Interpelacja nr 12804

Fragment treści interpelacji

HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript

Interpelacja w sprawie konieczności wprowadzenia zaktualizowanych wytycznych w zakresie projektowania systemów kanalizacji deszczowej i infrastruktury odwodnieniowej w Polsce Interpelacja nr 12804 do ministra infrastruktury w sprawie konieczności wprowadzenia zaktualizowanych wytycznych w zakresie projektowania systemów kanalizacji deszczowej i infrastruktury odwodnieniowej w Polsce Zgłaszający: Anna Sobolak, Renata Rak, Henryk Szopiński, Katarzyna Osos Data wpływu: 09-10-2025 Szanowny Panie Ministrze, w ostatnich latach w Polsce obserwujemy coraz bardziej dotkliwe skutki nasilającej się niestabilności klimatycznej: gwałtowne opady (ulewy nawalne) przeplatają się z okresami suszy, co prowadzi m.in.

do lokalnych podtopień, zalewania piwnic i garaży podziemnych oraz zakłóceń w transporcie i systemach komunikacyjnych w wielu miastach. W moim przekonaniu wymaga to pilnej reakcji legislacyjnej i organizacyjnej w zakresie standardów projektowania infrastruktury odwodnieniowej. Zgodnie z obowiązującym stanem prawnym projektanci i wykonawcy mają obowiązek stosowania wiedzy technicznej oraz starannego projektowania zgodnie z najlepszą dostępną wiedzą.

Jednak w dziedzinie odwodnień terenów, które obejmują zarówno systemy wodno-kanalizacyjne, budownictwo drogowe, jak i retencję, brak jest jednoznacznych wytycznych określających, jakie wartości opadów (natężenia, czasy trwania, prawdopodobieństwa przekroczenia) należy przyjmować jako punkt odniesienia w obliczeniach projektowych. W praktyce nadal powszechnie stosowana jest tzw. formuła Błaszczyka z 1954 roku, oparta na starych danych pomiarowych (między innymi z XIX i początku XX wieku dla Warszawy), co według wielu praktyków prowadzi do zaniżenia przyjmowanych opadów nawet o 30-40%.

W rezultacie wiele projektowanych systemów kanalizacji deszczowej, zbiorników retencyjnych czy przepustów okazuje się niewystarczających wobec rzeczywistych zagrożeń powodziowych. Kolejnym równie ważnym aspektem przemawiającym za koniecznością ujednolicenia krajowych wytycznych w zakresie wód opadowych jest uwzględnienie aktualnych informacji dotyczących opadów miarodajnych w procesie wnioskowania i udzielania pozwoleń wodnoprawnych.

W obecnym stanie prawnym zarówno wnioskodawca opracowujący operat wodnoprawny jak i organ procedujący wniosek nie dysponują tymi samymi narzędziami w zakresie wód opadowych co może prowadzić do wydłużenia procesu uzyskiwania decyzji administracyjnej oraz co gorsza rozbieżności w ocenie zakresu korzystania z wód powierzchniowych oraz wpływu wnioskowanych przedsięwzięć na zasoby wodne.

Problem ten dotyka również jednostek samorządu terytorialnego, które w swoim zasobie komunalnym pełnią rolę zarządcy i administratora systemów kanalizacji deszczowej, wydają warunki przyłączenia dla nowych inwestycji oraz są odpowiedzialne za zarządzanie kryzysowe, w tym ochronę powodziową, a warto podkreślić, że kanalizacja deszczowa to nie tylko rurociągi ale również kanały i rowy melioracyjne stanowiące otwarte elementy systemu odwodnienia, który docelowo na ogół połączony jest z rzeką.

W sytuacji dynamicznie zmieniających się potrzeb społeczno-gospodarczych oraz wdrażaniu kolejnych programów i strategii związanych z budowaniem odporności naszego kraju na zmieniające się warunki klimatyczne, zasadnym argumentem jest uwzględnienie ujednoliconych wytycznych projektowych i wyników zebranych w atlasie PMAXTP również w innych obszarach związanych z wykorzystaniem zasobów wodnych, jak adaptacja miast do zmian klimatycznych, programy retencyjne dla rolnictwa czy programy związane z ochroną jakości wód powierzchniowych, np. plany gospodarowania wodami dla dorzeczy czy gminne programy i plany ochrony przeciwpowodziowej.

Tym bardziej wartym odnotowania jest fakt, że już w 2022 roku Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej - Państwowy Instytut Badawczy (IMGW-PIB) udostępnił publicznie i nieodpłatnie atlas opadów maksymalnych PMAXTP, nowoczesne cyfrowe narzędzie, zawierające probabilistyczne analizy opadowe w całym kraju. Narzędzie to ogólnodostępne i bezpłatne stanowi ważny krok w kierunku bardziej precyzyjnego wymiarowania infrastruktury przeciwpowodziowej. Ponadto, na podstawie dostępnej wiedzy, chcę zwrócić uwagę, że aktualnie IMGW-PIB we współpracy z Politechniką Wrocławską prowadzi prace nad rozbudową i modernizacją atlasu PMAXTP.