Interpelacja w sprawie AML/CFT, standardów operacji gotówkowych i mechanizmów kontroli konfliktu interesów w bankach spółdzielczych oraz bezpieczeństwa danych przy migracji systemów
Data wpływu: 2025-12-30
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Sachajko pyta o ryzyka AML/CFT, standardy operacji gotówkowych, konflikty interesów w bankach spółdzielczych oraz bezpieczeństwo danych przy migracji systemów, w związku z niepokojącymi sygnałami medialnymi. Domaga się wyjaśnień dotyczących nadzoru i regulacji w tych obszarach.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie AML/CFT, standardów operacji gotówkowych i mechanizmów kontroli konfliktu interesów w bankach spółdzielczych oraz bezpieczeństwa danych przy migracji systemów Interpelacja nr 14417 do ministra finansów i gospodarki w sprawie AML/CFT, standardów operacji gotówkowych i mechanizmów kontroli konfliktu interesów w bankach spółdzielczych oraz bezpieczeństwa danych przy migracji systemów Zgłaszający: Jarosław Sachajko Data wpływu: 30-12-2025 Szanowny Panie Ministrze, zwracam się z interpelacją dotyczącą ryzyk AML/CFT, standardów dokumentowania operacji gotówkowych, przejrzystości relacji powiązań oraz bezpieczeństwa danych w bankach spółdzielczych.
W przestrzeni publicznej (sprawa była przedmiotem zainteresowania mediów, w tym programu Państwo w Państwie w telewizji Polsat: „Kredyt w reklamówce. Lewe transakcje pod bankowym szyldem” — link https://panstwowpanstwie.polsatnews.pl/odcinek/kredyt-w-reklamowce-lewe-transakcje-pod-bankowym-szyldem/, gdzie dostępny jest cały odcinek programu. Jak wynika z opisu programu: „Dla rodziny z Mazowsza zwykła – wydawałoby się – procedura kredytowa przerodziła się w dramat, który trwa do dziś. Małżeństwo liczyło na kredyt bankowy na zakup lokalu usługowego. Zamiast tego, w siedzibie banku otrzymali 300 tysięcy złotych w foliowej reklamówce.
Okazało się, że pieniądze pochodziły z prywatnej pożyczki – od krewnego dyrektorki oddziału) pojawiają się wątki wymagające weryfikacji przez właściwe organy: relacja o przekazaniu klientom znacznej kwoty gotówki poza stanowiskiem kasowym, pytanie, czy środki uruchomione w ramach kredytu mogły pochodzić od osoby prywatnej (mechanizm „zewnętrznego finansowania”), odmowa wydania pełnej historii kredytowej/rachunku mimo wielokrotnych próśb, sygnały o możliwych preferencyjnych kredytach (np.
bez odsetek) dla funkcjonariuszy lub rodzin funkcjonariuszy, sygnały o wielomilionowych ekspozycjach wobec osób powiązanych z kierownictwem banku, rzekomo bez standardowych zabezpieczeń oraz informacje o możliwej wymianie systemu informatycznego banku, co rodzi pytania o retencję danych, logów i historii kredytów. Proszę o odpowiedź na następujące pytania: Czy Ministerstwo Finansów (w tym GIIF) ocenia, że opisane wątki – jeśli potwierdzone – mogą wypełniać przesłanki ryzyka AML/CFT (transakcje nietypowe, trudne do wyjaśnienia, o nietypowym sposobie przekazania środków)? Jakie są standardowe działania organów w takim przypadku?
Czy dopuszczalne jest w polskim systemie prawnym uruchomienie kredytu w sposób, który w praktyce oznaczałby finansowanie wypłaty środków ze źródła prywatnego? Jeżeli nie – jakie przepisy temu przeciwdziałają i jakie są sankcje? Jeżeli tak – jakie warunki i obowiązki dokumentacyjne muszą być spełnione? Jak Ministerstwo Finansów ocenia praktyki wypłat znacznych kwot gotówkowych z kredytu/pożyczki w oddziale banku (zwłaszcza poza kasą)? Czy istnieje potrzeba ujednolicenia norm (np. preferencja bezgotówkowego uruchamiania na rachunki kontrahentów, obowiązkowa autoryzacja wieloosobowa, obowiązek wydania kompletu dokumentów klientowi)?
Jakie obowiązki informacyjne wobec klienta (historia kredytu, harmonogramy, aneksy, rozliczenia rat kapitał/odsetki) są w ocenie MF minimalnym standardem, którego odmowa powinna skutkować sankcją administracyjną lub nadzorczą? Czy Ministerstwo Finansów planuje doprecyzowanie prawa w tym zakresie? Czy Ministerstwo Finansów widzi potrzebę wzmocnienia regulacji dotyczących kredytowania osób powiązanych z bankiem (ładu korporacyjnego, konfliktu interesów, wymogów zabezpieczeń i dokumentowania decyzji), zwłaszcza w bankach spółdzielczych?
Czy Ministerstwo Finansów posiada (lub może pozyskać) dane zbiorcze, ile skarg w latach 2019–2025 dotyczyło banków spółdzielczych w obszarze odmowy wydania dokumentacji, sporów o rozliczenia, nietypowych operacji gotówkowych oraz potencjalnych konfliktów interesów? Czy Ministerstwo Finansów uważa, że praktyka udzielania preferencyjnych kredytów (np. bez odsetek) określonym grupom zawodowym lub powiązanym rodzinom, jeśli występuje, wymaga dodatkowej transparentności i kontroli (ryzyko korupcyjne, ryzyko nadużyć, ryzyko reputacyjne)?
W przypadku migracji systemów IT w banku: Jakie są minimalne wymagania retencji danych, logów, kopii bezpieczeństwa i audytu migracji? Czy bank ma obowiązek notyfikować takie zmiany nadzorowi i w jakim trybie? Czy Ministerstwo Finansów widzi potrzebę doprecyzowania tych zasad, aby zapobiec utracie/nadpisaniu danych? Czy Ministerstwo Finansów planuje – wspólnie z KNF – opracowanie rekomendacji lub wytycznych dla banków spółdzielczych dotyczących operacji gotówkowych, dokumentowania kredytu, polityk przeciwdziałania konfliktowi interesów oraz bezpiecznej migracji systemów? Z poważaniem Jarosław Sachajko
Poseł pyta o szczegółowy zakres i zasady polskiej pomocy energetycznej dla Ukrainy, wyrażając zaniepokojenie brakiem przejrzystości i sprzecznymi komunikatami dotyczącymi kosztów i finansowania tej pomocy. Domaga się rzetelnej informacji na temat skali, kosztów i źródeł finansowania tej pomocy, aby uniknąć manipulacji opinią publiczną.
Poseł Jarosław Sachajko interweniuje w sprawie katastrofalnej sytuacji bezdomnych zwierząt w Polsce, wskazując na nieskuteczność obecnych rozwiązań i apeluje o poparcie poselskiego projektu ustawy (druk nr 836) oraz wprowadzenie ogólnopolskiego programu dofinansowania kastracji i sterylizacji. Pyta ministra o poparcie dla ustawy, wsparcie dla gmin oraz analizę kosztów kastracji w porównaniu z utrzymaniem schronisk.
Poseł pyta o brak działań rządu w zakresie ochrony nieletnich przed negatywnym wpływem lootboxów i hazardu online, wyrażając zaniepokojenie brakiem reakcji Ministerstwa Finansów na ten problem oraz ignorowaniem projektu nowelizacji ustawy hazardowej. Interpelacja kwestionuje skuteczność obecnych instrumentów prawnych i domaga się konkretnych działań oraz wyjaśnień.
Interpelacja dotyczy rozbieżności interpretacyjnych między Prawem pocztowym a Prawem telekomunikacyjnym w kwestii usług powszechnych świadczonych przez przedsiębiorstwa telekomunikacyjne niewyznaczone, w szczególności dostępu do Internetu i komunikacji głosowej. Posłowie pytają, czy usługi te, świadczone przez podmioty niewyznaczone, są traktowane jako usługi powszechne i w jakich okolicznościach tak się dzieje.
Projekt ustawy dotyczy zmian w ustawie o funkcjonowaniu banków spółdzielczych. Komisje Sejmowe zajmują się rozpatrzeniem poprawek zgłoszonych w drugim czytaniu. Najważniejsze zmiany to skreślenia wybranych punktów w artykułach ustawy oraz zmiana brzmienia jednego z ustępów dotyczących funduszu stabilizacyjnego banków spółdzielczych. Celem poprawek jest prawdopodobnie deregulacja i modyfikacja zasad funkcjonowania funduszu stabilizacyjnego.
Projekt ustawy ma na celu zmianę przepisów dotyczących funkcjonowania banków spółdzielczych, ich zrzeszania się i banków zrzeszających, a także wprowadzenie zmian w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych, prawie bankowym, prawie upadłościowym, ustawie o SKOK oraz ustawie o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym. Głównym celem jest deregulacja i dostosowanie regulacji do aktualnych potrzeb rynku, a także wzmocnienie systemu ochrony banków spółdzielczych poprzez wprowadzenie instrumentu subpartycypacji. Zmiany mają również na celu uproszczenie procedur i zwiększenie efektywności funkcjonowania zrzeszeń banków spółdzielczych.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne. Głównym celem jest włączenie Rzecznika Praw Dziecka do grona osób i instytucji, które podlegają regulacjom dotyczącym oświadczeń majątkowych oraz uściślenie zapisu dotyczącego Ministra Finansów. Nowe przepisy dotyczące Rzecznika Praw Dziecka stosuje się do oświadczeń składanych od dnia wejścia w życie ustawy. Ustawa ma na celu zwiększenie transparentności i kontroli nad osobami pełniącymi funkcje publiczne, także w zakresie ochrony praw dziecka.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o podatku dochodowym od osób prawnych (CIT) oraz ustawę o podatku od niektórych instytucji finansowych. Głównym celem jest obniżenie stawek CIT dla banków spółdzielczych i spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych (SKOK-ów), argumentowane ich odmienną sytuacją ekonomiczną w porównaniu do banków komercyjnych. Wprowadzono również obniżone stawki dla tych instytucji z mniejszymi przychodami oraz wyłączenie z podwyższonych stawek dla banków w trakcie planu naprawy i SKOK-ów w trakcie programu naprawczego. Dodatkowo, koryguje się omyłkę w przepisie dot. uproszczonych zaliczek na CIT.
Projekt ustawy ma na celu deregulację i usprawnienie funkcjonowania sektora bankowości spółdzielczej poprzez dostosowanie przepisów do aktualnych norm i potrzeb. Proponowane zmiany obejmują m.in. uchylenie przepisów dotyczących zrzeszenia zintegrowanego, uproszczenie procedury zmian w umowach zrzeszenia, wprowadzenie nowych form pomocy finansowej w ramach funduszu pomocowego, oraz doprecyzowanie sposobu księgowania przychodów i kosztów w funduszach pomocowych i stabilizacyjnych. Ustawa ma stanowić odpowiedź na postulaty zgłaszane przez sektor bankowości spółdzielczej, po przeprowadzeniu szczegółowej analizy tych postulatów. Nowelizacja dotyczy również ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, Prawa bankowego, Prawa upadłościowego, ustawy o SKOK i ustawy o BFG.