Interpelacja w sprawie alarmującej sytuacji studentów w Polsce
Data wpływu: 2025-11-06
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłowie zwracają uwagę na pogarszającą się sytuację socjalno-bytową studentów, szczególnie brak miejsc w akademikach i niewystarczające wsparcie finansowe. Pytają ministra o plany poprawy dostępności i standardu domów studenckich, wsparcia żywieniowego oraz waloryzacji progów dochodowych do stypendiów.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie alarmującej sytuacji studentów w Polsce Interpelacja nr 13440 do ministra nauki i szkolnictwa wyższego w sprawie alarmującej sytuacji studentów w Polsce Zgłaszający: Adrian Zandberg, Maciej Konieczny, Marta Stożek, Marcelina Zawisza Data wpływu: 06-11-2025 Szanowny Panie Ministrze, sytuacja socjalno-bytowa studentów w Polsce ulega pogorszeniu. Coraz większa grupa młodych ludzi zmuszona jest do pracy w wymiarze realnie uniemożliwiającym naukę. Prowadzi to do przemęczenia, wypalenia, a nierzadko do rezygnacji ze studiów – według badań nawet 17% studentów rozważa taki krok z przyczyn ekonomicznych.
W konsekwencji studia wyższe stają się coraz mocniej elitarnym przywilejem, zamiast być realnym prawem dostępnym dla wszystkich. Kluczowym problemem pozostaje dramatyczny niedobór miejsc w publicznych akademikach, które stanowią podstawowe narzędzie wyrównywania szans edukacyjnych. Uniwersytet Warszawski jest w stanie zapewnić zakwaterowanie jedynie ok. 6,5–6,8% studentów, a Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu w 2022 r. oferował miejsca zaledwie dla 5% studiujących. Raport "Portfel Studenta" wskazuje, że zainteresowanie na miejsce w akademiku jest czterokrotnie wyższe niż dostępna liczba łóżek.
W całej Polsce brakuje 400 tysięcy miejsc w akademikach, z czego aż 60 tysięcy w samej Warszawie. To problem, który się pogłębia. W ciągu ostatnich 15 lat w publicznych akademikach ubyło 32 tys. miejsc, co oznacza spadek o ponad 22 procent. Istniejący zasób lokali jest w dużej mierze zdegradowany technicznie i zaniedbany. Studenci zgłaszają problemy sanitarne, w tym plagę insektów, która utrzymuje się mimo przeprowadzanych dezynsekcji. Brak wystarczającej liczby miejsc w akademikach zmusza do korzystania z rynku prywatnego, gdzie koszty najmu pochłaniają często większość miesięcznego budżetu.
System wsparcia socjalnego ewidentnie nie odpowiada aktualnym realiom ekonomicznym. Kryteria uprawniające do stypendium socjalnego i miejsca w akademiku są nieadekwatne, zostawiając bez wsparcia wiele osób, które powinny takie wsparcie otrzymać. Dodatkowym problemem jest brak publicznych stołówek akademickich. Korzystanie z komercyjnych punktów gastronomicznych w centrach miast jest poza możliwościami finansowymi znacznej części studentów. W związku z powyższym zwracamy się do Pana z następującymi pytaniami: I.
Finansowanie i rozwój infrastruktury akademickiej Kiedy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego doprowadzi do zwiększenia dostępności miejsc w domach studenckich, tak aby – zgodnie z postulatami środowisk studenckich – co najmniej 10% studentów każdej uczelni publicznej miało zagwarantowane zakwaterowanie w akademiku? Według zapowiedzi 10% Funduszu Dopłat BGK zostanie przeznaczone na remonty i budowę akademików. W 2026 roku oznacza to kwotę ok. 400 mln zł, co pozwoli na budowę ok. 2500 miejsc. Ta kwota w minimalnym stopniu odpowiada na faktyczne zapotrzebowanie.
W ubiegłych latach remonty i budowa akademików były finansowane z budżetu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Jaką kwotę w roku 2026 ministerstwo zabezpieczy w swoim budżecie na remonty i budowę akademików? Czy i w jakim terminie planowana jest realizacja zapowiedzi „Akademika za złotówkę”? Czy ministerstwo zamierza podjąć inicjatywę legislacyjną w celu zmiany przepisów ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, tak aby uczelnie mogły wykorzystywać środki z funduszu pomocy materialnej (subwencji socjalnej) również na remonty, utrzymanie i funkcjonowanie infrastruktury socjalnej, w tym akademików (np.
na wynagrodzenia pracowników czy opłaty za media)? II. Standardy i dostępność usług socjalnych Jakie systemowe mechanizmy kontroli i finansowania zostaną wprowadzone, aby zapewnić godne warunki bytowe i sanitarne we wszystkich publicznych akademikach, w tym rozwiązać podnoszony przez studentów problemów z insektami i przestarzałym wyposażeniem? Czy i kiedy ministerstwo uruchomi program wsparcia dla publicznych stołówek i punktów żywieniowych na każdej uczelni publicznej, a także wyposażenia wydziałowych pokojów socjalnych w sprzęt AGD, tak aby studenci mieli dostęp do pełnowartościowych ciepłych posiłków?
W jaki sposób ministerstwo zamierza przeciwdziałać wyprzedaży publicznego zasobu akademickiego (przypadki DS „Jowita” i „Kamionka”)? III. System wsparcia materialnego i kryteria przyznawania miejsc Kiedy ministerstwo planuje najbliższą waloryzację progów dochodowych uprawniających do stypendium socjalnego oraz miejsca w akademiku? Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie mechanizmu „złotówka za złotówkę” przy ustalaniu progu dochodowego dla stypendium socjalnego, aby wyeliminować lukę systemową wykluczającą osoby, których dochód nieznacznie przekracza obecne kryterium? IV.
Posłowie pytają Ministra Infrastruktury o konkretne plany poprawy infrastruktury kolejowej, w tym budowę nowych stacji, mijanek, zwiększenie przepustowości linii kolejowych oraz odbudowę mostów, szczególnie w kontekście wsparcia kolejowych przewozów towarowych i sieci TEN-T. Interpelacja ma na celu uzyskanie informacji o konkretnych działaniach rządu w celu eliminacji "wąskich gardeł" w infrastrukturze kolejowej.
Poseł Konieczny pyta o warunki współpracy Zakładu Karnego w Gębarzewie ze spółką Jeremias, w tym o zasady udostępniania infrastruktury, zatrudniania osadzonych oraz ewentualne dotacje. Wyraża zaniepokojenie brakiem transparentności tej współpracy oraz potencjalnymi nieprawidłowościami w wydatkowaniu środków publicznych i poszanowaniu praw więźniów.
Poseł pyta o możliwość włączenia wagonów kuszetek lub sypialnych do pociągów nocnych IC "Ursa", IC "Przemyślanin" i TLK "Karpaty", zwracając uwagę na niewystarczającą ofertę i brak komfortu dla podróżujących. Interpelacja kwestionuje obecną politykę spółki PKP Intercity w zakresie zapewnienia odpowiedniej oferty wagonów sypialnych i kuszetek w połączeniach dalekobieżnych.
Poseł Konieczny wyraża zaniepokojenie zmianami organizacyjnymi i merytorycznymi w Muzeum Nadwiślańskim, w tym wyłączeniem oddziałów i możliwą zmianą nazwy, co sugeruje ograniczenie jego regionalnego charakteru. Pyta ministerstwo o plany dotyczące nadzoru nad muzeum, opinii na temat zmian w statucie i ewentualne działania kontrolne.
Poseł Maciej Konieczny pyta o zasadność kontroli w Wodociągach Miasta Krakowa w związku z podejrzeniami nieprawidłowości w gospodarowaniu osadami ściekowymi i domaga się wyjaśnień, czy ministerstwo rozważa zlecenie kontroli interwencyjnej w spółce. Poseł wyraża zaniepokojenie potencjalnym brakiem transparentności i możliwymi konsekwencjami dla środowiska oraz zdrowia mieszkańców.
Sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji dotyczy rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (druk nr 2291). Komisja po pierwszym czytaniu i rozpatrzeniu projektu na posiedzeniu wnioskuje o uchwalenie projektu ustawy przez Sejm bez poprawek. Projekt ten ma na celu deregulację w obszarze szkolnictwa wyższego i nauki, jednak szczegółowe zmiany nie są w tym sprawozdaniu wymienione.
Projekt ustawy ma na celu zmianę w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce, aby umożliwić uczelniom finansowanie wsparcia dla osób niepełnosprawnych uczestniczących w studiach podyplomowych z dotacji budżetowej przeznaczonej na ten cel. Obecnie dotacja ta obejmuje tylko studentów i doktorantów, a proponowane zmiany mają na celu rozszerzenie wsparcia na uczestników studiów podyplomowych. Zmiana ta ma zapewnić równy dostęp do kształcenia podyplomowego dla wszystkich zainteresowanych, niezależnie od niepełnosprawności. Ustawa ma charakter deregulacyjny i nie wiąże się ze zwiększeniem środków na dotacje, lecz umożliwia uczelniom elastyczne gospodarowanie środkami.
Projekt ustawy wprowadza zmianę w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce, umożliwiając doktorantom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej otrzymanie zapomogi. Zapomoga ta przysługuje wyłącznie obywatelom polskim. Warunki przyznawania zapomogi mają być określane przez rektora uczelni lub dyrektora odpowiedniej instytucji w uzgodnieniu z samorządem doktorantów. Celem ustawy jest wsparcie finansowe doktorantów w trudnych sytuacjach życiowych, co potencjalnie wpłynie na poprawę ich warunków studiowania i prowadzenia badań.
Projekt ustawy wprowadza możliwość przyznawania zapomóg doktorantom, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji życiowej. Dodaje on art. 209a do Ustawy Prawo o Szkolnictwie Wyższym i Nauce. Warunki przyznawania zapomogi mają być ustalone przez rektora uczelni lub dyrektora odpowiedniej jednostki naukowej w porozumieniu z samorządem doktorantów. Ustawa ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Projekt ustawy zakłada utworzenie Uniwersytetu Bezpieczeństwa Narodowego poprzez przekształcenie istniejącej Akademii Sztuki Wojennej. Celem jest stworzenie wiodącego ośrodka rozwoju myśli strategicznej, innowacji technologicznych i interdyscyplinarnych badań nad bezpieczeństwem, zdolnego do kształcenia kadr na najwyższym poziomie. Ustawa przewiduje zachowanie ciągłości działalności dydaktycznej i badawczej, a także praw i obowiązków Akademii. Uniwersytet ma wzmocnić obronność państwa, rozwijać kompetencje cyfrowe i wspierać współpracę międzynarodową.