Interpelacja w sprawie negatywnego wpływu systemu kaucyjnego na mniejszych przedsiębiorców
Data wpływu: 2025-12-31
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Witold Tumanowicz wyraża obawy dotyczące negatywnego wpływu systemu kaucyjnego na mniejszych przedsiębiorców w Polsce, szczególnie w kontekście konkurencyjności i kosztów. Pyta, czy ministerstwo analizowało te zagrożenia i rozważa zmiany w przepisach dotyczących terminów płatności kaucji, aby wyrównać szanse.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie negatywnego wpływu systemu kaucyjnego na mniejszych przedsiębiorców Interpelacja nr 14438 do ministra finansów i gospodarki w sprawie negatywnego wpływu systemu kaucyjnego na mniejszych przedsiębiorców Zgłaszający: Witold Tumanowicz Data wpływu: 31-12-2025 Szanowny Panie Ministrze, uruchomiony w Polsce z dniem 1 października 2025 r. system kaucyjny to rewolucja w zakresie procesu zagospodarowania odpadów opakowaniowych po napojach w Polsce.
Objęcie system kaucyjnym i kaucją butelek PET, puszek aluminiowych i szklanych butelek wielokrotnego użytku to ogromna zmiana nie tylko dla samych obywateli, ale też dla licznych przedsiębiorców, w tym przede wszystkim dla producentów produktów wykorzystujących opakowania objęte systemem oraz właścicieli placówek handlowych, które objęte kaucją butelki i puszki będą sprzedawać, rozliczać kaucję, a następnie odbierać puste opakowania i odpady opakowaniowe.
Mimo że zmiany w prawie wdrażające system kaucyjny zostały pierwotnie uchwalone jeszcze w 2023 roku, a nowelizowane w 2024 r., to już na starcie funkcjonowania systemu kaucyjnego (formalnie działa od 1 października 2025 r.) ujawnił się szereg znaczących problemów systemowych. W toku wdrażania systemu kaucyjnego ujawnił się jego fundamentalny mankament – próba narzucenia odgórnego, scentralizowanego rozwiązania rynkowi, który od lat funkcjonował w oparciu o dobrowolne i zróżnicowane modele zwrotu opakowań.
Już na etapie tworzenia przepisów system ten wymagał licznych wyjątków i odstępstw, co pokazuje, że nie jest on rozwiązaniem uniwersalnym ani dostosowanym do realiów poszczególnych branż. Przykład wyłączeń dla wybranych sektorów, w tym branży mleczarskiej, potwierdza, że państwo samo przyznaje, iż sztywne regulacje nie przystają do rzeczywistości gospodarczej. Zamiast jednego przymusowego modelu, konieczne okazują się decyzje uznaniowe, negocjowane indywidualnie i podejmowane administracyjnie.
W praktyce prowadzi to do sytuacji, w której system kaucyjny nie działa jako spójny mechanizm rynkowy, lecz jako biurokratyczna konstrukcja wymagająca ciągłych korekt, wyjątków i interwencji państwa. Koszty tej nieefektywności ponoszą przede wszystkim mniejsi przedsiębiorcy oraz konsumenci, podczas gdy największe podmioty są w stanie dostosować się do regulacji lub wynegocjować dla siebie odmienne warunki. Nie można pominąć faktu, że wprowadzenie systemu kaucyjnego w obecnym kształcie prowadzi do dalszego faworyzowania największych sieci handlowych kosztem małych, często rodzinnych sklepów.
Duże podmioty dysponujące kapitałem i infrastrukturą są w stanie obsłużyć system kaucyjny bez istotnego uszczerbku dla swojej działalności, podczas gdy mniejsze placówki stają przed wyborem pomiędzy ponoszeniem nieproporcjonalnie wysokich kosztów a utratą klientów. W praktyce konsumenci są kierowani do dużych sieci handlowych, gdzie mogą łatwo rozliczyć kaucję, co prowadzi do dalszej koncentracji rynku detalicznego i marginalizacji drobnego handlu.
Jak wskazują organizacje reprezentujące sektor MŚP, w tym Polska Izba Handlu, skutkiem funkcjonowania systemu kaucyjnego może być istotny spadek przychodów, a w skrajnych przypadkach bankructwo znacznej liczby mniejszych placówek. Dla mniejszych producentów wód i napojów szczególnie dotkliwe są ustawowe zasady rozliczania kaucji. Przepisy nakładają na producentów sztywne i krótkie terminy przekazywania środków do operatorów systemu kaucyjnego, nie przewidując jednocześnie analogicznych terminów zapłaty kaucji przez ich kontrahentów, takich jak sieci handlowe czy dystrybutorzy.
W efekcie producenci są zmuszeni do finansowania systemu z własnych środków obrotowych, co w praktyce oznacza kredytowanie kaucji. Obciążenie to jest szczególnie dotkliwe dla mniejszych podmiotów oraz producentów napojów o niskiej cenie jednostkowej, w przypadku których kaucja stanowi znaczną część wartości produktu. Skutkiem może być wzrost cen i spadek sprzedaży, zwłaszcza w segmencie wód butelkowanych. Na marginesie należy również wskazać na niespójność i nieracjonalność obowiązujących regulacji podatkowych.
Posłowie pytają Ministerstwo Zdrowia o szczegółowe dane dotyczące najwyższych wynagrodzeń lekarzy zatrudnionych na kontraktach B2B oraz umowach o pracę w publicznych podmiotach leczniczych w podziale na województwa. Chcą poznać dokładne kwoty brutto, nazwy podmiotów zatrudniających oraz specjalizacje lekarzy.
Interpelacja dotyczy nowelizacji rozporządzenia obniżającego próg zużycia energii dla odbiorców specjalnych i wykluczenia branży hutniczej z ulg. Poseł kwestionuje kryteria regulacji, brak konsultacji i jej negatywny wpływ na konkurencyjność polskiego hutnictwa.
Posłowie pytają Ministerstwo Zdrowia o trudną sytuację finansową szpitala w Kole, a zwłaszcza oddziału położniczo-ginekologicznego, wyrażając zaniepokojenie możliwością jego likwidacji. Domagają się informacji o planach restrukturyzacji i ewentualnym wsparciu finansowym dla placówki.
Poseł pyta o stan zaawansowania postępowania odwoławczego dotyczącego inwestycji drogowej DW877 i brak wypłaty pełnych odszkodowań dla wywłaszczonych właścicieli nieruchomości. Interpelujący wyraża zaniepokojenie opóźnieniami i negatywnymi konsekwencjami dla mieszkańców.
Interpelacja kwestionuje zasadność dalszego wdrażania technologii CCS w Polsce wobec jej wysokich kosztów, niepewnej skuteczności oraz wycofywania się z niej przez globalnych liderów. Poseł pyta o realność projektów CCS, stanowisko rządu wobec Net-Zero Industry Act i planowane działania w celu zabezpieczenia interesów Polski.
Projekt ustawy ma na celu uproszczenie procedur administracyjnych poprzez wprowadzenie mechanizmu milczącej zgody w różnych obszarach prawa. Wprowadza się terminy, po których upływie brak decyzji administracyjnej będzie traktowany jako zgoda na wniosek. Dotyczy to m.in. opinii gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, ulg w podatku rolnym, umorzeń zaległości podatkowych, wpisów do rejestrów działalności gospodarczej, pozwoleń na imprezy masowe oraz przedłużania zezwoleń na zbieranie i przetwarzanie odpadów. Ma to przyspieszyć procesy decyzyjne i zmniejszyć obciążenie administracyjne dla obywateli i przedsiębiorców.
Projekt ustawy ma na celu implementację prawa Unii Europejskiej dotyczącego zapobiegania zanieczyszczaniu morza przez statki, ze szczególnym uwzględnieniem rozporządzenia 2023/1805 w sprawie stosowania paliw odnawialnych i niskoemisyjnych w transporcie morskim. Wprowadza zmiany w ustawie o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki oraz w ustawie Prawo ochrony środowiska. Nowelizacja dotyczy m.in. definicji, obowiązków armatorów i dyrektorów urzędów morskich, monitorowania emisji gazów cieplarnianych, kar pieniężnych za niezgodność z przepisami oraz zasilania statków energią elektryczną z lądu. Celem jest zmniejszenie wpływu transportu morskiego na środowisko poprzez promowanie stosowania paliw alternatywnych i ograniczenie emisji.
Projekt ustawy ma na celu wdrożenie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2405 (ReFuelEU Aviation) dotyczącego zrównoważonego transportu lotniczego. Wprowadza zmiany w ustawie Prawo lotnicze oraz innych ustawach (Prawo energetyczne, Prawo ochrony środowiska, ustawa o biokomponentach i biopaliwach ciekłych), aby zapewnić nadzór nad stosowaniem zharmonizowanych przepisów dotyczących upowszechniania i dostaw zrównoważonych paliw lotniczych (SAF). Określa obowiązki i kary dla operatorów statków powietrznych, zarządzających lotniskami i dostawców paliw lotniczych w zakresie SAF oraz tworzy mechanizmy wsparcia finansowego dla produkcji i rozwoju SAF.
Projekt ustawy ma na celu implementację rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2405 (ReFuelEU Aviation) dotyczącego zapewnienia równych warunków działania dla zrównoważonego transportu lotniczego. Wprowadza zmiany w ustawie Prawo lotnicze, Prawie energetycznym, Prawie ochrony środowiska oraz ustawie o biokomponentach i biopaliwach ciekłych, aby umożliwić nadzór nad stosowaniem zharmonizowanych przepisów dotyczących upowszechniania i dostaw zrównoważonych paliw lotniczych (SAF). Ustawa określa obowiązki i uprawnienia Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego oraz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w zakresie monitorowania i egzekwowania przepisów dotyczących SAF. Projekt wprowadza również kary pieniężne za niedopełnienie obowiązków wynikających z rozporządzenia ReFuelEU Aviation.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, wprowadzając zmiany mające na celu dostosowanie przepisów do aktualnych potrzeb i rozporządzeń UE. Zmiany te obejmują m.in. rozszerzenie definicji trwałych użytków zielonych, dodanie nowych celów interwencji w zakresie ochrony torfowisk i kontynuacji zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych, oraz modyfikację zasad przyznawania płatności, w tym płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych oraz premii z tytułu zalesień. Ponadto wprowadza się zmiany dotyczące składania wniosków o przyznanie premii. Celem nowelizacji jest implementacja przepisów unijnych i wsparcie zrównoważonego rolnictwa.