Interpelacja w sprawie funkcjonowania obiegu zużytych opon w Polsce
Data wpływu: 2024-06-10
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Tomaszewski porusza problem niskiego poziomu recyklingu opon w Polsce w porównaniu do innych krajów UE oraz istnienia dzikich wysypisk opon, pytając ministerstwo o planowane działania w celu poprawy sytuacji i odniesienie się do postulatów Polskiego Stowarzyszenia Recyklerów Opon. Poseł wyraża zaniepokojenie nieskutecznością obecnych regulacji i systemów.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie funkcjonowania obiegu zużytych opon w Polsce Interpelacja nr 3353 do ministra klimatu i środowiska w sprawie funkcjonowania obiegu zużytych opon w Polsce Zgłaszający: Tadeusz Tomaszewski Data wpływu: 10-06-2024 Gniezno, 10 czerwca 2024 r. Szanowna Pani Minister! Polskie Stowarzyszenie Recyklerów Opon zasygnalizowało mi problemy branży recyklingu opon. W Polsce jedynie 79% zużytych opon jest efektywnie poddawanych odzyskowi i recyklingowi. W krajach UE stosujących system EPR w przypadku opon gorzej jest tylko w Bułgarii (67%), Czechach (72%) i Słowenii (76%). Średnia UE to 95%.
W Polsce 32% zużytych opon trafia do przysłowiowego pieca (odzysk energii), podczas gdy analizy LCA pokazują, że recykling jest ponad 4-krotnie korzystniejszy dla środowiska niż spalanie. (Źródło: dane za 2019 rok [brak nowszych] i za Europejskim Stowarzyszeniem Producentów Opon i Gumy ETRMA). Spośród krajów UE, które wprowadziły system EPR, Polska ma jeden z najniższych poziomów odzysku i recyklingu. W Polsce niezmiennie od 2007 r. ustawowy poziom odzysku, do którego zobowiązani są producenci, wynosi tylko 75% (w tym m.in. 15% to recykling). W większości krajów UE z systemem EPR ten poziom to ponad 90%.
(Źródło: opracowanie własne PSRO za 2024 rok). Stawki opłat związanych z odzyskiem w Polsce są drugie najniższe w głównych 15 krajach stosujących EPR i wynosi tylko 300 zł/t, mniej jest tylko w Rumunii (ok 173 zł/t). Średnia dla ww. 15 krajów europejskich stosujących EPR to 600 zł/t. (Źródło: opracowanie własne PSRO za 2024 rok). Liczne doniesienia prasowe wskazują na to, że wady systemu prowadzą do problemów środowiskowych. Tylko w dwóch gminach (Maciejowice i Damnica) i trzech nadleśnictwach (Lębork, Międzychód, Gniewkowo) tylko w 2023 r. odnaleziono 47,9 ton zużytych opon na dzikich wysypiskach.
Zgodnie z informacjami z samorządów 13 200,5 ton w całej Polsce znajduje się na nielegalnych składowiskach w dyspozycji rolników. Pełne dane są nieznane, ponieważ wiele gmin i nadleśnictw nie prowadzi ewidencji i analiz w tym zakresie. (Źródło: opracowanie własne PSRO w oparciu o informacje od wskazanych podmiotów). Opony są cennym źródłem surowców i są łatwym „success story” dla GOZ. Obecnie są z powodzeniem stosowane np. jako składnik nawierzchni drogowych. (Źródło: [źródło 1] [źródło 2] [źródło 3]. Opony są jednym z priorytetów eco-designu przewidzianym w powstającym rozporządzeniu ESPR.
Polskie Stowarzyszenie Recyklerów Opon przedstawiło swoje postulaty: W sprawie recyklingu opon: przywrócenie poprzedniej definicji odzysku i zwiększenie ustawowych minimów odzysku i recyklingu (odpowiednio: do 100% i 50%); objęcie systemem EPR opon pełnych; wsparcie edukacji, logistyki i systemu zachęt dla małych i średnich zakładów wulkanizacyjnych; uszczelnienie systemu odzysku i recyklingu ELT w obszarze BDO ze zmianą dot.
procesu R1 (dokumenty DPR); uzupełnienie hierarchii postępowania z odpadami o kryteria oparte o ochronę zasobów, emisje i oszczędność energii; wprowadzenie monitoringu problemu w drodze jakościowych (skład) obowiązków informacyjnych firm usuwających tzw. dzikie wysypiska.
W sprawie wykorzystywania recyklatów postulują o skoordynowanie w ramach Unii Europejskiej: wprowadzenia obowiązku uwzględnienia aspektów środowiskowych w zamówieniach publicznych, w tym poprzez wykorzystanie recyklatów; wprowadzenia jako zasady wykorzystania recyklatów w sektorze budowlanym, ze szczególnym uwzględnieniem dróg; stworzenie celowanych działań pomocowych nakierowanych na wsparcie innowacji w obszarze GOZ, w tym recyklingu opon; wprowadzenie specjalnej ustawy nakierowanej na obowiązki związane z GOZ i wspierające udział polskich podmiotów w Forum Ecodesignu.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedzi na następujące pytania: Jak Pani Minister odniesie się do problemów branży recyklingu opon przedstawionych przez Polskie Stowarzyszenie Recyklerów Opon? Czy planowane jest zwiększenie ustawowego poziomu odzysku i recyklingu? Czy planowane jest zwiększenie opłat związanych z odzyskiem w Polsce? Czy planowane są konsultacje ministerstwa ze środowiskiem branży recyklingu opon? Jakie działania podjął rząd w celu wyeliminowania problemu składowania zużytych opon na dzikich wysypiskach? Jak Pani Minister odniesie się do postulatów przedstawionych przez Polskie Stowarzyszenie Recyklerów Opon?
Poseł wyraża zaniepokojenie potencjalnym ograniczaniem roli Domów Pomocy Społecznej (DPS) w ramach deinstytucjonalizacji usług społecznych i pyta o plany ministerstwa dotyczące utrzymania i rozwoju DPS-ów oraz zapewnienia równowagi między usługami środowiskowymi a opieką instytucjonalną. Pyta także, czy ministerstwo planuje poprawę warunków funkcjonowania DPS-ów i czy możliwe jest uznanie DPS-ów za filar systemu pomocy społecznej.
Poseł kwestionuje decyzję o wyłączeniu kategorii juniora starszego w sportach nieolimpijskich z punktacji Systemu Sportu Młodzieżowego, argumentując, że zaszkodzi to finansowaniu i rozwojowi sportu młodzieżowego. Pyta o podstawy tej decyzji, cele, konsultacje ze związkami sportowymi oraz ocenę potencjalnych negatywnych skutków.
Poseł pyta Minister Edukacji o stanowisko w sprawie postulatów Unii Metropolii Polskich dotyczących zmiany zasad finansowania oświaty, szczególnie w kontekście niewystarczających środków i sposobu kalkulacji potrzeb oświatowych. Pyta również, czy ministerstwo planuje zmiany w sposobie kalkulacji tych potrzeb.
Sprawozdanie komisji dotyczy rządowego projektu zmian w ustawie o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki i wskazuje na rekomendację odrzucenia projektu. Dokument nie wprowadza samodzielnych regulacji, lecz zamyka etap pierwszego czytania w komisji. Jego wpływ jest zatem proceduralny, z tłem środowiskowo-morskim.
Projekt ustawy ma na celu uproszczenie procedur administracyjnych poprzez wprowadzenie mechanizmu milczącej zgody w różnych obszarach prawa. Wprowadza się terminy, po których upływie brak decyzji administracyjnej będzie traktowany jako zgoda na wniosek. Dotyczy to m.in. opinii gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, ulg w podatku rolnym, umorzeń zaległości podatkowych, wpisów do rejestrów działalności gospodarczej, pozwoleń na imprezy masowe oraz przedłużania zezwoleń na zbieranie i przetwarzanie odpadów. Ma to przyspieszyć procesy decyzyjne i zmniejszyć obciążenie administracyjne dla obywateli i przedsiębiorców.
Projekt ustawy ma na celu implementację prawa Unii Europejskiej dotyczącego zapobiegania zanieczyszczaniu morza przez statki, ze szczególnym uwzględnieniem rozporządzenia 2023/1805 w sprawie stosowania paliw odnawialnych i niskoemisyjnych w transporcie morskim. Wprowadza zmiany w ustawie o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki oraz w ustawie Prawo ochrony środowiska. Nowelizacja dotyczy m.in. definicji, obowiązków armatorów i dyrektorów urzędów morskich, monitorowania emisji gazów cieplarnianych, kar pieniężnych za niezgodność z przepisami oraz zasilania statków energią elektryczną z lądu. Celem jest zmniejszenie wpływu transportu morskiego na środowisko poprzez promowanie stosowania paliw alternatywnych i ograniczenie emisji.
Projekt ustawy ma na celu wdrożenie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2405 (ReFuelEU Aviation) dotyczącego zrównoważonego transportu lotniczego. Wprowadza zmiany w ustawie Prawo lotnicze oraz innych ustawach (Prawo energetyczne, Prawo ochrony środowiska, ustawa o biokomponentach i biopaliwach ciekłych), aby zapewnić nadzór nad stosowaniem zharmonizowanych przepisów dotyczących upowszechniania i dostaw zrównoważonych paliw lotniczych (SAF). Określa obowiązki i kary dla operatorów statków powietrznych, zarządzających lotniskami i dostawców paliw lotniczych w zakresie SAF oraz tworzy mechanizmy wsparcia finansowego dla produkcji i rozwoju SAF.
Projekt ustawy ma na celu implementację rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2405 (ReFuelEU Aviation) dotyczącego zapewnienia równych warunków działania dla zrównoważonego transportu lotniczego. Wprowadza zmiany w ustawie Prawo lotnicze, Prawie energetycznym, Prawie ochrony środowiska oraz ustawie o biokomponentach i biopaliwach ciekłych, aby umożliwić nadzór nad stosowaniem zharmonizowanych przepisów dotyczących upowszechniania i dostaw zrównoważonych paliw lotniczych (SAF). Ustawa określa obowiązki i uprawnienia Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego oraz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w zakresie monitorowania i egzekwowania przepisów dotyczących SAF. Projekt wprowadza również kary pieniężne za niedopełnienie obowiązków wynikających z rozporządzenia ReFuelEU Aviation.