Interpelacja w sprawie zagrożenia dla jedynego ujęcia wody pitnej w Przykopce koło Ełku w związku z planowaną modernizacją linii kolejowej Ełk-Trakiszki w ramach projektu Rail Baltica

Szanowni Państwo Ministrowie,

zwracam się z interpelacją w sprawie planowanej modernizacji linii kolejowej Ełk-Trakiszki, będącej częścią strategicznego korytarza Rail Baltica, która w obecnym wariancie przebiegu zagraża bezpieczeństwu jedynego ujęcia wody pitnej w Przykopce koło Ełku. Jako poseł na Sejm RP reprezentujący interesy wszystkich Polaków stoję jednoznacznie po stronie lokalnej społeczności, dla której dostęp do czystej wody pitnej jest kwestią fundamentalną i niepodlegającą kompromisom. Inwestycja ta, choć ważna dla rozwoju infrastruktury transportowej, nie może odbywać się kosztem zdrowia i bezpieczeństwa ponad 100 tysięcy mieszkańców Ełku oraz okolicznych gmin.

Ujęcie wody w Przykopce jest jedynym w regionie miejscem umożliwiającym pozyskiwanie wody pitnej w takiej ilości i jakości, co potwierdzają liczne analizy i dokumenty, w tym rozporządzenie dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie z 2013 r. (nr 21/2013, z późn. zm.) ustanawiające strefę ochronną A. Ta strefa, obejmująca obszar o wysokiej przepuszczalności gruntu, zabrania wszelkich nowych budów i wykopów, które mogłyby stworzyć ścieżki dla zanieczyszczeń powierzchniowych do wód gruntowych. Planowana modernizacja linii kolejowej zakłada budowę nowych torów bezpośrednio wzdłuż granicy lub przez tę strefę, co niesie realne ryzyko skażenia w wyniku normalnej eksploatacji kolei, awarii czy katastrof, takich jak wykolejenia lub wycieki substancji chemicznych.

Szczególne obawy budzi fakt, że linia Ełk-Trakiszki ma obsługiwać przede wszystkim transport towarowy, w tym potencjalnie przewóz niebezpiecznych ładunków, co znacząco zwiększa prawdopodobieństwo incydentów zagrażających środowisku. Problem ten jest znany inwestorowi – PKP Polskie Linie Kolejowe SA – od co najmniej 8 lat, jak wskazują korespondencja z Przedsiębiorstwem Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. w Ełku oraz lokalne media. Mimo to, nie zaproponowano wiarygodnych alternatyw, takich jak zmiana przebiegu trasy omijającej strefę ochronną, choć takie rozwiązanie sugeruje PWiK w Ełku. Zamiast tego PKP PLK SA proponuje techniczne zabezpieczenia, jak geomembrany czy szczelne odwodnienie, które jednak nie eliminują ryzyka w przypadku poważnych awarii. Sprzeciw PGW Wód Polskich wobec uzgodnienia warunków realizacji inwestycji na fragmencie Ełk–Kijewo Towarowe jest w pełni uzasadniony i odzwierciedla priorytet ochrony zasobów wodnych nad rozwojem infrastruktury. Brak porozumienia wstrzymuje prace projektowe i grozi opóźnieniem całego projektu Rail Baltica, którego ukończenie zaplanowano do 2027 r., co może wpłynąć na przetargi budowlane zaplanowane na 2026 r. Jednakże, opóźnienie to jest ceną, którą warto ponieść, jeśli alternatywą jest potencjalna katastrofa ekologiczna pozbawiająca region jedynego źródła wody pitnej.

Mieszkańcy Ełku i okolic oraz lokalni liderzy wyrażają w mediach społecznościowych i tradycyjnych głębokie zaniepokojenie, podkreślając, że nie ma alternatywnego ujęcia wody w regionie. Inwestycja ta nie może być realizowana „za wszelką cenę”, jak słusznie zauważają lokalni aktywiści. W kontekście tych faktów priorytetem rządu powinno być zapewnienie bezpieczeństwa mieszkańcom, a nie forsowanie inwestycji bez gwarancji ochrony zasobów wodnych. Apeluję o natychmiastowe działania w celu znalezienia kompromisu, który nie zagrozi zdrowiu publicznemu.

W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:

Z poważaniem

Poseł na Sejm RP Michał Wawer