o czym świadczą liczne przypadki ujawniane dopiero po interwencjach społecznych. Pyta o statystyki kontroli, stwierdzone naruszenia oraz planowane zmiany mające na celu poprawę systemu nadzoru i zaostrzenie kar.
Posłowie wyrażają oburzenie kryzysem finansowania domowej wentylacji mechanicznej, który zmusza placówki do wstrzymania przyjęć pacjentów i zagraża ich życiu. Pytają ministerstwo o działania naprawcze, rozliczenie zaległych świadczeń i przywrócenie wdrożenia gotowego modelu opieki.
Posłanka Ścigaj interweniuje w sprawie dramatycznej sytuacji pacjentów wymagających domowej wentylacji mechanicznej, których finansowanie zostało ograniczone. Pyta Prezesa Rady Ministrów o odpowiedzialność rządu za dehumanizację pacjentów i brak reakcji na problemy w finansowaniu świadczeń ratujących życie.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami oraz niektóre inne ustawy. Zmiany dotyczą głównie doprecyzowania procedur z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu (AML/CFT) w odniesieniu do dostawców usług w zakresie kryptoaktywów, nakładając na nich obowiązek stosowania środków bezpieczeństwa finansowego wobec klienta. Dodatkowo, ustawa wprowadza zmiany w odniesieniu do okresów sprawozdawczych, ustalając datę graniczną dla niektórych z nich na 31 grudnia 2027 r. Celem nowelizacji jest uszczelnienie systemu wymiany informacji podatkowych i dostosowanie go do zmieniającego się krajobrazu finansowego, w szczególności w kontekście kryptoaktywów.
Prezydent RP odmawia podpisania ustawy zmieniającej przepisy o Krajowym Rejestrze Karnym, Kodeksie Spółek Handlowych, odpowiedzialności podmiotów zbiorowych i przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Motywacją jest obawa o osłabienie bezpieczeństwa obrotu gospodarczego oraz systemu przeciwdziałania praniu pieniędzy. Prezydent krytykuje dopuszczenie możliwości skrócenia zakazu pełnienia funkcji w organach spółek dla osób skazanych za przestępstwa umyślne oraz zastąpienie odpowiedzialności karnej za niewykonanie obowiązków sprawozdawczych wobec GIIF sankcją administracyjną, co jego zdaniem obniża standardy ochrony uczestników rynku i efektywność systemu AML/CFT.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym oraz niektóre inne ustawy. Główne zmiany dotyczą m.in. wyłączenia umowy o dożywocie z pewnych przepisów, doprecyzowania informacji o nieruchomościach przekazywanych w ramach przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, a także wprowadzenia różnych terminów wejścia w życie poszczególnych przepisów. Celem nowelizacji jest doprecyzowanie i dostosowanie obowiązujących regulacji w zakresie ochrony praw nabywców nieruchomości i przeciwdziałania praniu pieniędzy.
Projekt ustawy dotyczy zmian w Kodeksie spółek handlowych, ustawie o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych i ustawie o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Został on ponownie skierowany do Komisji do Spraw Deregulacji oraz Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka w celu rozpatrzenia wniosku zgłoszonego w drugim czytaniu. Komisje, po rozpatrzeniu wniosku, rekomendują odrzucenie projektu ustawy. Oznacza to, że proponowane zmiany prawne nie zostaną wprowadzone w życie, przynajmniej w obecnej formie.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w kilku ustawach, w tym Kodeksie spółek handlowych, ustawie o Krajowym Rejestrze Karnym, ustawie o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary oraz ustawie o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Głównym celem jest doprecyzowanie przepisów dotyczących odpowiedzialności podmiotów zbiorowych, w tym możliwości orzekania obowiązku naprawienia szkody, zadośćuczynienia za krzywdę, oraz wprowadzenie możliwości zawierania porozumień z prokuratorem. Dodatkowo, ustawa przewiduje kary finansowe dla pracowników instytucji obowiązanych w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, w przypadku niedopełnienia obowiązków. Zmiany mają na celu zwiększenie skuteczności ścigania przestępstw gospodarczych i finansowych oraz usprawnienie postępowania w sprawach dotyczących odpowiedzialności podmiotów zbiorowych.