Interpelacja w sprawie budowy zbiornika retencyjnego Wielowieś Klasztorna na rzece Prośnie

Rząd RP w swoich pracach podnosi konieczność intensywnych działań mających na celu walkę ze skutkami suszy oraz znacznego wzrostu retencji wód w Polsce. Jedną z planowanych od kilkunastu lat koniecznych inwestycji jest zbiornik Wielowieś Klasztorna, stąd zwracam się do Pana Premiera z interpelacją dotyczącą zaawansowania prac i planów wykonania tej inwestycji.

Na przygotowanie tej inwestycji poniesione zostały wysokie nakłady organizacyjne, finansowe i uzyskano zgodę właścicieli gruntów, od których je wykupiono na terenie gmin: Godziesze Wielkie, Brzeziny - powiat kaliski, Sieroszewice - powiat ostrowski, Grabów nad Prosną i Kraszewice - powiat ostrzeszowski. Południowa Wielkopolska, na terenie której zaplanowany został zbiornik, należy do najbardziej deficytowych w wodę obszarów kraju. Przy obecnych zmianach klimatycznych powodujących wydłużanie okresów suchych, przy nawalnych opadach, obszar jest narażony także na powodzie. Zbiornik Wielowieś Klasztorna zapewni retencjonowanie wód dla zaspokojenia potrzeb rolnictwa, środowiska przyrodniczego, nie naruszając przepływu wód rzeki Prosny. Zapewni również w okresach powodzi bezpośrednią ochronę miasta Kalisza oraz spłaszczy falę powodziową poniżej ujścia rzeki Prosny do rzeki Warty. Samorząd województwa wielkopolskiego, a także wcześniej województwo kaliskie dokonały wykupu 1253,7 ha, na co wydano 94 480 000 zł z rezerwy celowej, programu „Odra 2006”, budżetu samorządu województwa wielkopolskiego, oraz przygotowały wymagane dokumenty formalnoprawne. Samorząd województwa wielkopolskiego występował o wsparcie finansowe dla tej inwestycji (od początku opracowania obecnych WRF) z funduszy w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko. Adresatami tych wystąpień byli minister rozwoju, minister środowiska i minister finansów.

Na podstawie zmiany ustawy Prawo wodne z 20 lipca 2017 roku inwestycja ta została przekazana PGW Wody Polskie, stąd samorząd województwa wielkopolskiego nie jest właściwy do prowadzenia tej ważnej inwestycji.

Ministerstwo Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej w 2018 roku poinformowało o opracowaniu „Memorandum informacyjnego dla projektu ubiegającego się o sfinansowanie w ramach EFIS oraz dokonanej aktualizacji Studium Wykonalności przedsięwzięcia". Z tego okresu pochodzi informacja, że inwestycja znajduje się na 21. miejscu „listy potencjalnych projektów rządowych do wsparcia w ramach EFIS”, ocenianych przez EBI.

Samorząd województwa wielkopolskiego jest gotowy do bezpłatnego przekazania gruntów pod inwestycję i w tej sprawie wystąpił do ministra gospodarki morskiej i żeglugi śródlądowej Marka Gróbarczyka pismem DG-II.772.248.2017 z 10 czerwca 2019 roku, jednak sprawa nie została podjęta. Również przy planowaniu KPO wskazywano, że ta inwestycja jest priorytetem w planach Wód Polskich.

Społeczeństwo Wielkopolski, samorządy, rolnicy, leśnicy od wielu lat wiążą z tą inwestycją wielkie nadzieje. Susza ostatnich lat zwiększa ich determinację w domaganiu się od władzy publicznej realizacji tej inwestycji, bowiem Wielkopolska jest regionem o najwyższym wskaźniku produkcji rolnej, szczególnie mleka, trzody i wołowiny oraz owoców i warzyw, a jednocześnie ma najwyższy niedobór wody.

Zwracam się do Pana Premiera z następującymi pytaniami:

1. Czy inwestycja zbiornik Wielowieś Klasztorna na rzece Prośnie jest priorytetem rządu wśród inwestycji wodnych?

2. Jaki jest status projektu znajdującego się na 21. miejscu „listy potencjalnych projektów rządowych do wsparcia w ramach EFIS”?

3. Czy Ministerstwo Infrastruktury i PGW Wody Polskie podejmą prace nad przejęciem gruntów pod budowę zbiornika Wielowieś Klasztorna od samorządu województwa wielkopolskiego?

4. Czy istnieją projekty realizacji i sfinansowania budowy zbiornika Wielowieś Klasztorna z funduszy KPO?

Z wyrazami szacunku

dr Andrzej Grzyb Poseł na Sejm RP