Interpelacja w sprawie skutków wzrostu cen paliw dla realizacji ustawowych zadań gmin, w szczególności dowozu uczniów i lokalnego transportu zbiorowego oraz potrzeby uruchomienia mechanizmów osłonowych dla jednostek samorządu terytorialnego
Data wpływu: 2026-04-21
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł pyta o wpływ wzrostu cen paliw na realizację zadań publicznych przez gminy, w szczególności na dowóz uczniów i transport zbiorowy, oraz o adekwatność rządowych mechanizmów osłonowych dla JST. Kwestionuje skuteczność obecnych działań rządu i domaga się analiz i konkretnych rozwiązań wspierających samorządy w tej sytuacji.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie skutków wzrostu cen paliw dla realizacji ustawowych zadań gmin, w szczególności dowozu uczniów i lokalnego transportu zbiorowego oraz potrzeby uruchomienia mechanizmów osłonowych dla jednostek samorządu terytorialnego Interpelacja nr 16778 do ministra energii w sprawie skutków wzrostu cen paliw dla realizacji ustawowych zadań gmin, w szczególności dowozu uczniów i lokalnego transportu zbiorowego oraz potrzeby uruchomienia mechanizmów osłonowych dla jednostek samorządu terytorialnego Zgłaszający: Jarosław Krajewski Data wpływu: 21-04-2026 Szanowny Panie Ministrze, w przestrzeni publicznej pojawiły się informacje o narastających trudnościach gmin związanych ze wzrostem kosztów paliw.
Z publikacji prasowych wynika, że Związek Gmin Wiejskich RP uznał dotychczasowe instrumenty rządowe za niewystarczające z punktu widzenia funkcjonowania jednostek samorządu terytorialnego i wskazał na potrzebę uruchomienia mechanizmów rekompensat, wsparcia transportu na obszarach wiejskich, nadzwyczajnych zasad waloryzacji umów oraz pomocy w pokrywaniu rosnących kosztów ogrzewania budynków publicznych. Wskazuje się również na rosnącą liczbę wniosków o waloryzację i aneksowanie kontraktów oraz ryzyko zakłócenia ciągłości usług publicznych, w tym dowozu dzieci do szkół i funkcjonowania transportu zbiorowego.
Jednocześnie rząd przyjął pakiet Ceny Paliw Niżej 26 marca 2026 r., obejmujący obniżenie stawki VAT na paliwa z 23% do 8%, obniżenie akcyzy do minimalnych dopuszczalnych poziomów oraz mechanizm maksymalnej ceny detalicznej paliw, ogłaszanej przez ministra energii. Pierwsza maksymalna cena została podana 30 marca 2026 r. i dla 31 marca wynosiła odpowiednio 6,16 zł/l dla benzyny 95; 6,76 zł/l dla benzyny 98 i 7,60 zł/l dla oleju napędowego. Dla dnia 21 kwietnia 2026 r. maksymalne ceny wynosiły już 6,00 zł/l; 6,54 zł/l i 6,92 zł/l.
Oznacza to, że instrumenty osłonowe wywierają wpływ na detaliczne ceny paliw, lecz nie rozstrzyga to jeszcze, czy w wystarczającym stopniu stabilizują koszty wykonywania usług publicznych przez wykonawców związanych obowiązującymi umowami z gminami. Sprawa ma charakter systemowy, bowiem dotyczy realizacji ustawowych obowiązków gmin. Prawo oświatowe przewiduje obowiązki gminy w zakresie organizowania bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu określonych kategorii dzieci i uczniów, a obowiązki te gmina realizuje we własnym zakresie albo poprzez zwrot kosztów rodzicom.
Równocześnie państwo wspiera jednostki samorządu terytorialnego w organizowaniu publicznego transportu zbiorowego za pośrednictwem Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej; według Ministerstwa Infrastruktury budżet funduszu na 2026 r. wynosi 1,235 mld zł. Jeżeli jednak skokowy wzrost kosztów paliwa nie jest kompensowany w ramach istniejących mechanizmów, może to przełożyć się na ograniczenie dostępności usług podstawowych dla mieszkańców, zwłaszcza na obszarach wiejskich.
W związku z powyższym powstaje pytanie czy instrumenty ukierunkowane głównie na detaliczne ceny paliw dla odbiorcy końcowego przekładają się w wystarczającym stopniu na koszty realizacji usług publicznych wykonywanych na rzecz gmin. Ryzyko dotyczy zwłaszcza umów już obowiązujących, w których presja kosztowa może prowadzić do sporów o waloryzację, ograniczania zakresu usług albo żądań pilnego aneksowania kontraktów. Dodatkowym problemem może być rozproszenie odpowiedzialności między resortami energii, finansów i infrastruktury oraz brak jednolitych wytycznych dotyczących reagowania na nagły wzrost kosztów paliw po stronie JST.
W konsekwencji zagrożona może być ciągłość dowozu uczniów, lokalnych połączeń autobusowych i bieżącego funkcjonowania jednostek organizacyjnych gmin. W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami: 1. Czy Ministerstwo Energii dysponuje analizami dotyczącymi wpływu pakietu Ceny Paliw Niżej na rzeczywiste koszty realizacji usług publicznych finansowanych przez gminy, z podziałem co najmniej na: dowóz uczniów do szkół, publiczny transport zbiorowy, usługi komunalne oraz ogrzewanie budynków publicznych? 2.
Na jakiej podstawie analitycznej i według jakiej metodologii resort przyjął, że pakiet CPN „znajduje odzwierciedlenie również w kosztach funkcjonowania jednostek samorządu terytorialnego“, skoro samorządy wskazują na utrzymywanie się presji kosztowej po stronie wykonawców usług publicznych? 3. Ile zgłoszeń, wystąpień lub stanowisk od jednostek samorządu terytorialnego, organizacji samorządowych lub wykonawców usług publicznych wpłynęło do Ministerstwa Energii od 30 marca 2026 r. w związku ze skutkami wzrostu cen paliw dla realizacji zadań publicznych? 4.
Poseł Jarosław Krajewski wyraża zaniepokojenie brakiem spójnej i kompleksowej strategii transformacji polskiego przemysłu, wskazując na rozproszenie odpowiedzialności i niedostateczne uwzględnienie elektryfikacji. Pyta o istnienie całościowego dokumentu, planowane nakłady inwestycyjne, matrycę finansowania oraz konkretne działania w poszczególnych sektorach przemysłu.
Przedstawiony dokument to sprawozdanie Komisji do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych oraz Komisji do Spraw Deregulacji dotyczące uchwały Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw. Komisje po rozpatrzeniu uchwały Senatu wnoszą o przyjęcie przez Sejm poprawek zawartych w druku. Sprawozdanie wskazuje również, które poprawki powinny być głosowane łącznie. Celem ustawy jest prawdopodobnie zmiana regulacji w sektorze energetycznym.
Przedstawiony fragment dotyczy sprawozdania Komisji Edukacji i Nauki oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o uchwale Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw. Komisje te rozpatrzyły uchwałę Senatu i wnoszą do Sejmu o przyjęcie poprawek Senatu. Dokument ten jest procesem legislacyjnym dotyczącym zmian w prawie oświatowym i regulacjach dotyczących samorządu terytorialnego w kontekście edukacji. Nie zawiera szczegółów co do treści poprawek, a jedynie informację o rekomendacji ich przyjęcia przez Sejm.
Projekt ustawy ma na celu deregulację i scentralizowanie publikacji interpretacji indywidualnych prawa podatkowego, w szczególności tych wydawanych przez organy samorządowe (wójtów, burmistrzów, prezydentów miast) w zakresie podatków i opłat lokalnych. Obecnie interpretacje te są rozproszone w wielu Biuletynach Informacji Publicznej. Ustawa zakłada, że interpretacje samorządowe będą publikowane w jednym, ogólnodostępnym Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych (system EUREKA). Ma to ułatwić dostęp do informacji, poprawić jednolitość stosowania prawa i wyeliminować nieprawidłowe interpretacje.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi oraz ustawy o obrocie instrumentami finansowymi został skierowany do ponownego rozpatrzenia przez Komisję do Spraw Deregulacji oraz Komisję Finansów Publicznych. Po rozpatrzeniu wniosku zgłoszonego w drugim czytaniu, komisje wnoszą o odrzucenie projektu ustawy. Wniosek o odrzucenie został złożony przez KP PiS.
Projekt ustawy zmienia ustawę o finansach publicznych oraz inne ustawy, wprowadzając poprawki zgłoszone w drugim czytaniu. Poprawki dotyczą m.in. definicji zasobów własnych Unii Europejskiej, zasad realizacji inwestycji o wysokiej wartości kosztorysowej, przenoszenia wydatków majątkowych, upoważnień do zmian limitów zobowiązań oraz terminów przekazywania dochodów budżetowych przez jednostki samorządu terytorialnego. Celem zmian jest doprecyzowanie i uelastycznienie przepisów dotyczących finansów publicznych w kontekście realizacji inwestycji i współpracy z Unią Europejską. Dodatkowo doprecyzowuje kwestie związane z darowiznami na rzecz JST.