Interpelacja w sprawie działań kontrolnych UKNF w zakresie zgodności działań polskich giełd kryptowalut z przepisami AML

Szanowny Panie Premierze,

mając na względzie fakt, że sprawuje Pan nadzór nad działalnością Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego, zwracam się do Pana w związku z potencjalnymi nieprawidłowościami zaobserwowanymi w ramach działalności giełdy kryptowalut Kanga świadczącej usługi na rzecz polskich klientów. Działalność ta budzi poważne wątpliwości w zakresie m.in. przestrzegania obowiązujących w Polsce przepisów AML, a modele biznesowe promowane przez Kangę wydają się w niewłaściwy sposób zabezpieczać interesy majątkowe jej konsumentów, a także potencjalnie naruszać bezpieczeństwo obrotu środkami pieniężnymi na terenie Polski.

Jak wynika z danych zawartych na stronie internetowej giełdy kryptowalut Kanga, podmiotami będącymi operatorami tej strony są spółki z Polski (dla klientów z obszaru EOG), Słowacji (dla klientów z tego państwa) oraz spółka zarejestrowana na Karaibach - w Saint-Lucii. Mając na względzie to, że 2 z tych 3 podmiotów są zarejestrowane w państwach UE, a jedna ze spółek jest spółką polską - działalność giełdy powinna podlegać m.in. krajowym i wspólnotowym przepisom w zakresie AML, czyli przeciwdziałania praniu pieniędzy. Tymczasem niektóre praktyki stosowane przez Kangę zdają się wskazywać, że regulacje AML nie są w tym przypadku w pełni przestrzegane - mowa tu o obchodzeniu wymogów KYC, poprzez promowanie korzystania z usług Kanga za pośrednictwem VPN i logowania się z adresów IP spoza europejskiego obszaru gospodarczego.

Dla porównania podmioty regulowane i zarejestrowane formalnie jako giełdy kryptowalut na terenie Unii Europejskiej mają obowiązek wykrywania używania VPN przez klientów w celu m.in. zapobiegania obchodzenia sankcji przez obywateli takich państw jak Rosja, jak również w celu uniemożliwienia obrotu środkami finansowymi pochodzącymi z przestępstwa. Tymczasem stosując VPN, możliwe jest transferowanie środków niewiadomego pochodzenia, przez niezidentyfikowane osoby, de facto bez limitów kwotowych. Zresztą, na stronie kangakantor.pl „brak limitów i kontroli” wskazuje się jako jeden z argumentów wobec pytania „Dlaczego warto korzystać z Kanga Kantor?”. Z kolei na stronie usługi Kanga Local możemy przeczytać, że giełda sama de facto zachęca osoby biorące udział w takiej wymianie do unikania rejestracji działalności gospodarczej oraz niewprowadzania środków wymienianych w ramach transakcji z lokalnym pośrednikiem do obrotu bankowego.

W tym kontekście dziwi więc bierność polskich organów kontrolnych w zakresie działalności prowadzonej przez tę giełdę, tym bardziej że w niedawnej opinii opublikowanej na portalu money.pl przewodniczący KNF Jacek Jastrzębski, odnosząc się do m.in. kryptowalut, wskazał że „nie jest to produkt, który zasługuje na szczególną promocję i zaangażowanie sektora publicznego w budowanie instytucjonalnego zaufania do tego rynku”. Przewodniczący KNF stwierdził też, odpierając argumenty o wychodzeniu z Polski kolejnych giełd kryptowalut w przypadku zaostrzenia przepisów, że „Polska, z dużym rynkiem wewnętrznym, takim państwem nie jest i nie widzimy powodów, dla których miałaby do takiego modelu dążyć, rezygnując ze swojego statusu związanego z wysoką reputacją i stabilnym, bezpiecznym, a przy tym bardzo wysoko rozwiniętym technologicznie rynkiem finansowym”. Tymczasem fakt, że Kanga może oferować w Polsce usługi budzące bardzo poważne wątpliwości w zakresie AML, a żadne organy władzy nie podejmują w tej sprawie działań, może budzić poważne wątpliwości, czy Polska dzisiaj faktycznie jest bezpiecznym rynkiem o wysokiej reputacji.

Szanowny Panie Premierze, mając na względzie powyższe, zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania: