Interpelacja w sprawie objęcia gawronów ochroną ścisłą na całym obszarze ich występowania
Data wpływu: 2025-11-28
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka pyta o plany Ministerstwa Klimatu i Środowiska dotyczące objęcia gawronów ochroną ścisłą na całym obszarze Polski, w związku z ich spadającą liczebnością. Wyraża zaniepokojenie obecną praktyką wydawania zezwoleń na niszczenie siedlisk gawronów.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie objęcia gawronów ochroną ścisłą na całym obszarze ich występowania Interpelacja nr 13900 do ministra klimatu i środowiska w sprawie objęcia gawronów ochroną ścisłą na całym obszarze ich występowania Zgłaszający: Małgorzata Tracz Data wpływu: 28-11-2025 Szanowna Pani Minister! Zwracam się z prośbą o informację o możliwości objęcia gawronów ochroną ścisłą na całym obszarze ich występowania. Sytuacja gawrona Corvus frugilegus w Polsce budzi coraz większy niepokój.
Dane Monitoringu Ptaków Polski, prowadzonego w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, wskazują, że w ciągu ostatnich 15 lat liczebność tego gatunku spadła o 57%. Tak znaczący regres sprawił, że w „Czerwonej liście ptaków Polski” (Wilk i in. 2020) krajową populację gawrona uznano za gatunek narażony na wyginięcie (VU – vulnerable). Również Czerwona lista gatunków zagrożonych w Europie z 2021 r. klasyfikuje gawrona jako gatunek narażony (VU). Negatywne tendencje potwierdzają także opracowania regionalne, wskazujące na spadki lokalnych populacji w różnych częściach kraju.
Jednym z głównych zagrożeń dla tego gatunku jest postępująca utrata miejsc lęgowych, wynikająca m.in. z niszczenia kolonii oraz usuwania bądź przycinania drzew, na których gawrony zakładają gniazda. Dlatego wśród kluczowych działań niezbędnych do odbudowy krajowej populacji wymienia się ochronę miejsc lęgowych i ograniczenie presji antropogenicznej. Obecnie gawron jest w Polsce objęty ochroną ścisłą poza obszarami administracyjnymi miast oraz ochroną częściową na terenach miejskich. Zgodnie z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r.
w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt, w miastach dopuszcza się usuwanie gniazd gawronów z obiektów budowlanych lub terenów zieleni w okresie od 16 października do końca lutego – bez obowiązku uzyskania zgody – jeżeli przemawiają za tym względy bezpieczeństwa lub sanitarne. W praktyce przepis ten umożliwia masowe usuwanie gniazd poza jakąkolwiek kontrolą specjalistów, a jego ogólna konstrukcja pozostawia pole do nadużyć.
Równolegle coraz częściej obserwuje się składanie przez jednostki samorządów terytorialnych wniosków do regionalnych dyrekcji ochrony środowiska o zezwolenia na niszczenie siedlisk gawrona, płoszenie ptaków oraz usuwanie gniazd, również poza okresem wskazanym w rozporządzeniu. Argumentem przywoływanym przez wnioskodawców jest możliwość „skutecznego uniemożliwienia ptakom gniazdowania” w danym miejscu. Z badań Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków przeprowadzonych w 2023 r.
wynika, że w latach 2020-2022 regionalne dyrekcje ochrony środowiska w całym kraju wydały łącznie 400 decyzji dotyczących odstępstw od ustawowych zakazów związanych z gawronem, w tym aż 348 decyzji zezwalających na płoszenie ptaków, usuwanie gniazd lub niszczenie siedlisk. Skala ta pokazuje, że obecny system ochrony gatunkowej nie zapewnia realnej ochrony gawrona, zwłaszcza w środowisku miejskim, w którym gatunek ten tradycyjnie zakłada kolonie.
Objęcie gawrona ochroną ścisłą na całym obszarze kraju mogłoby istotnie ograniczyć presję na kolonie lęgowe, eliminując możliwość niekontrolowanego niszczenia gniazd w okresie od 16 października do końca lutego na terenach miejskich. Do czasu objęcia tegoż gatunku ochroną ścisłą konieczne jest znaczące ograniczenie wydawania derogacji zezwalających na ingerencje w kolonie gawronów, gdyż obecna praktyka administracyjna, polegająca na częstym wydawaniu zezwoleń na ingerencję w kolonie lęgowe, przyczynia się do dalszego spadku liczebności gatunku.
Do Ministerstwa Klimatu i Środowiska wpłynęła również petycja Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków, podpisana przez 22 580 osób. Tak duża liczba sygnatariuszy i sygnatariuszek potwierdza, że problem ochrony gawronów budzi szerokie zainteresowanie społeczne i stanowi istotny element debaty publicznej. W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami: 1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje zmianę rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt w zakresie podniesienia statusu ochronnego gawrona i objęcia go ochroną ścisłą na obszarze całego kraju?
Posłanka interpeluje w sprawie likwidacji "bomb ekologicznych", szczególnie hałdy w Siechnicach, zanieczyszczającej potencjalnie ujęcia wody pitnej dla Wrocławia. Pyta o postęp w uruchomieniu środków z KPO, kryteria oceny wniosków oraz działania interwencyjne ministerstwa w sprawie hałdy w Siechnicach.
Posłowie wyrażają sprzeciw wobec uznania złoża skalenia Proszowa-Kwieciszowice za strategiczne, argumentując to zagrożeniem dla środowiska, sprzeciwem samorządów i potencjalną niekonstytucyjnością przepisów. Pytają ministerstwo o analizy wpływu kopalni na środowisko, zasoby wodne, zabytki i o rozważenie wycofania się z procedury.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie detencją dzieci cudzoziemskich w Polsce, szczególnie po nowelizacji ustawy o cudzoziemcach, co stoi w sprzeczności z orzecznictwem ETPC i standardami ochrony praw dziecka. Zadają pytania o uzasadnienie dla detencji małoletnich bez opieki i działania podjęte w celu zapewnienia im alternatywnej opieki.
Interpelacja dotyczy zaostrzenia praktyki przymusowych powrotów cudzoziemców do państw niebezpiecznych, z naruszeniem zasady non-refoulement, oraz wykonywania deportacji przed zapewnieniem realnej kontroli sądowej. Posłowie pytają o procedury i przypadki deportacji pomimo ryzyka naruszenia praw człowieka i braku skutecznej kontroli sądowej.
Projekt ustawy ma na celu uproszczenie procedur administracyjnych poprzez wprowadzenie mechanizmu milczącej zgody w różnych obszarach prawa. Wprowadza się terminy, po których upływie brak decyzji administracyjnej będzie traktowany jako zgoda na wniosek. Dotyczy to m.in. opinii gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, ulg w podatku rolnym, umorzeń zaległości podatkowych, wpisów do rejestrów działalności gospodarczej, pozwoleń na imprezy masowe oraz przedłużania zezwoleń na zbieranie i przetwarzanie odpadów. Ma to przyspieszyć procesy decyzyjne i zmniejszyć obciążenie administracyjne dla obywateli i przedsiębiorców.
Projekt ustawy ma na celu implementację prawa Unii Europejskiej dotyczącego zapobiegania zanieczyszczaniu morza przez statki, ze szczególnym uwzględnieniem rozporządzenia 2023/1805 w sprawie stosowania paliw odnawialnych i niskoemisyjnych w transporcie morskim. Wprowadza zmiany w ustawie o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki oraz w ustawie Prawo ochrony środowiska. Nowelizacja dotyczy m.in. definicji, obowiązków armatorów i dyrektorów urzędów morskich, monitorowania emisji gazów cieplarnianych, kar pieniężnych za niezgodność z przepisami oraz zasilania statków energią elektryczną z lądu. Celem jest zmniejszenie wpływu transportu morskiego na środowisko poprzez promowanie stosowania paliw alternatywnych i ograniczenie emisji.
Projekt ustawy ma na celu wdrożenie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2405 (ReFuelEU Aviation) dotyczącego zrównoważonego transportu lotniczego. Wprowadza zmiany w ustawie Prawo lotnicze oraz innych ustawach (Prawo energetyczne, Prawo ochrony środowiska, ustawa o biokomponentach i biopaliwach ciekłych), aby zapewnić nadzór nad stosowaniem zharmonizowanych przepisów dotyczących upowszechniania i dostaw zrównoważonych paliw lotniczych (SAF). Określa obowiązki i kary dla operatorów statków powietrznych, zarządzających lotniskami i dostawców paliw lotniczych w zakresie SAF oraz tworzy mechanizmy wsparcia finansowego dla produkcji i rozwoju SAF.
Projekt ustawy ma na celu implementację rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2405 (ReFuelEU Aviation) dotyczącego zapewnienia równych warunków działania dla zrównoważonego transportu lotniczego. Wprowadza zmiany w ustawie Prawo lotnicze, Prawie energetycznym, Prawie ochrony środowiska oraz ustawie o biokomponentach i biopaliwach ciekłych, aby umożliwić nadzór nad stosowaniem zharmonizowanych przepisów dotyczących upowszechniania i dostaw zrównoważonych paliw lotniczych (SAF). Ustawa określa obowiązki i uprawnienia Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego oraz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w zakresie monitorowania i egzekwowania przepisów dotyczących SAF. Projekt wprowadza również kary pieniężne za niedopełnienie obowiązków wynikających z rozporządzenia ReFuelEU Aviation.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, wprowadzając zmiany mające na celu dostosowanie przepisów do aktualnych potrzeb i rozporządzeń UE. Zmiany te obejmują m.in. rozszerzenie definicji trwałych użytków zielonych, dodanie nowych celów interwencji w zakresie ochrony torfowisk i kontynuacji zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych, oraz modyfikację zasad przyznawania płatności, w tym płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych oraz premii z tytułu zalesień. Ponadto wprowadza się zmiany dotyczące składania wniosków o przyznanie premii. Celem nowelizacji jest implementacja przepisów unijnych i wsparcie zrównoważonego rolnictwa.