Interpelacja w sprawie bezprecedensowych kontroli prowadzonych przez Narodowy Instytut Wolności w organizacjach pozarządowych
Data wpływu: 2025-10-27
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Piotr Gliński interweniuje w sprawie intensywnych kontroli prowadzonych przez NIW w organizacjach pozarządowych, sugerując, że mają one charakter represyjny i mają na celu wymuszenie zwrotu dotacji. Domaga się szczegółowych informacji dotyczących planów kontroli NIW, ich zmian, oraz efektów kontroli, w tym przypadków wezwań do zwrotu dotacji i postępowań administracyjnych.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie bezprecedensowych kontroli prowadzonych przez Narodowy Instytut Wolności w organizacjach pozarządowych Interpelacja nr 13209 do ministra - członka Rady Ministrów, szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w sprawie bezprecedensowych kontroli prowadzonych przez Narodowy Instytut Wolności w organizacjach pozarządowych Zgłaszający: Piotr Gliński Data wpływu: 27-10-2025 Warszawa, 27.10.2025 r.
Szanowny Panie Ministrze, od szeregu miesięcy otrzymuję od działaczy społecznych z całego kraju informacje o zmasowanych kontrolach prowadzonych przez Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego (NIW) w organizacjach pozarządowych w związku z realizacją przez nie w latach 2018-2023 programów wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego. Kontrole te trwają wiele miesięcy, są nierzadko przedłużane. Zdarza się, że jedna organizacja jest poddawana kontroli wielokrotnie w związku z realizacją różnych projektów.
Działacze organizacji pozarządowych sygnalizują, że kontrole te noszą znamiona działań represyjnych, które są nakierowane na to, aby organizację zmusić do zwrotu części lub całości już zrealizowanej dotacji ze środków publicznych. W wielu przypadkach kontrolowane organizacje są informowane, że kontrola ma charakter doraźny i nie wynika z planu kontroli. Na podstawie ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz.U. z 2024 r., poz. 907) oraz z uwagi na nadzór przewodniczącego Komitetu ds.
Pożytku Publicznego nad Narodowym Instytutem Wolności uprzejmie proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: Ile razy i kiedy „Plan kontroli na 2024 rok zadań dofinansowanych przez NIW w ramach programów wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego” był nowelizowany po 13 marca 2024 r.? Które projekty zostały włączone do „Planu kontroli na 2024 rok zadań dofinansowanych przez NIW w ramach programów wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego” w jego pierwotnej wersji? Proszę o przekazanie kompletnej listy, o której mowa wyżej.
Które projekty, które zostały włączone do „Planu kontroli na 2024 rok zadań dofinansowanych przez NIW w ramach programów wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego” w jego pierwotnej wersji, zostały wykreślone z planu kontroli i dlaczego? Proszę o przekazanie kompletnej listy, o której mowa wyżej. Które projekty, które zostały włączone do „Planu kontroli na 2024 rok zadań dofinansowanych przez NIW w ramach programów wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego” w wyniku nowelizacji planu kontroli po 13 marca 2024 r. i dlaczego? Proszę o przekazanie kompletnej listy, o której mowa wyżej. Które projekty zostały skontrolowane w 2024 r.
przez NIW w ramach „Planu kontroli na 2024 rok”, a które projekty zostały objęte w 2024 r. kontrolą w trybie doraźnym? Proszę o przekazanie kompletnej listy, o której mowa wyżej, z zaznaczeniem czy kontrola odbywała się planowo czy w trybie doraźnym. Które projekty zostały włączone do „Planu kontroli na 2025 rok zadań dofinansowanych przez NIW w ramach programów wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego”? Proszę o przekazanie kompletnej listy, o której mowa wyżej. Które projekty zostały skontrolowane od 1 stycznia 2025 r. do dnia dzisiejszego przez NIW w ramach „Planu kontroli na 2025 rok”, a które projekty zostały objęte w 2025 r.
kontrolą w trybie doraźnym? Proszę o przekazanie kompletnej listy, o której mowa wyżej, z zaznaczeniem czy kontrola odbywała się planowo czy w trybie doraźnym. W których przypadkach kontrola zadań dofinansowanych przez NIW w ramach programów wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego prowadzona od 13 marca 2024 r. do dnia dzisiejszego zakończyła się wezwaniem organizacji kontrolowanej do zwrotu części lub całości dotacji i dlaczego?
Proszę o przekazanie kompletnej listy, o której mowa wyżej, z zaznaczeniem czy kontrola odbywała się planowo czy w trybie doraźnym oraz ze wskazaniem konkretnych uchybień wskazanych przez NIW skutkujących decyzją zwrotową? W których przypadkach wezwanie do zwrotu części lub całości dotacji okazało się skuteczne? Proszę o przekazanie kompletnej listy, o której mowa wyżej, z zaznaczeniem czy kontrola odbywała się planowo czy w trybie doraźnym oraz ze wskazaniem dochodzonej i zwróconej kwoty. W których przypadkach wszczęte zostało postępowanie administracyjne w związku ustaleniami kontroli, o których mowa wyżej?
Projekt ustawy ma na celu zmianę w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce, aby umożliwić uczelniom finansowanie wsparcia dla osób niepełnosprawnych uczestniczących w studiach podyplomowych z dotacji budżetowej przeznaczonej na ten cel. Obecnie dotacja ta obejmuje tylko studentów i doktorantów, a proponowane zmiany mają na celu rozszerzenie wsparcia na uczestników studiów podyplomowych. Zmiana ta ma zapewnić równy dostęp do kształcenia podyplomowego dla wszystkich zainteresowanych, niezależnie od niepełnosprawności. Ustawa ma charakter deregulacyjny i nie wiąże się ze zwiększeniem środków na dotacje, lecz umożliwia uczelniom elastyczne gospodarowanie środkami.
Senat RP wprowadza poprawki do ustawy mającej na celu usprawnienie procesu zakładania i rejestracji stowarzyszeń poprzez wykorzystanie narzędzi teleinformatycznych. Poprawki doprecyzowują przepisy dotyczące uproszczonego trybu rejestracji, wprowadzając ograniczenia podmiotowe, aby zapewnić bezpieczeństwo obrotu prawnego. Umożliwiono dokonywanie niektórych czynności (zmiana adresu, składu władz, zatwierdzenie dokumentów finansowych, likwidacja) w systemie teleinformatycznym po spełnieniu określonych warunków. Zniesiono także opłatę za rejestrację stowarzyszenia nieprowadzącego działalności gospodarczej, którego statut uchwalono przy wykorzystaniu wzorca, korygując pierwotne założenia ustawy.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie o Państwowej Inspekcji Pracy oraz w niektórych innych ustawach, mające na celu wzmocnienie pozycji Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) w zakresie ustalania istnienia stosunku pracy, zwalczania nadużywania umów cywilnoprawnych oraz poprawy efektywności kontroli. PIP zyskuje nowe uprawnienia, w tym możliwość wytaczania powództw w sprawach o ustalenie istnienia stosunku pracy, a także wydawania decyzji o stwierdzeniu istnienia stosunku pracy. Ustawa wprowadza także nowe procedury dotyczące kontroli, interpretacji indywidualnych oraz wymiany informacji z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), dążąc do uszczelnienia systemu i zapewnienia lepszej ochrony praw pracowniczych.
Ustawa o Finansowym Instrumencie Zwiększenia Bezpieczeństwa SAFE ustanawia ramy prawne dla działania tego instrumentu, mającego na celu finansowanie inwestycji w europejskim przemyśle obronnym. Określa zasady kontroli i audytu wykorzystania środków z pożyczki SAFE, udzielanej na podstawie rozporządzenia UE. Tworzy FIZB w Banku Gospodarstwa Krajowego, precyzuje źródła finansowania i przeznaczenie środków, a także zasady współpracy między ministrem obrony, innymi ministrami i BGK. Ustawa wprowadza zmiany w Prawie bankowym, ustawie o finansach publicznych i ustawie o Krajowej Administracji Skarbowej, dostosowując je do funkcjonowania FIZB.
Projekt ustawy o Finansowym Instrumencie Zwiększenia Bezpieczeństwa SAFE (FIZB) ma na celu stworzenie ram prawnych dla efektywnego wykorzystania środków z pożyczki SAFE od Komisji Europejskiej na wzmocnienie europejskiego przemysłu obronnego. Ustawa określa zasady działania FIZB, rolę Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK) w zarządzaniu instrumentem oraz zasady kontroli i audytu wykorzystania środków. FIZB będzie finansować zadania wynikające z Planu inwestycji w europejskim przemyśle obronnym, spłatę pożyczki SAFE, a także inne wydatki związane z bezpieczeństwem i obronnością kraju. Wprowadza także mechanizmy prefinansowania w przypadku niedoboru środków.