Interpelacja w sprawie wykluczenia części osób z niepełnosprawnościami z dostępu do świadczeń uzupełniających oraz mechanizmu ponownej weryfikacji orzeczeń
Data wpływu: 2025-12-17
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłowie interweniują w sprawie osób z niepełnosprawnościami posiadających stare orzeczenia ZUS o niezdolności do pracy, które nie zawierają zapisu o niezdolności do samodzielnej egzystencji, co wyklucza je ze świadczeń uzupełniających. Pytają o plany ministerstwa dotyczące wprowadzenia mechanizmów uwzględniających ich sytuację bez konieczności ponownego stawania przed komisją lekarską.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie wykluczenia części osób z niepełnosprawnościami z dostępu do świadczeń uzupełniających oraz mechanizmu ponownej weryfikacji orzeczeń Interpelacja nr 14291 do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie wykluczenia części osób z niepełnosprawnościami z dostępu do świadczeń uzupełniających oraz mechanizmu ponownej weryfikacji orzeczeń Zgłaszający: Wioletta Maria Kulpa, Robert Warwas, Lidia Czechak, Bogumiła Olbryś Data wpływu: 17-12-2025 Szanowna Pani Minister, do mojego biura poselskiego od dłuższego czasu wpływają liczne sygnały – w tym zgłoszenia składane z zachowaniem anonimowości – dotyczące poważnego problemu systemowego w zakresie dostępu do świadczeń dla osób z niepełnosprawnościami, w szczególności do tzw.
świadczenia uzupełniającego (dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji). Zgłoszenia te pochodzą od osób mających ważne orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji (m.in.
symbol N12F), wydane przez ZUS wiele lat temu – często 15 lat temu lub wcześniej – które: - pobierają rentę socjalną oraz rentę rodzinną, - mają trwały, niezmienny stan zdrowia, - faktycznie wymagają stałej pomocy osób trzecich, - nie mają jednak wprost wskazanego w orzeczeniu zapisu o niezdolności do samodzielnej egzystencji w rozumieniu obecnie obowiązujących przepisów, co w praktyce pozbawia je prawa do jakichkolwiek świadczeń uzupełniających, mimo że ich sytuacja życiowa i zdrowotna tego wymaga.
Zgłaszający wskazują, że: - nie mają realnej możliwości ponownego stawienia się przed komisją lekarską ZUS z uwagi na stan zdrowia, - obawiają się utraty dotychczasowych świadczeń w razie wszczęcia procedury ponownego orzekania, - są faktycznie „uwięzieni“ w starym systemie orzeczniczym, który nie uwzględnia obecnych regulacji dotyczących samodzielnej egzystencji, - mimo spełniania faktycznych przesłanek nie mogą otrzymać nawet świadczenia uzupełniającego, które miało być instrumentem wsparcia najbardziej potrzebujących.
W praktyce oznacza to, że część osób z niepełnosprawnościami została trwale wykluczona z systemu wsparcia wyłącznie z powodów formalnych, a nie merytorycznych. Co szczególnie niepokojące, osoby te: - pobierają łącznie świadczenia na poziomie zbliżonym do minimum egzystencji, - nie mają możliwości dorobienia, - często pozostają w całkowitej zależności od rodzin lub opiekunów, - a jednocześnie są pozbawione instrumentów przewidzianych przez państwo właśnie dla osób niesamodzielnych. W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami: 1.
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej ma dane dotyczące liczby osób posiadających stare orzeczenia ZUS o całkowitej niezdolności do pracy, które nie zawierają jednoznacznego zapisu o niezdolności do samodzielnej egzystencji i przez to są wykluczone z dostępu do świadczeń uzupełniających? 2. Czy jest rozważane wprowadzenie mechanizmu przyznawania świadczenia uzupełniającego bez konieczności ponownego stawania przed komisją ZUS w przypadku osób mających trwałe orzeczenia i wieloletnią historię niezdolności do pracy oraz samodzielnej egzystencji? 3.
Czy są planowane zmiany legislacyjne umożliwiające: - automatyczne uznanie określonych kategorii orzeczeń (np. N12F) jako spełniających przesłanki niesamodzielnej egzystencji? - lub uproszczoną, administracyjną ścieżkę uzupełnienia orzeczenia bez ryzyka utraty dotychczasowych świadczeń? 4. Czy ministerstwo dostrzega ryzyko naruszenia konstytucyjnej zasady równości polegające na tym, że osoby o porównywalnym stanie zdrowia są dziś różnie traktowane wyłącznie ze względu na datę i formę wydania orzeczenia? 5.
Jakie działania zamierza podjąć ministerstwo, aby osoby z trwałą, ciężką niepełnosprawnością nie były zmuszane do wielokrotnego przechodzenia procedur orzeczniczych, które w ich przypadku mają wyłącznie charakter formalny, a nie medyczny? Problem ten ma charakter systemowy i dotyka jednej z najbardziej wrażliwych grup społecznych. Państwo, które deklaruje wsparcie dla osób z niepełnosprawnościami, nie może pozostawiać ich bez realnej pomocy wyłącznie z powodu luk i niespójności w systemie orzeczniczym. Zwracam się zatem z prośbą o pilne i merytoryczne stanowisko w tej sprawie.
Interpelacja dotyczy planowanych zmian w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w szczególności wprowadzenia dwuczęściowej opłaty za odpady. Autorzy pytają, czy ministerstwo utrzyma te przepisy jako fakultatywne narzędzie dla gmin i jakie stanowiska zajęły samorządy.
Interpelacja dotyczy działań rządu w latach 2024-2026 mających na celu odzyskanie polskich dóbr kultury ze Szwecji, szczególnie tych zagrabionych podczas potopu szwedzkiego. Posłowie pytają o podjęte kroki i proponują intensyfikację współpracy między instytucjami oraz zwiększenie wsparcia dla Wydziału ds. Restytucji Dóbr Kultury.
Posłowie pytają o wpływy do budżetu państwa z podatku od sprzedaży detalicznej w latach 2021-2026, liczbę podatników składających deklaracje oraz o planowane zmiany w tym podatku, w tym potencjalne modyfikacje progów kwotowych i stawek. Wyrażają zaniepokojenie brakiem jasności co do przyszłości tego podatku.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw ma na celu wzmocnienie roli PIP w zakresie kontroli i egzekwowania prawa pracy. Kluczową zmianą jest przyznanie PIP uprawnienia do stwierdzania istnienia stosunku pracy w drodze decyzji administracyjnej, gdy zawarto umowę cywilnoprawną, a charakter wykonywanej pracy odpowiada stosunkowi pracy. Dodatkowo, PIP zyskuje prawo wnoszenia powództw w imieniu obywateli w sprawach o ustalenie istnienia stosunku pracy oraz wstępowania do już toczących się postępowań. Ustawa wprowadza również regulacje dotyczące kontroli zdalnych oraz wymiany informacji z ZUS.
Projekt ustawy ma na celu deregulację i modyfikację ustawy o systemie teleinformatycznym do obsługi niektórych umów (eUmowy). Zmiany koncentrują się na rozszerzeniu funkcjonalności Systemu eUmowy, umożliwiając obsługę umów związanych z zatrudnieniem i porozumień, a także udoskonaleniu procesów związanych z zawarciem, zmianą i rozwiązaniem umów. Dodatkowo, projekt wprowadza mechanizmy weryfikacji danych oraz przekazywania informacji między różnymi instytucjami, takimi jak ZUS, CEIDG i Krajowa Administracja Skarbowa, w celu usprawnienia obsługi umów. Celem jest digitalizacja i centralizacja procesów związanych z umowami, ułatwiając ich zarządzanie i kontrolę.
Przedstawiony dokument to sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka oraz Komisji Ustawodawczej w sprawie Informacji o istotnych problemach wynikających z działalności i orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego w 2024 roku. Komisje zapoznały się z informacją i przeprowadziły dyskusję na ten temat. Poseł Patryk Jaskulski został upoważniony do przedstawienia sprawozdania Komisji na posiedzeniu Sejmu. Dokument ten nie zawiera propozycji zmian prawnych, a jedynie informuje o przebiegu prac komisji sejmowych w związku z analizą działalności Trybunału Konstytucyjnego.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie o Państwowej Inspekcji Pracy oraz w niektórych innych ustawach, mające na celu wzmocnienie pozycji Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) w zakresie ustalania istnienia stosunku pracy, zwalczania nadużywania umów cywilnoprawnych oraz poprawy efektywności kontroli. PIP zyskuje nowe uprawnienia, w tym możliwość wytaczania powództw w sprawach o ustalenie istnienia stosunku pracy, a także wydawania decyzji o stwierdzeniu istnienia stosunku pracy. Ustawa wprowadza także nowe procedury dotyczące kontroli, interpretacji indywidualnych oraz wymiany informacji z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), dążąc do uszczelnienia systemu i zapewnienia lepszej ochrony praw pracowniczych.
Projekt ustawy ma na celu wygaszenie rozwiązań prawnych, które zostały wprowadzone w związku z pomocą obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym. Jednocześnie wprowadza zmiany w szeregu innych ustaw, regulujących m.in. system oświaty, udzielanie cudzoziemcom ochrony, świadczenia rodzinne i opiekę zdrowotną. Celem jest dostosowanie przepisów do zmieniającej się sytuacji oraz zakończenie stanu nadzwyczajnego wprowadzonego w związku z kryzysem uchodźczym. Nowe przepisy regulują m.in. zasady nadawania numeru PESEL, wygaszania ochrony czasowej oraz dostępu do usług cyfrowych dla beneficjentów ochrony czasowej.