Interpelacja w sprawie ochrony osób fizycznych przed nieautoryzowanym wykorzystaniem ich głosu, wizerunku i innych cech osobistych przez systemy sztucznej inteligencji
Data wpływu: 2025-10-27
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie nieuprawnionym wykorzystaniem głosu i wizerunku osób przez systemy AI i pytają ministra o planowane działania legislacyjne w celu zapewnienia ochrony prawnej i egzekucji praw w tym zakresie, w tym potencjalne wdrożenie modelu duńskiego. Interpelacja dotyczy braku kompleksowych regulacji prawnych w Polsce w odniesieniu do generatywnej AI i deepfake'ów, mimo przyjęcia AI Act na poziomie UE.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie ochrony osób fizycznych przed nieautoryzowanym wykorzystaniem ich głosu, wizerunku i innych cech osobistych przez systemy sztucznej inteligencji Interpelacja nr 13153 do ministra cyfryzacji w sprawie ochrony osób fizycznych przed nieautoryzowanym wykorzystaniem ich głosu, wizerunku i innych cech osobistych przez systemy sztucznej inteligencji Zgłaszający: Katarzyna Matusik-Lipiec, Elżbieta Anna Polak, Iwona Małgorzata Krawczyk, Iwona Hartwich, Anna Sobolak, Alicja Łuczak, Magdalena Łośko Data wpływu: 27-10-2025 Szanowny Panie Ministrze, w ostatnich miesiącach w Polsce zaczęły pojawiać się przypadki, w których twórcy internetowi, dziennikarze czy osoby publiczne informują o nieuprawnionym wykorzystaniu ich głosu i wizerunku przez systemy generatywnej sztucznej inteligencji.
Wykorzystanie modeli zdolnych do syntetycznego odtwarzania głosu lub wizerunku realnych osób bez ich zgody stanowi poważne zagrożenie dla ochrony dóbr osobistych, prywatności i zaufania społecznego do informacji rozpowszechnianych w sieci. Z uwagi na coraz większą dostępność narzędzi tego typu można przewidywać, że skala zjawiska będzie się w najbliższym czasie tylko zwiększać. W obecnym stanie prawnym ochrona przed tego rodzaju działaniami jest rozproszona i pośrednia. Pewien poziom ochrony zapewniają istniejące przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące dóbr osobistych (art.
23–24 K.c.), ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych, a także przepisy Kodeksu karnego (np. art. 190a § 2 dotyczący podszywania się pod inną osobę). Dodatkowo w sferze ochrony danych osobowych obowiązuje RODO oraz ustawa o ochronie danych osobowych, które w pewnym zakresie mogą obejmować wizerunek lub głos jako dane biometryczne. Jednak żaden z tych aktów prawnych nie odnosi się bezpośrednio do zjawiska syntetycznego generowania treści przez systemy sztucznej inteligencji.
Obecne przepisy nie przewidują ani jasnych zasad odpowiedzialności za wykorzystanie czyjegoś głosu lub wizerunku przez modele AI, ani procedur pozwalających na szybkie usuwanie takich treści z Internetu. W praktyce osoby poszkodowane mają ograniczone możliwości reakcji, a proces dochodzenia ochrony dóbr osobistych jest czasochłonny i kosztowny. Urząd Ochrony Danych Osobowych zwraca uwagę na konieczność stworzenia odrębnych przepisów regulujących rozpowszechnianie szkodliwych treści typu deepfake. Na poziomie Unii Europejskiej przyjęto w 2024 r.
rozporządzenie AI Act (Regulation (EU) 2024/1689), które wprowadza jednolite zasady dotyczące stosowania systemów sztucznej inteligencji w państwach członkowskich. Akt ten przewiduje m.in. obowiązek oznaczania materiałów audio, wideo lub obrazów wygenerowanych lub zmodyfikowanych przez AI oraz zakazuje wykorzystywania systemów mogących w sposób nieuprawniony manipulować ludźmi lub naruszać ich godność.
Choć AI Act stanowi istotny krok w kierunku zapewnienia bezpieczeństwa i przejrzystości w obszarze AI, to jednak pozostawia wiele kwestii – takich jak ochrona indywidualnych praw do głosu, wizerunku i tożsamości – do uregulowania na poziomie krajowym. Dlatego państwa członkowskie, w tym Polska, stoją obecnie przed koniecznością opracowania krajowych mechanizmów wdrożeniowych oraz ewentualnego rozszerzenia ochrony ponad minimum wynikające z AI Act.
Przykładem może być model duński, w którym zaproponowano przypisanie każdej osobie fizycznej prawa do własnego głosu, wizerunku i cech twarzy jako elementu ochrony prawnej przed nieautoryzowanym generowaniem treści przez AI. Rozwiązanie to uzyskało szerokie poparcie społeczne i stanowi przykład, w jaki sposób można skutecznie chronić jednostkę przed nadużyciami technologicznymi.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania: Czy ministerstwo prowadzi obecnie prace nad opracowaniem krajowych regulacji prawnych dotyczących ochrony osób fizycznych przed nieautoryzowanym wykorzystaniem ich głosu, wizerunku lub innych cech osobistych przez systemy sztucznej inteligencji? Czy planowane są działania legislacyjne mające na celu uzupełnienie obowiązującego prawa cywilnego, karnego lub autorskiego o przepisy odnoszące się wprost do generatywnej AI i zjawiska, jakim jest deepfake? Jakie mechanizmy egzekucji i ochrony prawnej (np.
Posłanka zwraca uwagę na problem braku ciągłości ważności kart parkingowych dla osób z niepełnosprawnościami podczas oczekiwania na wydanie nowej karty, co utrudnia im codzienne funkcjonowanie. Pyta ministra o analizę problemu, dane dotyczące czasu oczekiwania i ewentualne plany legislacyjne zapewniające ciągłość uprawnień.
Posłowie pytają o powody wykluczenia osób z niepełnosprawnościami przebywających w komercyjnych domach opieki z prawa do świadczenia wspierającego, argumentując, że często jest to jedyna forma zapewnienia im opieki. Kwestionują brak analizy skutków społecznych i ekonomicznych tego wykluczenia i pytają o plany zmian legislacyjnych.
Posłowie kwestionują art. 26c ustawy o emeryturach i rentach z FUS, który umożliwia wybranej grupie osób ponowne przeliczenie emerytury w sposób nieuwzględniający wcześniejszych wypłat, co prowadzi do nierówności. Pytają o liczbę beneficjentów, koszt tego rozwiązania i plany ujednolicenia zasad przeliczania świadczeń.
Posłanka Iwona Hartwich pyta ministerstwo o termin wejścia w życie nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Interpelacja sygnalizuje zainteresowanie społeczne tematem i potrzebę aktualizacji prawnej w tym obszarze.
Posłanka pyta o możliwość zmiany przepisów dotyczących ulgi rehabilitacyjnej, ponieważ wprowadzenie dodatku dopełniającego do renty socjalnej spowodowało utratę prawa do tej ulgi przez rodziców osób niepełnosprawnych. Proponuje się zmiany w ustawie o podatku dochodowym lub podwyższenie kryterium dochodowego.
Projekt ustawy zakłada wprowadzenie dobrowolności stosowania Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). Nowelizacja ma na celu odciążenie tych podmiotów od kosztów związanych z wdrożeniem i funkcjonowaniem obowiązkowego KSeF, który według wnioskodawców stanowi dodatkowe obciążenie i ryzyko dla najmniejszych firm. Autorzy argumentują, że KSeF jest niedopracowany, zagraża stabilności gospodarki i narusza zasadę zaufania do przedsiębiorcy. Zmiana ta ma być trwała i niezależna od czasowych zwolnień, przywracając stan zgodny z prawem UE, które chroni dobrowolność wyboru formy faktury.
Projekt ustawy o zarządzaniu danymi został skierowany ponownie do Komisji Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii w celu rozpatrzenia poprawki zgłoszonej w drugim czytaniu. Komisja rozpatrzyła poprawkę i wnosi o skreślenie art. 37. Poprawkę popierają kluby poselskie Konfederacji i PiS. Celem proponowanej zmiany jest eliminacja konkretnego przepisu z pierwotnej wersji ustawy o zarządzaniu danymi.
Projekt ustawy ma na celu deregulację i modyfikację ustawy o systemie teleinformatycznym do obsługi niektórych umów (eUmowy). Zmiany koncentrują się na rozszerzeniu funkcjonalności Systemu eUmowy, umożliwiając obsługę umów związanych z zatrudnieniem i porozumień, a także udoskonaleniu procesów związanych z zawarciem, zmianą i rozwiązaniem umów. Dodatkowo, projekt wprowadza mechanizmy weryfikacji danych oraz przekazywania informacji między różnymi instytucjami, takimi jak ZUS, CEIDG i Krajowa Administracja Skarbowa, w celu usprawnienia obsługi umów. Celem jest digitalizacja i centralizacja procesów związanych z umowami, ułatwiając ich zarządzanie i kontrolę.
Projekt ustawy zakłada odroczenie obowiązku stosowania Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) dla mikroprzedsiębiorców o dwa lata, tj. do 31 grudnia 2027 r. Celem jest uniknięcie dodatkowych kosztów związanych z wdrożeniem i funkcjonowaniem KSeF dla najmniejszych firm, które często wystawiają faktury ręcznie i nie odnajdują się w transformacji cyfrowej. Wnioskodawcy argumentują, że obowiązkowy KSeF dla mikroprzedsiębiorców może doprowadzić do zamknięcia firm i negatywnie wpłynąć na gospodarkę. Odroczenie ma dać czas na okrzepnięcie systemu i spokojne przygotowanie się mikroprzedsiębiorców.
Przedstawiony dokument to sprawozdanie Komisji Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii dotyczące wniosku Prezydenta RP o ponowne rozpatrzenie ustawy o zmianie ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną oraz niektórych innych ustaw. Komisja po rozpatrzeniu wniosku Prezydenta wnosi o ponowne uchwalenie ustawy w dotychczasowym brzmieniu. Oznacza to odrzucenie zastrzeżeń Prezydenta i poparcie dla pierwotnej wersji ustawy przez Komisję. Celem jest utrzymanie zmian w przepisach dotyczących świadczenia usług drogą elektroniczną, które zostały wcześniej przyjęte.