Interpelacja w sprawie braku wymogu składania sprawozdania o zatrudnieniach i wynagrodzeniach (Rb-70) przez kierowników instytutów naukowych Polskiej Akademii Nauk
Data wpływu: 2025-11-28
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłowie pytają o powód wyłączenia instytutów PAN z obowiązku składania sprawozdania Rb-70 o zatrudnieniach i wynagrodzeniach, co prowadzi do nierówności w finansowaniu w porównaniu do uczelni publicznych. Kwestionują brak trwałego wzrostu subwencji dla instytutów PAN, mimo porównywalnych zadań badawczych.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie braku wymogu składania sprawozdania o zatrudnieniach i wynagrodzeniach (Rb-70) przez kierowników instytutów naukowych Polskiej Akademii Nauk Interpelacja nr 13891 do ministra finansów i gospodarki w sprawie braku wymogu składania sprawozdania o zatrudnieniach i wynagrodzeniach (Rb-70) przez kierowników instytutów naukowych Polskiej Akademii Nauk Zgłaszający: Marcelina Zawisza, Maciej Konieczny, Marta Stożek Data wpływu: 28-11-2025 Szanowny Panie Ministrze, rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 29 stycznia 2025 r. w sprawie sprawozdawczości budżetowej (Dz. U. 2025 poz.
133) określa rodzaje sprawozdań, do raportowania których zobowiązuje się poszczególne jednostki. Zgodnie z §3 pkt 30 jednym z nich jest druk Rb-70, stanowiącym sprawozdanie o zatrudnieniu i wynagrodzeniach, do sporządzania i przekazywania którego zobowiązani są kierownicy uczelni publicznych (wyodrębnieni w §4 pkt 4).
Wymóg ten nie obejmuje bezpośrednio kierowników innych jednostek wchodzących w skład polskiego systemu szkolnictwa wyższego i nauki, w szczególności instytutów naukowych Polskiej Akademii Nauk, których finansowanie – podobnie jak w przypadku uczelni publicznych – oparte jest na subwencji przyznanej przez ministra nauki i szkolnictwa wyższego (art. 366 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce). Należy tu zwrócić uwagę, że instytuty PAN są niezależne prawnie i finansowo od PAN - podległej pod KPRM - i uzyskują subwencje i ich zwiększenia bezpośrednio z Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
Powyższe informacje wydają się mieć kluczowe znaczenie w kontekście zwiększania wysokości subwencji na utrzymanie i rozwój potencjału dydaktycznego i badawczego. W komunikacie z dnia 25 lutego 2025 r. minister nauki i szkolnictwa wyższego ogłosił zwiększenie wysokości subwencji na rok 2025 w oparciu o dane raportowane w sprawozdaniu Rb-70 – przyznane środki miały zostać przeznaczone na ok. 5-procentowe podwyżki wynagrodzenia brutto pracowników uczelni [1] . Dodatkowo zapowiedział, że zostaną one uwzględnione w wysokości subwencji na rok 2026.
Podwyżkami tymi nie objęto jednak instytutów naukowych PAN, które zgodnie z ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce również uprawnione są do otrzymywania środków na utrzymanie i rozwój potencjału badawczego (art. 366 ust. 1 pkt 5), w tym prowadzenie działalności naukowej (art. 365 pkt 2 lit. a). Z kolei w komunikacie z dnia 6 sierpnia 2025 r.
minister nauki i szkolnictwa wyższego zapowiedział zwiększenie wysokości subwencji na utrzymanie i rozwój potencjału badawczego instytutów naukowych Polskiej Akademii Nauk [2] – tym razem jednak wyliczenia oparte zostały na sprawozdaniu GUS Z-06 („Sprawozdanie o pracujących, wynagrodzeniach i czasie pracy” za 2024 r.) i poziomie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia osobowego brutto. Zgodnie z podanymi informacjami zwiększenie to miało charakter jednorazowy i nie zostanie uwzględnione w podstawie naliczania subwencji na rok 2026. Sytuacja ta prowadzi do utrwalenia nierównego traktowania kluczowych segmentów polskiego systemu nauki.
Podczas gdy uczelnie publiczne otrzymują zwiększenia obliczane w oparciu o spójne dane ze sprawozdania Rb-70, instytuty naukowe PAN (nieobjęte obowiązkiem jego sporządzania) pozostają poza mechanizmem trwałego wzrostu subwencji, otrzymując jedynie jednorazowe zwiększenia oparte na odmiennych wskaźnikach. Prowadzi to do systemowego rozbiegania się poziomu finansowania i wynagrodzeń pracowników naukowych zatrudnionych w instytutach PAN i na uczelniach, mimo że zgodnie z ustawą oba typy jednostek realizują porównywalne zadania badawczo-naukowe oraz korzystają z tej samej formuły subwencji.
W konsekwencji naukowcy i naukowczynie pracujący w instytutach PAN znajdują się w coraz mniej konkurencyjnej sytuacji płacowej. Jest to szczególnie niepokojące z uwagi na efektywne zmniejszenie trwałej części subwencji po odjęciu skumulowanej inflacji, na co zwraca uwagę Zgromadzenie Dyrektorów Instytutów PAN w jednym z ostatnich stanowisk. [3] W związku z powyższym, na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r.
Posłowie pytają Ministra Infrastruktury o konkretne plany poprawy infrastruktury kolejowej, w tym budowę nowych stacji, mijanek, zwiększenie przepustowości linii kolejowych oraz odbudowę mostów, szczególnie w kontekście wsparcia kolejowych przewozów towarowych i sieci TEN-T. Interpelacja ma na celu uzyskanie informacji o konkretnych działaniach rządu w celu eliminacji "wąskich gardeł" w infrastrukturze kolejowej.
Poseł Konieczny pyta o warunki współpracy Zakładu Karnego w Gębarzewie ze spółką Jeremias, w tym o zasady udostępniania infrastruktury, zatrudniania osadzonych oraz ewentualne dotacje. Wyraża zaniepokojenie brakiem transparentności tej współpracy oraz potencjalnymi nieprawidłowościami w wydatkowaniu środków publicznych i poszanowaniu praw więźniów.
Poseł pyta o możliwość włączenia wagonów kuszetek lub sypialnych do pociągów nocnych IC "Ursa", IC "Przemyślanin" i TLK "Karpaty", zwracając uwagę na niewystarczającą ofertę i brak komfortu dla podróżujących. Interpelacja kwestionuje obecną politykę spółki PKP Intercity w zakresie zapewnienia odpowiedniej oferty wagonów sypialnych i kuszetek w połączeniach dalekobieżnych.
Poseł Konieczny wyraża zaniepokojenie zmianami organizacyjnymi i merytorycznymi w Muzeum Nadwiślańskim, w tym wyłączeniem oddziałów i możliwą zmianą nazwy, co sugeruje ograniczenie jego regionalnego charakteru. Pyta ministerstwo o plany dotyczące nadzoru nad muzeum, opinii na temat zmian w statucie i ewentualne działania kontrolne.
Poseł Maciej Konieczny pyta o zasadność kontroli w Wodociągach Miasta Krakowa w związku z podejrzeniami nieprawidłowości w gospodarowaniu osadami ściekowymi i domaga się wyjaśnień, czy ministerstwo rozważa zlecenie kontroli interwencyjnej w spółce. Poseł wyraża zaniepokojenie potencjalnym brakiem transparentności i możliwymi konsekwencjami dla środowiska oraz zdrowia mieszkańców.
Sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji dotyczy rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (druk nr 2291). Komisja po pierwszym czytaniu i rozpatrzeniu projektu na posiedzeniu wnioskuje o uchwalenie projektu ustawy przez Sejm bez poprawek. Projekt ten ma na celu deregulację w obszarze szkolnictwa wyższego i nauki, jednak szczegółowe zmiany nie są w tym sprawozdaniu wymienione.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o rachunkowości, wprowadzając zmiany w zakresie sprawozdawczości. Umożliwia on niektórym jednostkom i grupom kapitałowym, które nie przekraczają określonych progów zatrudnienia i przychodów, rezygnację z obowiązków związanych z raportowaniem w zakresie zrównoważonego rozwoju za lata 2025-2026. Celem jest uproszczenie obowiązków sprawozdawczych dla mniejszych podmiotów. Ustawa wdraża również dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2026/470 dotyczącą sprawozdawczości przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju.
Projekt ustawy ma na celu zmianę w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce, aby umożliwić uczelniom finansowanie wsparcia dla osób niepełnosprawnych uczestniczących w studiach podyplomowych z dotacji budżetowej przeznaczonej na ten cel. Obecnie dotacja ta obejmuje tylko studentów i doktorantów, a proponowane zmiany mają na celu rozszerzenie wsparcia na uczestników studiów podyplomowych. Zmiana ta ma zapewnić równy dostęp do kształcenia podyplomowego dla wszystkich zainteresowanych, niezależnie od niepełnosprawności. Ustawa ma charakter deregulacyjny i nie wiąże się ze zwiększeniem środków na dotacje, lecz umożliwia uczelniom elastyczne gospodarowanie środkami.
Projekt ustawy ma na celu wdrożenie dyrektyw i rozporządzeń Unii Europejskiej dotyczących ustanowienia i funkcjonowania europejskiego pojedynczego punktu dostępu (ESAP). ESAP ma zapewnić scentralizowany dostęp do publicznie dostępnych informacji z zakresu usług finansowych, rynków kapitałowych i zrównoważonego rozwoju. Wprowadza zmiany w szeregu ustaw regulujących działalność podmiotów finansowych, emerytalnych i bankowych, nakładając na nie obowiązek przekazywania określonych informacji i dokumentów do właściwych organów nadzoru w ustandaryzowanych formatach (umożliwiających ekstrakcję danych, nadających się do odczytu maszynowego) oraz opatrywania ich metadanymi, by następnie udostępnić je w ESAP.
Projekt ustawy wprowadza zmianę w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce, umożliwiając doktorantom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej otrzymanie zapomogi. Zapomoga ta przysługuje wyłącznie obywatelom polskim. Warunki przyznawania zapomogi mają być określane przez rektora uczelni lub dyrektora odpowiedniej instytucji w uzgodnieniu z samorządem doktorantów. Celem ustawy jest wsparcie finansowe doktorantów w trudnych sytuacjach życiowych, co potencjalnie wpłynie na poprawę ich warunków studiowania i prowadzenia badań.