Interpelacja w sprawie sytuacji warsztatów terapii zajęciowej (WTZ) oraz konieczności wdrożenia systemowych rozwiązań zapewniających stabilność finansową i rozwój tej formy wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami

Szanowna Pani Minister,

warsztaty terapii zajęciowej funkcjonują w Polsce od 1992 roku, obejmując opieką i wsparciem blisko 30 tysięcy osób dorosłych z niepełnosprawnością umiarkowaną i znaczną. Są one niezwykle istotnym elementem systemu rehabilitacji społecznej i zawodowej, a także przestrzenią, w której osoby te mogą rozwijać swoje umiejętności, odnajdywać poczucie sprawczości oraz przygotowywać się do aktywnego udziału w życiu społecznym i zawodowym.

Obecna sytuacja WTZ jest jednak bardzo trudna. W wyniku rosnących kosztów utrzymania (energii, ogrzewania, transportu, usług zewnętrznych) oraz niewystarczających środków finansowych, funkcjonowanie wielu placówek zostało poważnie zagrożone. Według podsumowań środowiska koszty te wzrosły średnio o około 20%, przy inflacji ogłaszanej przez GUS na poziomie 4,5%. Jednocześnie utrzymujące się niskie wynagrodzenia kadry powodują ryzyko odpływu wykwalifikowanych pracowników.

Należy podkreślić, że WTZ pełnią rolę nie tylko terapeutyczną, ale również edukacyjną i aktywizacyjną, zgodnie z Konwencją o prawach osób z niepełnosprawnościami. Brak stabilnych i adekwatnych rozwiązań finansowych powoduje, że uczestnicy nie mają zapewnionego dostępu do nowoczesnych narzędzi terapeutycznych, szkoleń ani ścieżek prowadzących do zatrudnienia na otwartym rynku pracy.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

Czy ministerstwo planuje w 2025 roku zwiększenie dofinansowania działalności WTZ w taki sposób, aby zapewnić płynność finansową placówek i zrekompensować wzrost kosztów utrzymania?

Czy w perspektywie najbliższych 3 lat resort przewiduje krokowe zwiększanie miesięcznej kwoty finansowania uczestnictwa osoby z niepełnosprawnością w WTZ do poziomu odpowiadającego minimalnemu wynagrodzeniu, zgodnie z postulatami środowiska?

Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie mechanizmu corocznej waloryzacji finansowania WTZ w oparciu o wskaźnik wzrostu średniego wynagrodzenia, począwszy od roku 2029?

Czy planowane są działania zmierzające do uznania specyfiki pracy w WTZ jako pracy w szczególnych warunkach, wraz z odpowiednimi regulacjami dotyczącymi wynagrodzeń, urlopów i czasu pracy instruktorów terapii zajęciowej?

Jakie rozwiązania systemowe ministerstwo zamierza wprowadzić w celu usprawnienia koordynacji wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami na poziomie powiatu, a także zapewnienia płynnej migracji uczestników między różnymi formami wsparcia?

Czy resort przewiduje zmiany w zakresie możliwości łączenia uczestnictwa w WTZ z aktywnością zawodową, analogicznie do systemu funkcjonującego w środowiskowych domach samopomocy?

Na jakim etapie są prace nad reformą systemu orzekania o niepełnosprawności, która umożliwiłaby bardziej adekwatne i elastyczne kwalifikowanie osób do placówek wsparcia, w tym WTZ?

Z wyrazami szacunku

Tomasz Głogowski Poseł na Sejm RP