Interpelacja w sprawie potrzeby podjęcia prac legislacyjnych w zakresie przysposobienia osób pełnoletnich

Szanowny Panie Ministrze,

od dłuższego czasu zwracają się do mnie obywatele (rodzice) z prośbą o interwencję w sprawie podjęcia działań legislacyjnych w zakresie rozszerzenia możliwości przysposobienia osoby pełnoletniej.

W obecnym stanie prawnym przysposobić można osobę małoletnią tylko dla jej dobra, zaś wymaganie małoletności powinno być spełnione w dniu złożenia wniosku o przysposobienie (art. 114 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, t.j. Dz. U. 2017 poz. 682 ze zm.). Rozwiązanie to zostało przejęte z Kodeksu rodzinnego z 1950 r. (Dz. U. 1950 nr 34 poz. 308).

Wskazać należy, że są kraje, których kultura prawna przewiduje możliwość przysposobienia osób dorosłych (np. model niemiecki).

Na możliwości przysposobienia osób pełnoletnich szczególnie zależy rodzinom zastępczym opiekującym się najpierw dziećmi, a następnie dorosłymi (często z niepełnosprawnościami). Wnioski tych rodzin zastępczych o przysposobienie były jednak spóźnione z przyczyn losowych lub nawet jak w znanym mi przypadku przez wprowadzenie w błąd przez prawnika.

Nasze państwo powinno wspierać takie rodziny, zwłaszcza w kontekście problemu braku wystarczającej liczby kandydatów na opiekunów czy kuratorów.

Swój pogląd na ten temat wielokrotnie wyrażał także rzecznik praw obywatelskich stojący na stanowisku, że idea rozszerzenia instytucji przysposobienia w szczególnych przypadkach na osoby pełnoletnie jest warta rozważenia.

Wydaje się zatem zasadne wprowadzenie do polskiego systemu prawnego regulacji, w myśl której w wyjątkowych okolicznościach przysposobić można osobę pełnoletnią, jeżeli przemawiają za tym dobro tej osoby i całej jej rodziny oraz zasady współżycia społecznego.

W związku z powyższym uprzejmie proszę Pana Ministra o odpowiedź na pytania:

1. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości ma w planach podjęcie prac legislacyjnych w zakresie rozszerzenia możliwości przysposobienia na osoby pełnoletnie?

2. Kiedy takie zmiany w prawie mogą zostać przeprowadzone, gdyż czeka na nie wiele polskich rodzin?

Z poważaniem

Krystyna Skowrońska Poseł na Sejm RP