Interpelacja w sprawie ponoszenia przez gminy kosztów koordynatorów pieczy zastępczej

Szanowna Pani Minister,

w 2023 r. zostały zmienione przepisy w wyniku nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej dotyczące kosztów opieki koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej. Z przepisów tych wynika, że powiat właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka, zgodnie z art. 191 ust. 7 finansuje nie tylko wynagrodzenia rodziny zastępczej, lecz także koszty objęcia rodziny opieką koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej (zalicza się do nich przede wszystkim wydatki na jego wynagrodzenie i pochodne).

Natomiast art. 191 ust. 9 ww. ustawy określa partycypację gmin w kosztach pieczy zastępczej w formie 10%, 30% lub 50% wydatków na opiekę i wychowanie dziecka umieszczonego przez powiat w rodzinnej pieczy zastępczej. Jednocześnie art. 191 ust. 9 ww. ustawy wskazuje, że odpowiednio stosuje się jego ust. 2-4 oraz ust. 7, a więc ten, który został znowelizowany. W związku z tymi przepisami pojawiły się liczne wątpliwości gmin, kierowane były pisma do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Ministerstwo w piśmie przekazało od urzędów wojewódzkich swoje rekomendacje w tym zakresie, podkreślając że nie są one wiążące dla organu wydającego decyzje w indywidualnych sprawach. Natomiast urzędy wojewódzkie przekazały te rekomendacje do właściwych gmin. Z rekomendacji ministerstwa wynika, że gmina właściwa ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem go po raz pierwszy w pieczy zastępczej powinna partycypować w kosztach objęcia rodziny zastępczej opieką koordynatora pieczy zastępczej.

Niektóre gminy wystąpiły o interpretację przepisów do regionalnych izb obrachunkowych. Udzielane interpretacje nie są jednak jednolite. I tak np. RIO w Gdańsku, Lublinie i Białymstoku przychyliły się do stanowiska prezentowanego przez ministerstwo i wskazywały na zasadność ponoszenia przez gminy kosztów związanych z wykonywaniem zadań przez koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej. Przeciwne stanowisko wyraziło w tej sprawie RIO w Rzeszowie. Zwrócono w nim uwagę, że w art. 191 ust. 9 jest mowa o wydatkach na opiekę i wychowanie dziecka, które to określa art. 192 ustawy. Zawiera on zamknięty katalog 10 wydatków, wśród których jest wymienione wynagrodzenie rodzica zastępczego, a nie koszt opieki koordynatora, co oznacza, że jest to odrębna kategoria kosztów funkcjonowania pieczy zastępczej. W związku z tym odpowiednie stosowanie odnosi się wyłącznie do proporcjonalnego do liczby dzieci ponoszenia przez gminę wydatków wymienionych w art. 192, a nie może polegać na rozszerzeniu ich zakresu. Podobne stanowisko wyraziło też RIO w Poznaniu, podkreślając że gmina nie ma obowiązku partycypowania w ponoszonych przez powiat kosztach objęcia rodziny zastępczej wsparciem koordynatora. Ta sytuacja powoduje, że część gmin odmawia płacenia powiatom za opiekę koordynatorów.

W związku z powyższym pytam Panią Minister:

Z wyrazami szacunku Małgorzata Gromadzka