Interpelacja nr 2963
Interpelacja w sprawie zasad dotyczących ponoszenia kosztów objęcia rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka opieką koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej
Adresat: minister finansów, minister rodziny, pracy i polityki społecznej
Data wpływu: 2024-05-23
W skrócie
Poseł pyta o to, czy gminy powinny partycypować w kosztach opieki koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej, wobec rozbieżnych interpretacji przepisów i stanowisk RIO oraz ministerstwa. Brak jednolitego stanowiska powoduje problemy finansowe dla Powiatowych Centrów Pomocy Rodzinie.
Opis wygenerowany automatycznie na podstawie danych Sejmu RP · jak powstają opisy AI
Treść interpelacji
Szanowna Pani Ministro, Szanowny Panie Ministrze,
w związku z rozbieżnymi praktykami organów samorządu terytorialnego w zakresie zasad dotyczących ponoszenia kosztów objęcia rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka opieką koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej, zwracam się do Państwa z wnioskiem o zajęcie wspólnego, jednolitego stanowiska.
Podstawę zagadnienia stanowi ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. 2023.1426, z późn. zm.), dalej: „ustawa”.
Zgodnie z art. 191 ust. 1 ustawy powiat właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem go po raz pierwszy w pieczy zastępczej ponosi wydatki na opiekę i wychowanie dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej albo rodzinnym domu dziecka. Dalszy ust. 9 tego artykułu wskazuje, że w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej albo rodzinnym domu dziecka gmina właściwa ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem go po raz pierwszy w pieczy zastępczej ponosi odpowiednio wydatki, o których mowa w ust. 1 pkt 1, w wysokości:
1) 10% wydatków na opiekę i wychowanie dziecka - w pierwszym roku pobytu dziecka w pieczy zastępczej; 2) 30% wydatków na opiekę i wychowanie dziecka - w drugim roku pobytu dziecka w pieczy zastępczej; 3) 50% wydatków na opiekę i wychowanie dziecka - w trzecim roku i następnych latach pobytu dziecka w pieczy zastępczej, a w zdaniu drugim tego przepisu wskazano, że przepisy ust. 2-4 i 7 stosuje się odpowiednio. Powyższe zatem koresponduje z art. 191 ust. 7 ustawy w brzmieniu: „Wynagrodzenia wraz z pochodnymi od wynagrodzenia dla zawodowej rodziny zastępczej, prowadzącego rodzinny dom dziecka, rodziny pomocowej oraz osób zatrudnionych w rodzinie zastępczej i rodzinnym domu dziecka oraz koszty objęcia rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka opieką koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej finansuje proporcjonalnie do liczby dzieci powiat, o którym mowa w ust. 1-4.“.
Warto w tym miejscu zaznaczyć, że art. 192 ustawy zawiera katalog zamknięty wydatków na opiekę i wychowanie dziecka, o których mowa w art. 191 ust. 1. Wymieniono w nim m.in. wynagrodzenie wraz z pochodnymi od wynagrodzenia dla zawodowej rodziny zastępczej, prowadzącego rodzinny dom dziecka i osób zatrudnionych w rodzinie zastępczej oraz rodzinnym domu dziecka lub zajmujących się opieką i wychowaniem w rodzinnym domu dziecka. W ww. katalogu ustawodawca nie wymienił jednak kosztów objęcia rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka opieką koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej.
Wobec powyższego pojawiła się wątpliwość czy gmina jest zobowiązana do partycypowania w kosztach opieki koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej.
Wyraźne stanowisko w tej materii zajęła Regionalna Izba Obrachunkowa w Poznaniu w piśmie z dnia 27 października 2023 r. (znak: WA-0280/65/2023). W jej ocenie gmina nie ma obowiązku jakiegokolwiek partycypowania w ponoszonych przez powiat wydatkach/kosztach objęcia rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka opieką koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej. Co więcej, podkreślono, że stanowisko prezentowane przez izbę podziela większość regionalnych izb obrachunkowych (jednakże nie jest to jednolite stanowisko izb). Jako uzasadnienie wskazano, że mając na uwadze katalog zamknięty, a zawarty w art. 192 ustawy, poprzez odpowiednie stosowanie art. 191 ust. 7 ustawy nie może dojść do poszerzenia zakresu normowania i zakresu stosowania przepisów art. 191 ust. 9 zdanie pierwsze i art. 191 ust. 1 pkt 1 oraz art. 192 ustawy, które zawierają ustalony przez ustawodawcę zakres kosztów ponoszonych przez gminę.
RIO dokonało analizy z uwzględnieniem odmiennej interpretacji zawartej w stanowisku Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej (BPD-V.55.15.88.2023.ES).
Jako że gminy pozostające pod nadzorem finansowym RIO odmawiają regulowania części kosztów objęcia rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka opieką koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej, skutkuje to uszczupleniem dochodów tutejszego Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Gnieźnie o ok. 50.000,00 zł miesięcznie. Powyższe w skali roku budżetowego będzie miało wymiernie negatywny wpływ na budżet tutejszej jednostki, ale i wszystkich PCPR w kraju.
Wnoszę o podjęcie próby wypracowania przez organy centralne wspólnego stanowiska w sprawie, co zapobiegnie ewentualnym sporom sądowym pomiędzy jednostkami samorządu terytorialnego.
Mając na uwadze powyższe proszę o odpowiedź na pytanie:
Czy gmina właściwa ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w pieczy zastępczej jest zobowiązana do partycypowania w kosztach opieki koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej?
Inne interpelacje: Tadeusz Tomaszewski
- Interpelacja w sprawie podwyższenia stałego dodatku do emerytury wszystkim osobom, które były zesłane na roboty przymusowe do III Rzeszy hitlerowskiej w latach…
03.11.2026 · nr 20854 · minister rodziny, pracy i polityki społecznej
- Interpelacja w sprawie ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla dla emerytów przedsiębiorstw górniczych węgla brunatnego
03.11.2026 · nr 20851 · minister rodziny, pracy i polityki społecznej
- Interpelacja w sprawie zmiany przepisów dotyczących administracyjnych kar pieniężnych za nieterminowe zawiadomienie o zbyciu pojazdu
19.10.2026 · nr 20476 · minister infrastruktury
- Interpelacja w sprawie możliwości postępowania z pojazdami usuniętymi z dróg
16.10.2026 · nr 20453 · minister spraw wewnętrznych i administracji
- Interpelacja w sprawie ograniczenia możliwości realizacji świadczeń w ramach chirurgii ogólnej
08.10.2026 · nr 20266 · minister zdrowia
Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji