Interpelacja w sprawie nierówności w finansowaniu instytucji kultury w Polsce

Szanowna Pani Minister,

z danych przedstawionych w raporcie Forum Kultury Polskiej z 2025 roku wynika, że w Polsce utrzymują się znaczące nierówności w finansowaniu instytucji kultury w zależności od wielkości miejscowości oraz zamożności regionu. Instytucje działające w dużych ośrodkach miejskich otrzymują średnio trzykrotnie wyższe dotacje na działalność statutową niż porównywalne jednostki w mniejszych miastach i gminach.

W efekcie wiele lokalnych domów kultury, bibliotek, muzeów czy galerii zmaga się z ograniczonymi budżetami, które nie pozwalają na organizację nowych wydarzeń, modernizację infrastruktury ani zatrudnienie odpowiedniej liczby pracowników merytorycznych. W województwach o mniejszym potencjale finansowym – takich jak łódzkie, świętokrzyskie czy lubuskie – ten problem jest szczególnie dotkliwy, a różnice w poziomie finansowania sięgają nawet kilkuset procent.

Brak stabilnego i sprawiedliwego systemu wsparcia instytucji kultury prowadzi do pogłębiania się różnic w dostępie do oferty kulturalnej mieszkańców. Tymczasem konstytucyjna zasada równego dostępu do dóbr kultury nakłada na państwo obowiązek zapewnienia obywatelom możliwości uczestnictwa w życiu kulturalnym niezależnie od miejsca zamieszkania.

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania.

1. Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego prowadzi analizy dotyczące poziomu finansowania instytucji kultury w poszczególnych województwach i gminach oraz jakie są wyniki tych analiz?

2. Czy resort planuje wprowadzenie mechanizmów wyrównawczych lub specjalnych programów wsparcia dla instytucji kultury działających w mniejszych miastach i gminach o ograniczonych budżetach?

3. Czy ministerstwo analizuje efektywność dotychczasowego systemu podziału środków i planuje jego reformę w celu zapewnienia bardziej sprawiedliwego finansowania?

4. Jakie środki zostały przeznaczone w 2025 roku na rozwój lokalnych instytucji kultury i w jaki sposób ich dystrybucja była zróżnicowana terytorialnie?

5. Czy ministerstwo planuje wdrożenie systemu stałego monitoringu dostępności oferty kulturalnej w mniejszych miejscowościach oraz powiązanie wyników tych analiz z przyszłymi decyzjami budżetowymi?

Z wyrazami szacunku Krzysztof Piątkowski Poseł na Sejm RP