Interpelacja w sprawie zagrożeń środowiskowych i uciążliwości dla mieszkańców związanych z eksploatacją i rekultywacją hałdy pogórniczej w Radlinie
Data wpływu: 2025-10-22
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Piecha interweniuje w sprawie uciążliwości związanych z eksploatacją hałdy pogórniczej w Radlinie, które zagrażają zdrowiu mieszkańców i środowisku. Pyta o zgodność działań spółek z decyzjami środowiskowymi, planowane kroki naprawcze oraz ewentualne rekompensaty dla mieszkańców.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie zagrożeń środowiskowych i uciążliwości dla mieszkańców związanych z eksploatacją i rekultywacją hałdy pogórniczej w Radlinie Interpelacja nr 13071 do ministra aktywów państwowych, ministra klimatu i środowiska w sprawie zagrożeń środowiskowych i uciążliwości dla mieszkańców związanych z eksploatacją i rekultywacją hałdy pogórniczej w Radlinie Zgłaszający: Bolesław Piecha Data wpływu: 22-10-2025 Szanowny Panie Ministrze, Szanowna Pani Minister, w ostatnich miesiącach ponownie nasiliły się problemy związane z funkcjonowaniem hałdy pogórniczej w Radlinie, eksploatowanej przez spółki Polska Grupa Górnicza SA oraz Barosz-Gwimet sp.
z o.o. Zgłaszane przez mieszkańców miasta uciążliwości przybrały rozmiary zagrażające zdrowiu oraz jakości życia lokalnej społeczności. 12 września 2025 r. starosta wodzisławski wydał decyzję administracyjną dotyczącą przetwarzania odpadów na terenie tej hałdy. Mimo licznych protestów mieszkańców oraz apelu Rady Miejskiej w Radlinie z dnia 26 listopada 2024 r., w którym wnioskowano o pilne działania ograniczające emisję pyłów i odorów, eksploatacja kontynuowana jest w dotychczasowym zakresie.
Mieszkańcy od lat skarżą się na intensywne zapylenie, osadzanie się tłustego, czarnego pyłu na posesjach, ogrodach i pojazdach, a także na uciążliwości zapachowe. Pył roznoszony przez wiatr uniemożliwia korzystanie z otoczenia domów i negatywnie wpływa na zdrowie – powodując kaszel, alergie i problemy z układem oddechowym. Z doniesień Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Katowicach wynika, że hałda ta była już w 2023 r. miejscem niebezpiecznego osunięcia się materiału – zdarzenia, które doprowadziło do rozprzestrzenienia się chmury zanieczyszczeń nad Radlinem.
W raporcie WIOŚ zaznaczono, że północna ściana zwałowiska pozostaje niestabilna, a przyczyną incydentu mogło być nagłe rozprężenie pary wodnej w wyniku kontaktu z rozgrzaną, zapożarowania masą wewnętrzną hałdy. Pomimo zapewnień PGG SA o prowadzeniu prac rekultywacyjnych i wdrożeniu systemu monitoringu termicznego, sytuacja nie uległa poprawie. Świadczą o tym m.in. liczne nagrania mieszkańców ukazujące regularny opad pyłu; a także interwencje miasta. Mając na uwadze powyższe okoliczności, a także to, że z godnie z art. 362 ust.
1 ustawy Prawo ochrony środowiska: "organy administracji publicznej zobowiązane są do niezwłocznego podjęcia działań naprawczych w przypadku stwierdzenia zagrożenia dla środowiska" zwracam się do Pana Ministra z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: Czy aktualna działalność spółek PGG SA oraz Barosz-Gwimet sp. z o.o. na terenie hałdy w Radlinie odbywa się zgodnie z obowiązującymi decyzjami środowiskowymi i warunkami rekultywacji? Jak wygląda aktualny stan dokumentacji prawnej dla hałdy – jakie decyzje o rekultywacji, gospodarowaniu odpadami, monitoringu są aktualne i jakie warunki określają?
Jakie kroki planuje ministerstwo w przypadku stwierdzenia niewłaściwego wykonania decyzji rekultywacyjnej? Jakie działania kontrolne podjęły w ostatnich 12 miesiącach organy nadzoru środowiskowego i jakie są ich wyniki? Jakie konkretne działania zostały podjęte w celu ograniczenia zapylenia i emisji w środowisku oraz eliminacji ryzyka zapożarowania? Czy rozważane jest czasowe wstrzymanie działań na hałdzie do czasu opracowania niezależnej ekspertyzy dotyczącej stabilności i bezpieczeństwa zwałowiska? W jakim czasie planowane jest zakończenie rekultywacji i jakie są przewidywane koszty oraz odpowiedzialność podmiotów-eksploatatorów?
Jakie działania naprawcze lub modernizacyjne zobowiązała się wdrożyć spółka PGG SA w ramach jej odpowiedzialności środowiskowej i społecznej? Czy istnieje plan komunikacji z mieszkańcami i ich udziału w monitoringu, udostępnianiu wyników badań i raportów? Czy mieszkańcy dotknięci negatywnymi skutkami funkcjonowania hałdy mogą liczyć na formy rekompensaty lub pomocy finansowej ze strony państwa lub spółki PGG SA? Jakie odszkodowania lub wsparcie przewidziano dla mieszkańców dotkniętych pyłem, zapyleniem, utratą komfortu życia lub utratą zdrowia?
Jak wygląda aktualny stan dokumentacji prawnej dla hałdy – jakie decyzje o rekultywacji, gospodarowaniu odpadami, monitoringu są aktualne i jakie warunki określają? Z uwagi na poważne zagrożenie dla zdrowia ludzi oraz jakości środowiska naturalnego proszę o udzielenie szczegółowych informacji i przedstawienie konkretnego planu działań mającego na celu ograniczenie uciążliwości oraz zabezpieczenie interesów mieszkańców Radlina.
Poseł Piecha wyraża zaniepokojenie powtarzającymi się awariami systemów zabezpieczeń na przejazdach kolejowych, szczególnie na przykładzie Rybnika, gdzie pociągi przejechały przez przejazd z podniesionymi rogatkami, co stwarza zagrożenie dla pieszych i kierowców. Pyta ministra o analizę tych awarii, statystyki, plany poprawy bezpieczeństwa oraz nadzór nad przejazdami w pobliżu szkół.
Poseł pyta Ministrów o dotrzymanie zapisów umowy społecznej z 2021 roku, w szczególności gwarancji funkcjonowania Elektrowni Rybnik do 2030 roku i przeprowadzenia analizy możliwości jej dalszego działania. Wyraża zaniepokojenie, czy działania rządu są spójne z umową i czy planowana analiza będzie obiektywna.
Poseł pyta, czy bloki węglowe Elektrowni Rybnik zostaną zgłoszone do aukcji rynku mocy na lata 2027 i 2028, biorąc pod uwagę umowę społeczną, która przewiduje funkcjonowanie elektrowni do 2030 roku i zgodę KE na rynek mocy do 2028. Poseł oczekuje jednoznacznej odpowiedzi.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie planami prywatnego podmiotu dotyczącymi badania złóż molibdenowo-wolframowo-miedziowych i potencjalnej budowy kopalni w powiecie myszkowskim, wskazując na zagrożenie dla Głównego Zbiornika Wód Podziemnych nr 327 i środowiska. Pytają ministerstwo o zgodność inwestycji z regulacjami unijnymi, rozważenie niewydania zgody na odwierty badawcze oraz kolizję z ochroną zasobów przyrodniczych.
Poseł Bolesław Piecha kwestionuje interpretację, zgodnie z którą nauczyciel na urlopie dla poratowania zdrowia nie może pobierać diety radnego, uważając ją za krzywdzącą. Pyta, czy nauczyciel na urlopie zdrowotnym może być radnym i pobierać dietę, oraz w jakim zakresie jest to możliwe.
Projekt ustawy dotyczy zmian w składach osobowych komisji sejmowych. Na podstawie art. 20 ust. 1 i art. 137 ust. 4 Regulaminu Sejmu, Prezydium Sejmu wnioskuje o odwołanie i powołanie posłów do różnych komisji, takich jak Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych, Komisja do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych, Komisja Finansów Publicznych, Komisja Zdrowia, Komisja Nadzwyczajna do spraw ochrony zwierząt, Komisja Nadzwyczajna do spraw zmian w kodyfikacjach oraz Komisja do Spraw Służb Specjalnych. Celem tych zmian jest dostosowanie składów komisji do bieżących potrzeb i zapewnienie efektywnej pracy parlamentarnej. Zmiany personalne mają umożliwić lepsze reprezentowanie różnych opcji politycznych w pracach legislacyjnych.
Projekt ustawy ma na celu doprecyzowanie zasad odpowiedzialności zarządców lasów i parków narodowych za wypadki powstałe na skutek zjawisk naturalnych. Ustawa ma na celu usunięcie niejasności prawnych, które skutkują obciążaniem zarządców odpowiedzialnością za zdarzenia losowe, co prowadzi do nadmiernego usuwania drzew martwych i biocenotycznych. Projekt wprowadza obowiązki informacyjne dla zarządców oraz obowiązek zachowania należytej staranności dla użytkowników, odchodząc od odpowiedzialności za skutki działania sił natury, o ile zarządca spełni obowiązki informacyjne. Zmiany mają zwiększyć pewność prawa, wzmocnić transparentność zasad korzystania z terenów leśnych i parków narodowych, poprawić bezpieczeństwo i świadomość odwiedzających przy jednoczesnym utrzymaniu powszechnego dostępu.
Projekt ustawy ma na celu zwiększenie limitów finansowania w latach 2026 i 2027 dla kilku podmiotów, w tym Spółki Restrukturyzacji Kopalń S.A. (szczególnie dla Pompowni Bolko), Kopalni Siarki „Machów” S.A. w likwidacji, Kopalni Soli Bochnia Sp. z o.o. i Agencji Rozwoju Przemysłu S.A. Podwyższenie limitów jest uzasadnione wzrostem kosztów energii, wynagrodzeń oraz potrzebą realizacji zaplanowanych prac likwidacyjnych i zabezpieczających, takich jak zmiana systemu odwadniania Pompowni Bolko i zabezpieczenie wyrobisk. Zmiany te mają zapobiec katastrofom ekologicznym i inżynierskim, utracie dziedzictwa kulturowego oraz zagrożeniu bezpieczeństwa mieszkańców. Finansowanie ma pochodzić z budżetu państwa w ramach istniejącego limitu wydatków Ministerstwa Energii.
Projekt ustawy zmienia ustawę o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, dodając przepis zaliczający dni zwolnienia od pracy w związku z honorowym oddawaniem krwi do okresów pracy górniczej uprawniającej do emerytury górniczej bez względu na wiek. Ma to na celu zrównanie sytuacji górników-krwiodawców z innymi grupami zawodowymi, które nie tracą na stażu pracy przez oddawanie krwi. Nowelizacja ma na celu wyeliminowanie poczucia niesprawiedliwości wśród górników oraz promowanie honorowego krwiodawstwa. Projekt nie generuje dodatkowych kosztów dla budżetu państwa ani pracodawców.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w podatku od wydobycia niektórych kopalin, a także w ustawach o podatku dochodowym od osób fizycznych i prawnych oraz Ordynacji podatkowej. Kluczową zmianą jest wprowadzenie możliwości odliczenia od podatku 40% kwalifikowanych nakładów inwestycyjnych związanych z wydobyciem miedzi i srebra. Dodatkowo, ustawa obniża stawkę podatku od miedzi i srebra w latach 2026-2028 oraz wprowadza obowiązek składania informacji o wysokości kwalifikowanych nakładów inwestycyjnych. Celem zmian jest wsparcie inwestycji w sektorze wydobywczym.