Interpelacja w sprawie zapewnienia konstytucyjnych i międzynarodowych standardów w zakresie kar dożywotniego pozbawienia wolności, zwłaszcza w odniesieniu do stosowania izolacji długoterminowej oraz dostępu do opieki psychologicznej w jednostkach penitencjarnych
Data wpływu: 2025-11-19
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Jarosław Sachajko pyta Ministra Sprawiedliwości o zgodność warunków odbywania kary dożywotniego pozbawienia wolności z konstytucyjnymi i międzynarodowymi standardami, zwłaszcza w kontekście długotrwałej izolacji i dostępu do opieki psychologicznej. Podkreśla potencjalne naruszanie godności człowieka i zakaz nieludzkiego traktowania, zwracając uwagę na konieczność zapewnienia odpowiedniej opieki psychologicznej i resocjalizacji.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie zapewnienia konstytucyjnych i międzynarodowych standardów w zakresie kar dożywotniego pozbawienia wolności, zwłaszcza w odniesieniu do stosowania izolacji długoterminowej oraz dostępu do opieki psychologicznej w jednostkach penitencjarnych Interpelacja nr 13654 do ministra sprawiedliwości w sprawie zapewnienia konstytucyjnych i międzynarodowych standardów w zakresie kar dożywotniego pozbawienia wolności, zwłaszcza w odniesieniu do stosowania izolacji długoterminowej oraz dostępu do opieki psychologicznej w jednostkach penitencjarnych Zgłaszający: Jarosław Sachajko Data wpływu: 19-11-2025 Szanowny Panie Premierze, na podstawie art.
115 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zwracam się z interpelacją w sprawie warunków wykonywania kar dożywotniego pozbawienia wolności oraz długotrwałej izolacji więziennej, w kontekście obowiązywania: - art. 30 Konstytucji RP (nienaruszalność godności człowieka), - art. 40 Konstytucji RP (zakaz tortur i nieludzkiego traktowania), - art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, - Reguł Mandeli ONZ dotyczących minimalnych standardów traktowania więźniów (Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ, 2015), - zaleceń WHO dotyczących zdrowia psychicznego w jednostkach penitencjarnych, - orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (m.in.
Vinter i inni przeciwko Zjednoczonemu Królestwu, 2013; Ramirez Sanchez przeciwko Francji, 2005). W Polsce oraz wielu krajach europejskich są stosowane kary dożywotniego pozbawienia wolności, często połączone z wieloletnią izolacją więźnia w pojedynczej celi. Najnowsze badania naukowe jednoznacznie wskazują, że długotrwała izolacja (powyżej 15 dni) prowadzi do trwałej degradacji psychicznej i neurologicznej człowieka, co może stanowić formę nieludzkiego lub poniżającego traktowania. Według ONZ i WHO system penitencjarny nie może powodować śmierci psychicznej osoby pozbawionej wolności.
Izolacja pozbawiona funkcji terapeutycznej lub resocjalizacyjnej nie spełnia konstytucyjnej definicji kary – zamiast chronić społeczeństwo, prowadzi do degradacji zarówno jednostki, jak i wartości moralnych samego państwa. Prawdziwa kara nie polega na zniszczeniu człowieczeństwa sprawcy, lecz na uznaniu jego odpowiedzialności w sposób zgodny z prawem, godnością i cywilizacją zachodnią. W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na pytania: 1. Czy rząd RP prowadzi ocenę zgodności warunków izolacji więźniów długoterminowych z art. 30 i 40 Konstytucji RP, a także z Regułami Mandeli ONZ? 2.
Czy obecnie istnieje mechanizm sądowej lub niezależnej kontroli decyzji o przedłużaniu izolacji całodobowej wobec więźniów dożywotnich? Jeżeli nie – czy rząd planuje wprowadzenie obowiązkowej kontroli sądowej takiej izolacji co najmniej raz na 12 miesięcy? 3. Jaki jest aktualny wskaźnik zatrudnienia lekarzy psychiatrów i psychologów klinicznych na liczbę osadzonych w zakładach karnych, w szczególności w oddziałach typu zamkniętego? Czy odpowiada to minimalnym normom WHO (1 etat psychiatry na 300 osadzonych)? 4.
Czy więźniowie dożywotni mają zapewniony stały dostęp do terapii psychologicznej, a nie wyłącznie farmakoterapii, która stosowana długoterminowo może im szkodzić zamiast pomagać? 5. Czy rząd planuje wdrożenie obowiązku okresowej (np. co 5 lat) kompleksowej oceny stanu psychicznego oraz możliwości zmniejszenia rygoru izolacji wobec osób skazanych na dożywocie zgodnie ze standardami ETPCz? 6. Czy rząd rozważy stworzenie programu terapeutyczno-resocjalizacyjnego dla więźniów dożywotnich, umożliwiającego zachowanie podstawowych funkcji psychicznych oraz realizację celu kary określonego w art.
67 Kodeksu karnego wykonawczego („wzbudzenie w skazanym woli współżycia w społeczeństwie z poszanowaniem prawa“)?
Poseł pyta o szczegółowy zakres i zasady polskiej pomocy energetycznej dla Ukrainy, wyrażając zaniepokojenie brakiem przejrzystości i sprzecznymi komunikatami dotyczącymi kosztów i finansowania tej pomocy. Domaga się rzetelnej informacji na temat skali, kosztów i źródeł finansowania tej pomocy, aby uniknąć manipulacji opinią publiczną.
Poseł Jarosław Sachajko interweniuje w sprawie katastrofalnej sytuacji bezdomnych zwierząt w Polsce, wskazując na nieskuteczność obecnych rozwiązań i apeluje o poparcie poselskiego projektu ustawy (druk nr 836) oraz wprowadzenie ogólnopolskiego programu dofinansowania kastracji i sterylizacji. Pyta ministra o poparcie dla ustawy, wsparcie dla gmin oraz analizę kosztów kastracji w porównaniu z utrzymaniem schronisk.
Poseł pyta o brak działań rządu w zakresie ochrony nieletnich przed negatywnym wpływem lootboxów i hazardu online, wyrażając zaniepokojenie brakiem reakcji Ministerstwa Finansów na ten problem oraz ignorowaniem projektu nowelizacji ustawy hazardowej. Interpelacja kwestionuje skuteczność obecnych instrumentów prawnych i domaga się konkretnych działań oraz wyjaśnień.
Interpelacja dotyczy rozbieżności interpretacyjnych między Prawem pocztowym a Prawem telekomunikacyjnym w kwestii usług powszechnych świadczonych przez przedsiębiorstwa telekomunikacyjne niewyznaczone, w szczególności dostępu do Internetu i komunikacji głosowej. Posłowie pytają, czy usługi te, świadczone przez podmioty niewyznaczone, są traktowane jako usługi powszechne i w jakich okolicznościach tak się dzieje.
Projekt uchwały dotyczy działań mających na celu zapewnienie, że Trybunał Konstytucyjny spełnia wymogi sądu ustanowionego na mocy prawa, niezawisłego i bezstronnego. Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka, po ponownym rozpatrzeniu wniosku, wnosi o odrzucenie projektu uchwały. Inicjatywa ustawodawcza związana jest z postulatami niezależności i bezstronności Trybunału Konstytucyjnego. Proponowane odrzucenie sugeruje brak zgody na interwencję w obecny stan prawny lub sposób funkcjonowania TK.
Druk sejmowy nr 2334 dotyczy zgłoszenia kandydatury Pana Artura Kotowskiego na stanowisko sędziego Trybunału Konstytucyjnego. Pan Kotowski jest profesorem nauk prawnych, specjalistą w dziedzinie prawa publicznego i teorii prawa, z bogatym dorobkiem naukowym i doświadczeniem w praktyce prawniczej. Wnioskodawcy, grupa posłów Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość, argumentują, że jego wykształcenie, wiedza i doświadczenie czynią go bardzo dobrym kandydatem na to stanowisko. Kandydaturę popiera szereg posłów z Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość.
Sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji dotyczy rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (druk nr 2291). Komisja po pierwszym czytaniu i rozpatrzeniu projektu na posiedzeniu wnioskuje o uchwalenie projektu ustawy przez Sejm bez poprawek. Projekt ten ma na celu deregulację w obszarze szkolnictwa wyższego i nauki, jednak szczegółowe zmiany nie są w tym sprawozdaniu wymienione.
Przedstawiony dokument to pismo Marszałka Senatu do Marszałka Sejmu, informujące o uchwałach podjętych przez Senat w dniu 4 marca 2026 r. Dotyczą one szeregu ustaw, w tym ustawy o niekaraniu obywateli RP walczących na Ukrainie, zmian w ustawach o obrocie towarami strategicznymi, CEIDG, ochronie zabytków, prawie oświatowym, inwestycjach przeciwpowodziowych, prawie energetycznym oraz wykonywaniu mandatu posła i senatora. Pismo sygnalizuje potencjalną konieczność zmian redakcyjnych i systematyzacyjnych w związku z przyjęciem poprawek Senatu, aby zachować spójność numeracji i odesłań w aktach prawnych.
Dokument przedstawia listę ustaw przekazanych przez Senat do Sejmu po 53. posiedzeniu. Ustawy te obejmują zmiany w różnych obszarach prawa, m.in. niekaralności obywateli walczących na Ukrainie, obrotu towarami strategicznymi, ewidencji działalności gospodarczej, ochrony zabytków, prawa oświatowego, inwestycji przeciwpowodziowych, prawa energetycznego oraz wykonywania mandatu posła i senatora. Przyjęcie poprawek Senatu może wiązać się z koniecznością korekt redakcyjnych i numeracyjnych w ustawach.