Interpelacja w sprawie programu "Czyste Powietrze"
Data wpływu: 2026-02-09
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie przypadkami, w których beneficjenci programu "Czyste Powietrze" są zobowiązani do zwrotu dofinansowania z powodu problemów z wykonawcami. Pytają ministra o działania, mające na celu ochronę beneficjentów i usprawnienie weryfikacji wykonawców.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie programu "Czyste Powietrze" Interpelacja nr 15205 do ministra klimatu i środowiska w sprawie programu "Czyste Powietrze" Zgłaszający: Alicja Łuczak, Renata Rak, Henryk Szopiński, Magdalena Małgorzata Kołodziejczak, Jarosław Urbaniak, Katarzyna Matusik-Lipiec, Bartosz Zawieja, Stanisław Gorczyca, Apoloniusz Tajner Data wpływu: 09-02-2026 Program „Czyste Powietrze” jest jednym z kluczowych instrumentów publicznych służących poprawie efektywności energetycznej budynków mieszkalnych oraz ograniczeniu niskiej emisji.
Program realizowany jest przy udziale Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej, pod nadzorem ministra klimatu i środowiska. W ostatnim czasie w mediach regionalnych opisywane są przypadki, w których beneficjenci programu zostali zobowiązani do zwrotu znacznych kwot dofinansowania, pomimo zawarcia umów z wyspecjalizowanymi firmami wykonawczymi oraz wykonania – w całości lub w części – prac objętych dofinansowaniem. Z takim problemem zwrócili się również petenci do mojego biura w Kaliszu.
W jednym z opisanych w mediach przypadków beneficjentka programu została zobowiązana do zwrotu ponad 130 000 zł dofinansowania, mimo że zawarła umowę z wykonawcą oraz faktycznie wykonano część robót związanych z montażem instalacji odnawialnych źródeł energii. W innym petent prosił fundusz o rozłożenie na raty kwoty 60 000 zł - niestety nie uzyskał aprobaty funduszu w Poznaniu. Do Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz do wojewódzkich funduszy ochrony środowiska napływają liczne sygnały od beneficjentów programu dotyczące problemów z realizacją umów przez wykonawców instalacji.
Zgłaszane przypadki obejmują w szczególności opóźnienia w realizacji inwestycji, niepełne wykonanie zakresu robót, a także nieprawidłowości w dokumentacji niezbędnej do prawidłowego rozliczenia dotacji. Opisane zdarzenia wskazują na istotny problem systemowy. Obecny model realizacji programu powoduje bowiem, że odpowiedzialność finansowa za skutki nierzetelnego działania wykonawców w praktyce przenoszona jest na beneficjentów, którzy przystąpili do programu w dobrej wierze i nie dysponują realnymi instrumentami weryfikacji rzetelności oraz wiarygodności podmiotów realizujących inwestycje.
W szczególności brak centralnego systemu weryfikacji wykonawców oraz skutecznych instrumentów zabezpieczenia środków publicznych powoduje, że ryzyko realizacji inwestycji w praktyce obciąża osoby fizyczne korzystające z programu. W konsekwencji beneficjenci, często znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, narażeni są na konieczność zwrotu bardzo wysokich kwot dofinansowania, mimo że nie mieli realnego wpływu na sposób działania wykonawców. Powyższe przypadki pokazują, że sprawa nie dotyczy wyłącznie pojedynczych podmiotów, lecz ujawnia luki w systemie zabezpieczenia interesów beneficjentów programu „Czyste Powietrze”.
W związku z powyższym mam pytania do ministra klimatu i środowiska. 1. Jakie działania organizacyjne i nadzorcze zostały dotychczas podjęte przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska w celu ograniczenia sytuacji, w których beneficjenci programu „Czyste Powietrze” zobowiązywani są do zwrotu dofinansowania z przyczyn od nich niezależnych, w szczególności z powodu niewykonania lub nienależytego wykonania umów przez wykonawców? 2.
Czy ministerstwo dysponuje danymi dotyczącymi liczby przypadków, w których wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej wystąpiły wobec beneficjentów programu „Czyste Powietrze” z żądaniem zwrotu środków w związku z problemami leżącymi po stronie wykonawców inwestycji? 3. Jakie mechanizmy weryfikacji i kontroli wykonawców realizujących inwestycje w ramach programu „Czyste Powietrze” są obecnie stosowane oraz czy planowane jest ich wzmocnienie, w szczególności w zakresie oceny rzetelności i stabilności podmiotów realizujących usługi dla beneficjentów? 4.
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie zmian proceduralnych lub legislacyjnych, które umożliwiłyby ochronę beneficjentów programu przed obowiązkiem zwrotu dofinansowania w sytuacji, gdy zawarli oni umowę z wykonawcą i działali w dobrej wierze, a nieprawidłowości powstały po stronie tego wykonawcy? 5. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska posiada informacje o prowadzonych przez organy ścigania postępowaniach dotyczących możliwych nieprawidłowości przy realizacji inwestycji finansowanych z programu „Czyste Powietrze” oraz czy w tym zakresie prowadzona jest współpraca z właściwymi organami? 6.
Poseł Stanisław Gorczyca wyraża niezadowolenie mieszkańców z powodu małej liczby węzłów na planowanym odcinku drogi ekspresowej S5 w rejonie Iławy i Ostródy, co uważają za dyskryminację i wykluczenie komunikacyjne. Pyta ministra o możliwość ponownego zaplanowania węzła w Wirwajdach i przesunięcia planowanego węzła z Franciszkowa do Gromot.
Posłowie pytają o możliwość wprowadzenia elektronicznego składania podpisów pod obywatelskimi projektami ustaw, argumentując, że obecny wymóg formy papierowej utrudnia korzystanie z prawa inicjatywy ustawodawczej. Chcą wiedzieć, czy ministerstwo analizuje taką możliwość i planuje prace legislacyjne w tym zakresie.
Interpelacja dotyczy braku systemowego wzmocnienia zawodu pracownika socjalnego i koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej, co grozi destabilizacją systemu pomocy społecznej. Posłowie pytają o plany ministerstwa dotyczące uregulowania wynagrodzeń, ujednolicenia dodatków, ograniczenia obciążenia pracą, odbiurokratyzowania, wsparcia psychologicznego, ścieżek awansu, finansowania derejonizacji i wzmacniania prestiżu zawodu.
Interpelacja dotyczy negatywnych skutków nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej, szczególnie wprowadzenia limitu czasu uczestnictwa w warsztatach terapii zajęciowej (WTZ) bez zapewnienia alternatywnej pomocy. Poseł pyta o krytyczne głosy dotyczące projektu, analizę skutków lokalnych i zabezpieczenie osób z niepełnosprawnościami przed wykluczeniem.
Posłowie pytają o niejednolite postępowanie lekarzy weterynarii w kwestii zagospodarowania tusz dzików wolnych od ASF, szczególnie w strefach objętych obostrzeniami. Kwestionują brak zgody na sprzedaż bezpośrednią w niektórych powiatach, co prowadzi do marnotrawstwa i pytają o planowane działania ministerstwa w celu ujednolicenia przepisów.
Projekt ustawy ma na celu uproszczenie procedur administracyjnych poprzez wprowadzenie mechanizmu milczącej zgody w różnych obszarach prawa. Wprowadza się terminy, po których upływie brak decyzji administracyjnej będzie traktowany jako zgoda na wniosek. Dotyczy to m.in. opinii gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, ulg w podatku rolnym, umorzeń zaległości podatkowych, wpisów do rejestrów działalności gospodarczej, pozwoleń na imprezy masowe oraz przedłużania zezwoleń na zbieranie i przetwarzanie odpadów. Ma to przyspieszyć procesy decyzyjne i zmniejszyć obciążenie administracyjne dla obywateli i przedsiębiorców.
Projekt ustawy ma na celu implementację prawa Unii Europejskiej dotyczącego zapobiegania zanieczyszczaniu morza przez statki, ze szczególnym uwzględnieniem rozporządzenia 2023/1805 w sprawie stosowania paliw odnawialnych i niskoemisyjnych w transporcie morskim. Wprowadza zmiany w ustawie o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki oraz w ustawie Prawo ochrony środowiska. Nowelizacja dotyczy m.in. definicji, obowiązków armatorów i dyrektorów urzędów morskich, monitorowania emisji gazów cieplarnianych, kar pieniężnych za niezgodność z przepisami oraz zasilania statków energią elektryczną z lądu. Celem jest zmniejszenie wpływu transportu morskiego na środowisko poprzez promowanie stosowania paliw alternatywnych i ograniczenie emisji.
Projekt ustawy ma na celu wdrożenie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2405 (ReFuelEU Aviation) dotyczącego zrównoważonego transportu lotniczego. Wprowadza zmiany w ustawie Prawo lotnicze oraz innych ustawach (Prawo energetyczne, Prawo ochrony środowiska, ustawa o biokomponentach i biopaliwach ciekłych), aby zapewnić nadzór nad stosowaniem zharmonizowanych przepisów dotyczących upowszechniania i dostaw zrównoważonych paliw lotniczych (SAF). Określa obowiązki i kary dla operatorów statków powietrznych, zarządzających lotniskami i dostawców paliw lotniczych w zakresie SAF oraz tworzy mechanizmy wsparcia finansowego dla produkcji i rozwoju SAF.
Projekt ustawy ma na celu implementację rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2405 (ReFuelEU Aviation) dotyczącego zapewnienia równych warunków działania dla zrównoważonego transportu lotniczego. Wprowadza zmiany w ustawie Prawo lotnicze, Prawie energetycznym, Prawie ochrony środowiska oraz ustawie o biokomponentach i biopaliwach ciekłych, aby umożliwić nadzór nad stosowaniem zharmonizowanych przepisów dotyczących upowszechniania i dostaw zrównoważonych paliw lotniczych (SAF). Ustawa określa obowiązki i uprawnienia Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego oraz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w zakresie monitorowania i egzekwowania przepisów dotyczących SAF. Projekt wprowadza również kary pieniężne za niedopełnienie obowiązków wynikających z rozporządzenia ReFuelEU Aviation.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, wprowadzając zmiany mające na celu dostosowanie przepisów do aktualnych potrzeb i rozporządzeń UE. Zmiany te obejmują m.in. rozszerzenie definicji trwałych użytków zielonych, dodanie nowych celów interwencji w zakresie ochrony torfowisk i kontynuacji zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych, oraz modyfikację zasad przyznawania płatności, w tym płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych oraz premii z tytułu zalesień. Ponadto wprowadza się zmiany dotyczące składania wniosków o przyznanie premii. Celem nowelizacji jest implementacja przepisów unijnych i wsparcie zrównoważonego rolnictwa.