Interpelacja w sprawie uchwalania przez gminy planów ogólnych

Szanowny Panie Ministrze,

Wielkopolska Izba Rolnicza w swoim stanowisku XI Walnego Zgromadzenia Wielkopolskiej Izby Rolniczej VII kadencji z dnia 20 kwietnia 2026 roku dostrzega pilną potrzebę uporządkowania systemu planowania przestrzennego i zapewnienia ładu na obszarach wiejskich. Jednocześnie zauważają, że krótki termin opracowania planów ogólnych (do lipca) niesie za sobą realne ryzyko przyjęcia rozwiązań powierzchownych i niedostatecznie skonsultowanych z rolnikami. W gminach o dominującej funkcji rolniczej, plan ogólny musi w sposób jednoznaczny i trwały zabezpieczać warunki do prowadzenia oraz rozwoju produkcji rolnej, szczególnie zwierzęcej.

Kluczowe zagrożenia wynikające z projektów planów ogólnych:

1. Ograniczenie rozwoju produkcji zwierzęcej i modernizacji: Przyjęty mechanizm wyznaczania obszarów zabudowy uzupełniającej może doprowadzić do „zamknięcia“ miejscowości na rozwój.

Zauważają, że gminy często wyznaczają strefy zabudowy zagrodowej restrykcyjnie – niemal „po obrysie“ istniejących budynków. Brak elastyczności blokuje budowę nowoczesnych, niskoemisyjnych obiektów inwentarskich (powyżej 210 DJP). Proponują, aby w planach ogólnych była możliwość rozbudowy zabudowy siedliskowej i zagrodowej.

2. Presja zabudowy mieszkaniowej i konflikty społeczne: Dopuszczanie rozproszonej zabudowy mieszkaniowej w bezpośrednim sąsiedztwie gospodarstw generuje nieuniknione konflikty. Ludność napływowa często nie akceptuje „wiejskich zapachów” czy pracy maszyn nocą podczas żniw, co skutkuje roszczeniami i próbami administracyjnego ograniczania działalności rolniczej.

Promowanie potrzeb rekreacyjnych kosztem mieszkańców rolników nosi znamiona dyskryminacji. Zatem domagają się nieplanowania działek budowlanych w sąsiedztwie gospodarstw rolnych.

3. Blokowanie inwestycji w OZE i biogazownie: Nieuwzględnienie w planach terenów pod biogazownie rolnicze i infrastrukturę towarzyszącą hamuje rozwój gospodarki obiegu zamkniętego, uniemożliwia właściwe zagospodarowanie nawozów naturalnych oraz poprawę bilansu energetycznego gospodarstw.

4. Marginalizacja funkcji rolniczej i trwałość skutków prawnych: Plan ogólny jako akt prawa miejscowego ma skutki długofalowe. W sytuacjach, gdy większość mieszkańców gminy nie prowadzi działalności rolniczej, dochodzi do przeforsowania rozwiązań eliminujących produkcję zwierzęcą pod presją społeczną. Plan ogólny nie może być narzędziem likwidacji tradycyjnego charakteru wsi.

W związku z powyższym Walne Zgromadzenie Wielkopolskiej Izby Rolniczej apeluje o:

W opinii Walnego Zgromadzenia Wielkopolskiej Izby Rolniczej brak uwzględnienia powyższych uwag doprowadzi do stopniowej eliminacji produkcji zwierzęcej z Wielkopolski, co uderzy w fundamenty gospodarcze regionu.

Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę Pana Ministra o odpowiedzi na następujące pytania:

Z wyrazami szacunku Poseł Tadeusz Tomaszewski