Interpelacja w sprawie oznaczeń na rogatkach przejazdów kolejowych z informacją: "W razie niebezpieczeństwa - wyłam szlaban"

Szanowny Panie Ministrze,

zwracam się do Pana z interpelacją wynikającą z propozycji i sygnałów przekazywanych przez obywateli, dotyczących potrzeby wprowadzenia dodatkowych oznaczeń na przejazdach kolejowych. W ostatnich latach w całym kraju wielokrotnie dochodziło do tragicznych wypadków na przejazdach kolejowych z udziałem samochodów osobowych, ciężarowych czy autobusów, które z różnych przyczyn utknęły na torowisku po opuszczeniu zapór.

Zdarza się, że kierujący pojazdami w sytuacji stresu lub paniki nie wiedzą, że w razie zagrożenia życia i zdrowia – mogą, a wręcz powinni, wyłamać szlaban. Wielu z nich w obliczu nadjeżdżającego pociągu próbuje bezskutecznie manewrować pojazdem, szukając wyjazdu z torowiska, zamiast natychmiast siłą opuścić przejazd, uszkadzając zaporę. Niestety, takie niepotrzebne wahanie bywa tragiczne w skutkach – prowadzi do kolizji, ofiar śmiertelnych i ogromnych strat materialnych.

Z tego względu wyborcy i kierowcy zwracają uwagę na konieczność wprowadzenia prostego, jednoznacznego komunikatu, który byłby umieszczony od wewnętrznej strony szlabanu i widoczny dla kierowcy znajdującego się między zaporami. Propozycja brzmi:

„W razie niebezpieczeństwa - wyłam szlaban”.

Taki zapis, czytelny i jednoznaczny, mógłby realnie uratować ludzkie życie oraz ochronić mienie o znacznej wartości - zarówno pojazdy znajdujące się na torach, jak i lokomotywy oraz składy kolejowe z pasażerami lub ładunkiem towarowym.

Z uwagi na społeczne znaczenie tej propozycji oraz jej prostotę techniczną i niskie koszty wdrożenia, zasadnym wydaje się rozważenie jej realizacji w ramach działań Ministerstwa Infrastruktury, przy współpracy z PKP Polskie Linie Kolejowe SA oraz innymi zarządcami infrastruktury kolejowej.

Proponowane rozwiązanie ma charakter prosty, niskokosztowy, a może mieć ogromny wpływ na bezpieczeństwo w ruchu drogowym i kolejowym. Napis „W razie niebezpieczeństwa - wyłam szlaban” mógłby uratować niejedno ludzkie życie, a jego wdrożenie nie wymagałoby zmian w infrastrukturze technicznej, a jedynie drobnych modyfikacji w oznakowaniu.

Rzeczą oczywistą jest konieczność pokrycia kosztów naprawy szlabanu przez osobę, która dokonuje wyłamania szlabanu. Koszty te są niewielkie w porównaniu do strat spowodowanych katastrofą w ruchu lądowym, nie mówiąc już o ludzkim życiu lub zdrowiu.

W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Infrastruktury analizowało dotychczas zachowania kierowców w sytuacjach awaryjnych na przejazdach kolejowych i przypadki, w których nie dochodzi do wyłamania szlabanu, mimo że byłaby to najbezpieczniejsza opcja?

2. Czy resort rozważa wprowadzenie obowiązku lub rekomendacji umieszczania na szlabanach kolejowych od strony torowiska napisu informacyjnego o treści „W razie niebezpieczeństwa - wyłam szlaban”?

3. Czy możliwe byłoby pilotażowe wdrożenie takiego rozwiązania na wybranych przejazdach w celu oceny jego skuteczności i odbioru społecznego?

4. Czy ministerstwo podejmie współpracę z zarządcami infrastruktury kolejowej i organizacjami drogowymi w przygotowaniu ogólnopolskiej kampanii informacyjnej uświadamiającej kierowców, że w razie zagrożenia życia należy bez wahania wyłamać szlaban, a nie czekać na jego podniesienie?

5. Jakie działania resort podejmuje obecnie w celu zwiększenia bezpieczeństwa na przejazdach kolejowych, zwłaszcza w kontekście zachowań kierowców w sytuacjach kryzysowych?

Z poważaniem

dr Tomasz Rzymkowski